چرا پوتین در اجلاس «جی. 8» شرکت نکرد؟

اجلاس هشت کشور صنعتی جهان به نام «جی.8» در شرایطی در آمریکا در حال برگزاری است که از مدتی پیشتر اعلام شده بود، «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه در آن شرکت نخواهد کرد؛ اما فارغ از همه گمانه‌زنی‌ها، توافقات روز گذشته «جی.8» می‌تواند روشنگر دلیل این کار باشد.

به گزارش «تابناک»، اجلاس هشت کشور صنعتی جهان در «کمپ دیوید» آمریکا، در حال برگزاری است و عالی‌ترین مقامات این کشور‌ها، از جمله «فرانسوا اولاند»، رئیس جمهور تازه برگزیده فرانسه نیز در آن شرکت دارند. با این حال، غیبت «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه در این اجلاس به شدت محسوس است.

بنا بر این گزارش، از نزدیک یک هفته پیش از برگزاری این اجلاس، پوتین ضمن اعلام قصد خود برای سفر نکردن به کمپ دیوید، از فرستادن «دیمیتری مدودف»، رئیس‌جمهور پیشین و نخست وزیر جدید این کشور به جای خود خبر داد.

از‌‌ همان زمان، گمانه‌زنی‌ها درباره علت این کار آغاز شد و شماری از تحلیلگران، اقدام پوتین را به مانند نشانه‌ای از سیاست جدید دولت روسیه در قبال غرب معرفی کردند. البته کرملین اعلام کرد، دلیل شرکت نکردن پوتین، مشغول بودن وی به انتصاب وزرای جدید است و دلیل خاصی در میان نیست. رسانه‌های غربی هم در تلاش برای حفظ مشروعیت اجلاس، نقطه تمرکز خود را بر همین سخنان قرار دادند.

با وجود همه این مباحث، نگاهی به توافقات روز گذشته اجلاس «جی. ۸» و مقایسه آن با مواضع دولت روسیه و به ویژه شخص پوتین، می‌تواند تحلیل علت کار پوتین را ساده‌تر کند.

بر پایه گزارش «رویترز»، هشت کشور صنعتی جهان در بیانیه‌ای که روز جمعه منتشر کردند، اعلام نمودند، ایران باید جزییات بیشتری از نیات هسته‌ای خود را برای جهانیان آشکار کند. همچنین گاه آن فرا رسیده که بر تحول و گذار سیاسی در سوریه تمرکز شود.
در این اجلاس بر ضرورت همراه شدن کره شمالی با هنجارهای بین‌المللی نیز تأکید شده است.

آنچه از متن این توافقات آشکار است، این که با وجود درگیر بودن کشورهای «جی. ۸» با مسائل مهمی چون وضعیت افغانستان و بحران مالی اروپا ـ که قرار بود نقطه تمرکز اصلی اجلاس حاضر نیز باشد ـ کشورهای غربی از اجلاس کمپ دیوید به مثابه فرصتی برای پیشبرد نیات سیاسی خود بهره گرفته‌اند.

این دقیقاً چیزی است که در نقطه مقابل سیاست خارجی دولت ولادیمیر پوتین قرار می‌گیرد. یکی از اصول اساسی سیاست خارجی روسیه به طور کلی و پوتین به طور خاص، اصل دخالت نکردن در امور داخلی کشورهای دارای حاکمیت است، حال آن که شرکت روسیه در اجلاس «جی. ۸» در عالی‌ترین سطح، می‌توانست سرانجام به نقض این اصل منجر شود.

نکته مهمتر اینکه جهت‌گیری اجلاس «جی. ۸» نه صرفاً موضع‌گیری علیه کشورهای دارای حاکمیت، بلکه علیه کشورهایی است که شرکای مهم منطقه‌ای روسیه به شمار می‌روند و روسیه تاکنون نشان داده، حاضر به همراهی با غرب علیه آنها نخواهد بود.

افزون بر این، آنچه از سیاست خارجی روسیه در یک دهه گذشته و به ویژه از سال ۲۰۰۸ تاکنون برمی‌‌آید، این است که اولویت این کشور در رابطه با غرب، استفاده از تکنولوژی و دانش فنی کشورهای غربی برای مدرن سازی اقتصاد و صنعت روسیه است. به این ترتیب، روسیه در شرایطی به اجلاس «جی. ۸» به عنوان یک نقطه اتکا می‌نگرد که تمرکز اصلی‌اش ـ آن گونه که انتظار می‌رود ـ بر مسائل فنی و تکنیکی باشد، نه مسائل سیاسی.

به نظر می‌رسد مجموعه عوامل نامبرده، دست به دست هم داده تا پوتین با پیش‌بینی شرایط حاکم بر اجلاس کمپ دیوید، از حضور در آن خودداری و با فرستادن مدودف، از فشار الزامی تعهدات احتمالی این اجلاس بر روسیه بکاهد.