تحول آموزش و پرورش باعث تحول کشور میشود
بحث تحول در نظام آموزش و پرورش موضوعی است که از دوره پیش بویژه از سوی دکتر حاجی بابایی به صورت ویژه مطرح شده بود. این مسئله از سوی فانی نیز پیگیری شده و این وزیر دولت یازدهم نیز به ضرورت تحول در آموزش و پرورش با شیب ملایم اشاره دارد.
سیدمحمدباقر عبادی، نماینده مردم بیرجند، درمیان و خوسف و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی خبرگزاری خانه ملت گفت: به لحاظ کاری، هنوز اتفاق خاص و ویژهای در آموزش و پرورش نیفتاده که بخواهیم نسبت به آن نظر بدهیم. در دوره وزارت دکتر حاجی بابایی مسائل متعددی وجود داشت، از تعطیلی پنجشنبهها گرفته تا نظام جدید آموزش، هوشمند سازی مدارس و طرحهای فراوان دیگر... وقتی این طرحها ارائه میشد، ما میتوانستیم درباره آنها کار تحقیقاتی انجام داده و نظر کارشناسی بدهیم؛ چه به عنوان موافق یا مخالف. اما تاکنون در دوره جدید وزارت اتفاق خاصی نیفتاده و شاید حتی زود هم باشد. ممکن است در آینده شاهد طرحها و تحولات بسیاری باشیم، اما باید به وزیر جدید زمان داد.
فانی عنوان کرد: مقرر شد در وزارتخانه اتاقهای فکر راه اندازی شود و ظرفیت ارزشمند بازنشستگان بمنظور حل مشکلات آموزش و پرورش استفاده شود. البته مستحضرید که تحولات در آموزش و پرورش با شیب ملایم، تدریجی و با انجام تحقیقات علمی صورت پذیرد.
او ضمن تاکید بر ضرورت توسعه مشارکتهای عمومی در ابعاد مختلف گفت: بنا داریم میزان پوشش تحصیلی دانشآموزان در مدارس غیر دولتی را از ۵/۸درصد به ۱۲در صد در دو سال آینده رسانده و ظرفیت خالی این گونه مدارس را با معرفی دانشآموز و خرید خدمات آموزشی پرکنیم.
براین اساس خانه ملت گفتگویی با سیدمحمدباقر عبادی، نماینده مردم بیرجند، درمیان و خوسف و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس انجام داده است که در ادامه میخوانید.
-کمیسیون آموزش و تحقیقات اخیرا وزیر آموزش و پرورش را برای پارهای توضیحات به کمیسیون دعوت کرده بود. با وجود اینکه زمان زیادی از آغاز فعالیت دولت یازدهم نمیگذرد، شما عملکرد وزارت آموزش و پرورش را تاکنون چگونه ارزیابی میکنید؟
واقعیت این است که به لحاظ کاری، هنوز اتفاق خاص و ویژهای در آموزش و پرورش نیفتاده که بخواهیم نسبت به آن نظر بدهیم. در دوره وزارت دکتر حاجی بابایی مسائل متعددی وجود داشت، از تعطیلی پنجشنبهها گرفته تا نظام جدید آموزش، هوشمند سازی مدارس و طرحهای فراوان دیگر... وقتی این طرحها ارائه میشد، ما میتوانستیم درباره آنها کار تحقیقاتی انجام داده و نظر کارشناسی بدهیم؛ چه به عنوان موافق یا مخالف. اما تاکنون در دوره جدید وزارت اتفاق خاصی نیفتاده و شاید حتی زود هم باشد. ممکن است در آینده شاهد طرحها و تحولات بسیاری باشیم، اما باید به وزیر جدید زمان داد.
-طرحهای پیشین چطور؟ به عنوان نمونه طرح تحول بنیادین که موضوع بسیار مهم و زمان بری بوده است. آیا این طرحها در دوره جدید در حال پیگیری و تکمیل است و با چه روند و شکلی؟
نه، بیشتر طرحهای کلان پیشین همچنان بر پایه قبل در حال انجام است و تحول جدیدی ارائه نشده است. شاید وزیر محترم دارد ارزیابی میکند و در آینده نزدیک نظرات و دیدگاههای خود و تیم کارشناسیاش را اعمال کند. نمایندگان نیز این نظر را ندارند که وزیر حتما دست به طرحها و اقدامات وزیر پیشین بزند یا حتما بخواهد طرحی را تغییر دهد. آنچه مورد علاقه نمایندگان به ویژه اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات است، این است که اشتباهات گذشته تصحیح شود. حتی نمایندگان تسریع و شتاب را نیز در این زمینه نمیپذیرند. ما قائل به پژوهش گسترده و برنامه ریزی شده هستیم و اگر نیاز به تحول بود، پس از انجام این پژوهشها صورت گیرد، نه به صورت شتابزده.
