مسأله مهمتر در سرپرستی وزارت نفت توسط رییس جمهور چیست؟

در روزهای اخیر، رفتن سید مسعود میرکاظمی از وزرات نفت و سرپرستی شخص دکتر احمدی نژاد بر این وزارتخانه کلیدی، محل بحث های بسیاری بوده، چه از این زاویه که با توجه به ریاست جمهوری اسلامی ایران بر اپک، قطعا در شأن کشورمان نیست که در اجلاس آتی این سازمان ـ که در سطح وزرای نفت و انرژی اعضا برگزار می شود ـ رییس جمهور کشورمان در آن شرکت کند و پرستیژ نظام ـ بنا بر عرف دیپلماتیک ـ خدشه دار شود و چه از این زاویه که به صلاح شخص رییس جمهور و کلیت نظام نیست که ایشان بخواهد رأسا در وزرات نفت ورود کند و چه از این زاویه که اساسا آیا این بحث قانونی هست یا نه؟

اما مسأله شاید از این زاویه هم قابل بررسی باشد که به نوعی، تاريخ در حال تكرار است و مسئولان دولتي، نمی خواهند بار دیگر، راه رفته و تجربه شكست خورده را تكرار كنند.

به گزارش «تابناك»، انتشار خبر شركت رئيس جمهور در اجلاس آتي اوپك به عنوان سرپرست وزارت نفت، يادآور بحث هاي بي حاصل شركت علي آبادي، رئيس وقت سازمان تربيت بدني در رأس فدراسيون فوتبال است؛ ماجرايي كه هرچند نتيجه دلخواه رئيس جمهور را برآورده نكرد، در عوض، فشار رسانه ها و افكار عمومي آنقدر پردامنه شد كه علي آبادي ناچار شد در اعترافی تلخ، اعلام كند كه وي به درخواست رئيس جمهور خود را كانديداي رياست فدراسيون كرده و قلبا تمايلي به حضور نداشته است!

با وجود این، پیروی علي آبادي از درخواست و يا دستور رئيس جمهور، بحث ورود فدراسيون جهاني فوتبال ـ فیفا ـ و حتي احتمال تعليق فوتبال ايران را عينيت بخشيد و پس از ماه ها بحث و جدل و تنها پس از فشارهاي خارجي بود كه علي آبادي، ناچار شد از خير قباي رياست فدراسيون فوتبال بگذرد و در انتخاباتي كه به قول كفاشيان صوري بود، وي را به عنوان نماينده خود بر رأس فدراسيون فوتبال بگمارد و بر سر فوتبال اين كشور آمد، آنچه تا امروز می بینیم.

بنا بر اين گزارش، در قضيه وزارت نفت هم به نوعی اين قضيه در حال تكرار است و گویا رئيس جمهور، خود می خواهد در قامت نماينده ايران، در اجلاسي شركت كند كه در حد وزيران نفت كشورهاي عضو برگزار مي شود.

البته اين كه رئيس جمهور واقعا در اين اجلاس شركت مي كند يا نه چندان مهم نيست، حتي اين مسأله هم و نیز هشدارها و تذكرهاي رسانه ها همچون تذكرهايشان در ماجراي رياست فدراسيون فوتبال هم چندان مهم نيست، چه، دولت كار خود را مي كند و اگر فشاري خارجي نباشد، دست از تصميمات خود برمي نمي دارد. مهم، وجود جرياني در دولت است كه از خرد جمعي گريزان بوده و مملكت را دچار قحط الرجالي حاد مي بيند، به گونه ای که حتما باید چند نفر از نزديكان رئيس جمهور، همزمان، در چند جاي گوناگون امورات دولت را بچرخانند.

در اين چهارچوب، رئيس سازمان تربيت بدني، خود و شخصا بايد سكان فوتبال را در دست بگيرد، چون فرد ديگري نمي تواند اين كار را انجام دهد. دستگاه عريض و طويل وزارت خارجه نمي تواند به درستي وظايف خود را انجام دهد و حتما بايد افراد نزديك به رئيس جمهور كه در حد انگشتان يك دست هستند، كارهاي وزارت خارجه را ساماندهي كنند.

در اين چند سال، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بنا بر وفاداري به يك شخص اداره شده و اين افراد لزوما بدون داشتن تخصص در چنين پست هايي قرار گرفته اند. از مشاغل متعدد رئيس دفتر کنونی رئيس جمهور و دكتر الهام در دولت نهم هم ديگر سخني به ميان نمي آوريم.

امروز هم اما رئيس جمهور با در اختيار داشتن نیروهاي خبره متعدد در وزارت نفت، خواستار شركت در اجلاس اوپك است؛ با این گمان که این تنها شخص ایشان است که می تواند در آنجا سخنی را بگوید يا برنامه اي را ساماندهي و عملی كند كه از عهده هيچ كس ديگری، نه در وزارت نفت و نه در کل قوه مجریه، برنمي آید!

بار دیگر تأكيد مي شود اينكه رئيس جمهور در اجلاس اوپك شركت كند يا نه، شاید مسأله اصلی نباشد، بلكه مسأله مهمتر اين است كه خرد جمعي و متكثر به تدريج از عرصه مديريت كشور در حال رخت بربستن است و اشخاص، جاي مديريت و سازماندهي را در اداره كشور گرفته اند و بدنه كارشناسي و مديريتي دولت به كناري زده شده اند، اين در حالي است كه در مديريت مترقي، اشخاص نقش چنداني ندارند.

اتفاقا در نشست اوپك و ديگر سازمان هاي بين المللي، اين موضوع به روشنی عينيت دارد.معمولا، سازمان های بين المللي مبتني بر خرد جمعي و دارای ساختاری منسجم و غیر وابسته به فرد است و اگر ما سازماني همچون اوپك را به درستي شناخته باشيم، از تسري نیافتن شيوه مديريتي داخلي خود در آن سازمان، بيش از پيش آگاهي پيدا خواهیم کرد و به عکس، خواهیم کوشید رفتار خود را متناسب با چنین ساختارهای خردگرایی تنظیم کنیم!