این شب‌ها در خانه چه کسی را می‌زنیم؟

دیشب و امروز همزمان با شب قدر و روز بیست‌و‌یکم رمضان، مجالس عزا و ادعیه در شرایطی برقرار بود که برخی از جوانان ترجیح دادند بیش از آن که داغدار امام اول شیعیان باشند، رهرو شب‌گرد کوچه‌های کوفه باشند و کوچه‌ها را به قصد سیر کشیدن شکم کودکان گرسنه در نیمه‌های شب بپیمایند؛ کاری که کاش هر شب رخ دهد و هیچ همسایه‌مان گرسنه نماند.

به گزارش «تابناک»، پیامبر اکرم (ص) فرمود: «لا یَشْبَعُ الْمُؤْمِنُ دُونَ جارِهِ؛ نباید مؤمن بدون همسایه اش سیر شود [و همسایه گرسنه باشد].»

پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: «ما آمَنَ بی مَنْ باتَ شَبْعانَ وَ جارُهُ جائِعٌ قالَ وَ ما مِنْ اَهْلِ قَرْیَةٍ یَبیتُ وَ فیهِمْ جائِعٌ یَنْظُرُ اللّهُ اِلَیْهِمْ یَوْمَ الْقیامَةِ؛ به من ایمان نیاورده است کسی که سیر بخوابد و همسایه اش گرسنه باشد‌ و نیز فرمود: اهل قریه ای که [سیر ] بخوابد، در حالی که در بین آنها گرسنه ای [خوابیده] است، خداوند به آنها در روز قیامت نظر [رحمت] نمی‌کند‌».

نقل کرده‌اند که شبانگاهی سیدبحرالعلوم، یکی از شاگردانش را خواست و با تمام خشم و عصبانیّت بر او خروشید و گفت: در همسایگی تو فردی است بینوا که با چند کودک خود گرسنه هستند. چرا به حال آن‌ها رسیدگی نمی‌کنی؟

شاگرد گفت: به خدا سوگند، نمی‌دانستم که آن‌ها چنین مشکلی دارند.

سید گفت: همین که نمی‌دانستی، مرا خشمگین کرده، والّا اگر می‌دانستی و کاری نمی‌کردی، کافر بودی.
اما حد همسایه کجاست؟ رسول اکرم (ص) این حد و مرز را مشخص کرده‌‌ و فرموده‌اند: «حَدُّ الْجِوَارِ أَرْبَعُونَ دَاراً؛ حد همسایگی تا چهل خانه [به اطراف] است» که از هر چهار طرف تا چهل خانه جزو همسایه به حساب می‌آید و بنابراین مسئولیت همسایه‌داری، مسئولیتی بس سنگین است که نمی‌توان به سادگی از کنارش گذر کرد و آسوده بود که با عمل به واجبات و مستحبات و دوری از محرمات معمول، تکلیف دینداری محقق شده است.

علی (ع) نخستین مردی که به پیامبر اسلام (ص) ایمان آورد؛ چه در دوران حضور در جایگاه حاکمیت بخشی از بلاد اسلام و چه در دوران خانه نشینی و مظلومیت دوچندانی که بر ایشان تحمیل شد، نزدیک‌ترین نگاه را به همسایگان داشت و این همسایگان دامنه‌شان بیش از چهل خانه پیرامون امیرالمونین بود و گرسنگان کوفه آن دوران را تماماً شامل می‌شد، به گونه‌ای که در دوران برقراری عدالت علی (ع)، هیچ گرسنه‌ای در این شهر سر بر بالین نمی‌گذاشت‌.

در شب ۲۱ رمضان در مظلومیت امام اول شیعیان که با چاه درد و دل می‌کرد، گریستیم و امروز نیز عزادار مردی بودیم که در محراب شهید شد اما آنچنان مظلوم و دینداری‌اش به دور از خودنمایی بود که وقتی خبر در سرزمین‌های اسلامی پخش شد، گروهی جاهل پرسیدند: «مگر علی نماز می‌خواند؟» با این حال، آیا این مظلوم معصوم عالم تنها سینه زن می‌خواهد و همین که هر سال در شب و روز هجده تا بیست و یکم داغدارش باشیم، شیعه بودنمان را به اثبات رسانده‌ایم؟

بی‌گمان چنین نیست و علی (ع) بیش از سینه‌زن، رهرو می‌خواهد؛ رهروانی که منششان هر بی‌خدایی را عاشق مکتب علی (ع) کند و بدین شکل شیعه قلب جهانیان را فتح کند. این شب‌ها که به امید وصال یار قرآن سر می‌گیریم و علی (ع) و فرزندان پاکش را واسطه پذیرش دعا‌هایمان می‌کنیم، بسیاری از جوانان ضمن توسل به اول امام شیعیان، در خانه فقرا و گرسنگان را می‌زنند تا نشان دهند هنوز هستند پیروان علی که به گریه کردن برای او بسنده نمی‌کنند.

این گروه‌ها که با چند عنوان در روزهای اخیر، دست به این شب‌گردی و پخش کمک‌های مردمی میان نیازمندان کردند، کار ارزشمندی را در پیش گرفته‌اند که اگر به کلام پیامبر اعظم (ع) و امام اول شیعیان اعتقاد داشته باشیم، می‌بایست به سهم خود پیگیرش باشیم، زیرا حداقل اقدامات فرهنگی‌ ـ اجتماعی دولتی که توسط نهادهای عریض و طویل صورت می‌پذیرد، نتوانسته باعث شود تا در این مملکت شیعی، کسی گرسنه سر بر بالین ‌گذارد.

بنابراین اگر شیعه علی هستیم، از چنین حرکتی حمایت کنیم تا نه در روزهای رمضان و نه شب‌های قدر که همه ایام سال و در تمامی نقاط محروم این کشور، فقرا و مستمندان هم‌زبانمان حداقل قوت را برای ادامه حیات داشته باشند و دلخوش به مسلمانی‌مان، سر بر بالین نگذاریم، در حالی که همسایه‌مان در چهل خانه آن سو‌تر گرسنه باشد. در این شب‌ها، همان گونه که قصد ترک گناهانمان را می‌کنیم، قصد ترک بخشی از دارایی‌هایمان را کرده و آن را صرف چنین اموری کنیم و درد گرسنگی را از دل کودکان به یک وعده غذای گرم برباییم.