-البته این انتقاد که در دوره گذشته برخی طرحها دچار شتابزدگی بوده، از سوی برخی مسئولان این حوزه مطرح شده است. به نظر میرسد شما هم چنین دیدگاهی دارید.
بله، معتقدم برخی از طرحهایی که ارائه شد، نیاز به پژوهش بیشتری داشت و نوعی شتابزدگی در آنها مشهود است. به عنوان مثال بحث هوشمندسازی مدارس که نیاز داشت زیربنای آن در ابتدا فراهم شود، نه اینکه با وجود نبود امکانات، ما دست روی این طرح بگذاریم و آن را اجرایی کنیم.
-یک مسئله دیگر هم که بسیار حائز اهمیت است، بحث عدالت است. این موضوع در مورد آموزش و پرورش به عنوان یکی از زیرساختهای علمی- تربیتی اهمیتی مضاعف دارد. چگونه میتوان به این عدالت رسید؟
ما در سراسر کشور با تعدد مراکز آموزشی و مدارس مختلف روبهرو هستیم. از مدرسه تیزهوشان گرفته تا غیر انتفاعی و دولتی و.... این مدارس با نگاهها و تعاریفی که برای خود در نظر گرفتهاند، هر کدام دانشآموزانی را با ویژگیهایی خاص جذب میکنند. حتی فارغ از بیعدالتی به معنای مدارس شهری و روستایی و کلان شهر و... همین دسته بندی مدارس نیز جالب نیست و منجر به بیعدالتیهایی میشود. ضمن اینکه به لحاظ علمی هم ثابت شده جدا کردن دانشآموزان حتی دانشآموزان معلول از دیگر دانشآموزان مطلوب نیست و از نظر علم روز دنیا این امر اشتباه است. علم روز به این نتیجه رسیده که بهترین حالت آن است که دانشآموزان معلول در مدارس عادی حضور یابند، اما با امکانات خاص. در واقع تاکید این است که آنها از جامعه جدا نشوند. همین طور این قضیه درباره دانشآموزان تیز هوش هم صدق میکند و آنها هم نباید از دیگر دانشآموزان جدا باشند. این امر البته نیاز به پژوهش و کارهای کارشناسی شده دارد. عرض من این نیست که روند فعلی صد در صد اشتباه است، اما همین مسئله نیز نیاز به تحقیق و بررسی بیشتر دارد.
-شما در خلال گفتوگو بارها و بارها از ضرورت پژوهش سخن گفتید. این تاکید شما دربردارنده چه دستاوردهایی است که از این راه حاصل میشود؟
بله، به نظر من پژوهش برای تحول در آموزش و پرورش حرف اول را میزند. اگرچه نگاه من به پژوهش و اهمیت آن برای همه دستگاه هاست. به عنوان مثال ما سازمان برنامه و برودجه را حذف کردیم. اما برای حذف یا ادغام آن چقدر پژوهش کرده بودیم؟ الان که صحبت از تفکیک و تاسیس مجدد آن است باز چقدر نگاه پژوهشی به آن داشتهایم؟ مشکل ما در دستگاهها و نهادهای دولتی و اداری و همچنین تحولات، فقدان پژوهش کافی است. حتی من معتقدم که باید بخش خصوصی متولی این مسئله شود تا بتواند به بهترین شکل ورود کند و پژوهشی کامل و جامعه ارائه دهد. اگراین امر نهادینه شود، آن وقت ما به خوبی از آن جواب خواهیم گرفت.
