بي احترامی «آلكاتل» به فرهنگ و زبان فارسی

من از آن دسته استفاده‌كنندگان تلفن همراه هستم كه ترجيح مي‌دهم زبان گوشي همراهم – چه فهرست گزينه‌ها و چه زبان پيامك‌نويسي آن – فارسي باشد. چندي پيش براي خريد يك گوشي مناسب و كم‌قيمت كه تماس‌هاي راه دورم را با عيب و نقص كمتري در آنتن‌دهي برقرار كند، به پاساژی در تهران مراجعه كردم. بين چند گوشي كه در يك راسته كاركرد و قيمت بودند دو به شك بودم كه سرانجام براساس گفته‌هاي فروشنده كه از آنتن‌دهي آلكاتل به نيكي ياد مي‌كرد، همان گوشي آلكاتل را خريدم.

اين مدل از گوشي‌هاي «آلكاتل»، گوشي بسيار ساده‌اي است كه فهرست گزينه‌هاي آن محدود است به پيامك، تنظيمات گوشي مانند زبان و آهنگ زنگ‌ها و ... و نيز بازي و راديو؛ يعني يك دستگاه تلفن همراه بسيار ساده و اوليه. پس از راه‌اندازي گوشي تصميم گرفتم شماره‌هاي مورد نيازم را در دفترچه تلفن آن ذخيره كنم. ابتدا زبان گوشي را از انگليسي به فارسي تغيير دادم و سپس شماره‌ها را وارد كردم اما مشكلي در ذخيره نام‌ها پيش مي‌آمد كه فقط مختص زبان فارسي بود و در زبان‌هاي عربي و انگليسي گوشي مانعي براي ذخيره نام مخاطبانم وجود نداشت. تعداد كاراكترها يا حروفي كه براي نوشتن و ذخيره يك نام به زبان فارسي در گوشي آلكاتل وجود دارد، محدوديتي متغير دارد.

يعني صرف اينكه زبان گوشي فارسي باشد، محدوديتي ايجاد نمي‌كند بلكه بخشي از ايجاد محدوديت آن به محتواي كلمه برمي‌گردد. به اين ترتيب كه اگر نامي كه براي يك شماره در دفتر تلفن گوشي آلكاتل مي‌نويسيد، نامي عربي باشد، ولو زبان گوشي‌تان فارسي باشد، آلكاتل تعداد حروف بيشتري در اختيار شما مي‌گذارد اما كافي است بخواهيد يك نام و فاميل فارسي مانند كاوه كيائيان را در آن ذخيره كنيد. تعداد حروف كه گوشي آلكاتل روي زبان فارسي براي نوشتن اين كلمه در اختيار شما مي‌گذارد پنج حرف و يك فاصله است، يعني «كاوه‌ك». شما روي زبان فارسي نمي‌توانيد كلمه كيائيان را بنويسيد. اين درحالي است كه براي نوشتن يك نام كه ريشه عربي دارد - مانند عبدالله رضوي – هيچ محدوديتي براي شما در نظر گرفته نمي‌شود، حتي اگر زبان گوشي‌تان روي فارسي تنظيم شده باشد.

نكته جالب‌تر اينجاست كه آلكاتل براي نوشتن كلمه كاوه كيائيان يك راه به شما پيشنهاد مي‌دهد و آن اينكه گوشي‌تان را روي زبان عربي تنظيم كنيد و اين نام و فاميل را با همه حروف‌اش، آسوده و راحت بنويسيد. بنابراين در گوشي آلكاتل براي نوشتن يك نام ايراني با تعداد حروف زياد يك راه براي شما وجود دارد: حتما بايد زبان عربي را انتخاب كنيد اما در اين صورت اگر در نامي كه مي‌نويسيد حروفي مانند پ، ژ، گ و چ وجود داشته باشد، بايد قيد نوشتن كامل آن را بزنيد. شما هرگز نخواهيد توانست نامي مانند پيمان گچسار را – ولو كه صميمي‌ترين دوست شما باشد - در گوشي آلكاتل‌تان وارد كنيد. حال سوال اين است كه طراحان گوشي آلكاتل و واردكنندگان آن به ايران، آيا به هوشمند بودن اين گوشي بسيار ساده در تشخيص ريشه‌هاي عربي و فارسي كلمات واقف بوده‌اند؟