-اگر شما به عنوان عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات بخواهید به اولویتهای حال حاضر آموزش و پرورش اشاره کنید، دست روی کدام موضوع میگذارید؟
به عقیده من یکی از موضوعات بسیاری مهمی که هنوز از آن فاصله داریم، ایجاد فضای معنوی و فرهنگ دینی و ملی است. تاکید من بر روی تقویت این بخش است. ما نابترین معارف را داریم و همین معارف است که در صورت فرهنگسازی و درونی شدن جامعه را از بسیاری بزهها باز میدارد، اما متاسفانه هرگز در عمل نتوانستهایم آن را پیاده کنیم و فرهنگسازی مناسبی داشته باشیم. فضا باید به گونهای باشد که والدین وقتی بچه خود را به مدرسه میفرستند، آن قدر مطمئن و خوشحال باشند که این کودک به لحاظ دینی و اعتقادی آسیبی نخواهد دید. نه اینکه نگران آسیب دیدن بعد اخلاقی فرزند باشند، موضوعی که در حال حاضر واقعا نگرانی جدی برای والدین ایجاد کرده است. فرهنگ اسلامی و دینی فرهنگ غالب مدارس ما نیست و این خیلی مهم است که ما بتوانیم به صورت درست و منطقی به این سمت حرکت کنیم. واقعا باید اذعان کرد که اگر این معارف غنی ما را غربیها داشتند، چنان در مدارس خود آن را فرهنگسازی میکردند که نسل آینده را دگرگون سازند. آنها میتوانستند این معارف را در تک تک حوزهها و ابعاد زندگی خود به کار برند.
-یکی از انتظارات از آموزش و پرورش نیز همین مسئله یعنی اصلاح وضعیت اجتماعی و کاهش بزه کاری در جامعه است.
بله. اما سؤال این است که آیا ما با وجود این معارف غنی چقدر توانستهایم در حوزههای اجتماعی و مدنی خوب عمل کنیم؟ آیا آموزش و پرورش ما به گونهای است که نسل آینده ما را به لحاظ دیدگاه، اجرای قوانین و... متفاوتتر و غنیتر از نسل کنونی بار بیاورد؟ یا حتی به لحاظ فرهنگ کار و تلاش و پشتکار نگاهی متفاوت به او بدهد؟ اگر پاسخ منفی است یعنی جایی از کار میلنگد و ما نتوانستهایم در مسیر درست حرکت کنیم. این مشکلات عدیده ما در حوزه آموزش و پرورش است. از سوی دیگر ریشه حل این مشکلات نیز تنها و تنها در آموزش و پرورش قابل بررسی و پیگیری است. متاسفانه ما هنوز متوجه نشدهایم که اگر آموزش و پرورش متحول شود، کل ایران متحول خواهد شد. صادقانه اینکه ما در آموزش و پرورش متاسفانه تاحدود زیادی دچار روزمره گی هستیم و این نگاه باید تغییر کند.
-یکی دیگر از مسائلی که همیشه در فصل زمستان به صورت پررنگ مطرح میشود، بحث سیستم گرمایشی در آموزش و پرورش است. امسال با توجه به خبر درمان دانشآموزان شین آباد، این مسئله بار دیگر محور توجه قرار گرفت. اگرچه میزان حادثه در مناطق گرم سیر و سردسیر متفاوت است و با گازکشی بودن یا نبودن آن حوزه انتخابیه رابطه مستقیم دارد. مدارس حوزه انتخابیه شما به لحاظ سیستم گرمایشی در چه درجهای قرار دارند؟
همان طور که اشاره کردید، آن بخشهایی که گاز کشی هستند، قطعا با مشکل ویژه رو به رو نیستند و این گاز همه نیازهای مدرسه را پاسخ میدهد. مشکل اصلی مربوط به روستاها و شهرهایی است که هنوز گازرسانی نشدهاند و از بخاری نفتی استفاده میکنند. این بخاریها هر لحظه ممکن است باعث تکرار حادثهای شوند که در شین آباد رخ داد. لذا درخواست ما این است که در روند گازرسانی تسریع شود و شهرستانهایی که هنوز به آنها گازرسانی نشده، از نعمت گاز بهرهمند شوند. ما در حوزههای سربیشه، نهبندان، درمیان، طبس و... با این مشکل رو به رو هستیم و امیدوارم مسئولان نگاه ویژه تری به این بخشها داشته باشند. این مسئله هم به لحاظ گرمایشی بسیار مقرون به صرفهتر و البته سالمتر و امن است و باعث میشود امنیت مدارس به میزان چشمگیری در برابر حوادثی نظیر آتش سوزی افزایش یابد. به هر حال این مسئله هم به دلیل اهمیتی که دارد از سوی کمیسیون پیگیری میشود.
