ترامپ: توافق با ایران احتمالا آخر هفته یا دوشنبه امضا شود/عراقچی: هنوز توافق امضا نشده/ رویترز: امارات میلیارد‌ها دلار دارایی ایران را آزاد می‌کند/ پاکستان: متن نهایی است

گمانه‌زنیها درباره انتخاب ژنو به عنوان محل احتمالی امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا افزایش یافته است.

شبکه خبری «العربیه» شامگاه امروز جمعه به نقل از منابع خود گزارش داد که «محمد اسحاق دار» وزیر امور خارجه پاکستان، امشب راهی ژنو می‌شود.

به گفته این منابع، احتمال می‌رود که ژنو میزبان مذاکرات توافق میان واشنگتن و تهران باشد.

۱. مرحله پایانی جمع‌بندی‌های داخلی
درباره بخش عمده‌ای از موضوعات تفاهم حاصل شده و ایران در مرحله پایانی جمع‌بندی‌های داخلی قرار دارد. همین الان جلسات نهادهای ذی‌ربط در حال برگزاری است.

۲. رویکرد نتیجه‌محور، نه ادبیات تکراری
رویکرد ایران در مذاکرات همواره نتیجه‌محور بوده و از تجربیات گذشته درس گرفته می‌شود. قرار نیست مدام یک ادبیات ثابت و تکراری بازتولید شود.

۳. دلیل اصلی روند کُند مذاکرات، تغییر مکرر مواضع طرف مقابل بود
رسیدن به تفاهم می‌توانست حتی چند هفته قبل انجام شود. تغییرات مکرر در مواضع طرف مقابل و اظهارنظرهای ضدونقیض باعث طولانی شدن روند دیپلماتیک شده است.

۴. خطوط قرمز ایران از ابتدا ثابت بوده‌اند
از همان ابتدای شروع مذاکرات و میانجی‌گری پاکستان، موارد اساسی و خطوط قرمز ایران به‌صراحت اعلام شد. در این مورد موضع ایران ثابت بوده است.

۵. تایید رسمی محتوا تا جمع‌بندی نهایی ممکن نیست
بقائی تصریح کرد که هیچ‌یک از مطالب منتشرشده درباره محتوای مذاکرات را نمی‌توان به‌صورت رسمی تایید کرد. در روندهای دیپلماتیک ملاحظاتی وجود دارد که باید رعایت شود

استفان دوجاریک سخنگوی سازمان ملل روز جمعه به وقت محلی در جمع خبرنگاران درباره اظهارات مربوط به توافق احتمالی میان تهران – واشنگتن گفت که ما گزارش ها در این زمینه را دیده‌ایم و اظهارات روز گذشته رئیس جمهور ایالات متحده را نیز دیدیم.

دوجاریک درعین حال تصریح کرد: فکر می‌کنم با توجه به حساسیت اوضاع و این واقعیت که پیش از این نیز به چنین نقطه ای نزدیک شده بودیم، فعلا از هرگونه اظهار نظری خودداری خواهیم کرد، اما فکر می‌کنم لحن کلی آنچه می‌شنویم ما را دلگرم می‌کند.

خبرگزاری رویترز در گزارشی ادعا کرد که امارات متحده عربی قصد دارد میلیاردها دلار از دارایی های مسدود شده ایران را آزاد کند.

یک مقام ارشد آمریکایی گفت که پیش‌نویس توافق بین آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه، لبنان را نیز شامل خواهد شد، جایی که اسرائیل همچنان به حملات خود ادامه می‌دهد.

یک مقام ارشد دولت آمریکا روز جمعه به وقت محلی در نشستی توجیهی با خبرنگاران درباره توافق احتمالی میان تهران – واشنگتن گفت: «در حال حاضر به مرحله‌ای رسیده‌ایم که فکر می‌کنم متن را به نقطه‌ای رسانده‌ایم که از آن راضی هستیم، جایی که ایرانی‌ها عملاً گفته‌اند: "خب، می‌توانیم با این موافقت کنیم.» 

بر اساس گزارش های خبرنگاران شبکه سی ان ان از این نشست توجیهی، این مقام دولت ترامپ در پاسخ به این سوال که چه چیزی نسبت به زمانی که آمریکا آخرین بار گفت به توافق نزدیک است تغییر کرده، به نهایی‌تر شدن متن اشاره کرد.

این مقام آمریکایی افزود: «چند هفته پیش بیشتر مجموعه‌ای از پیشنهادها از طرف آمریکایی‌ها بود که ما نوعی تعهدات شفاهی داشتیم که ایرانی‌ها فکر می‌کردند می‌توانند با ما روی آن کار کنند» و در داخل سیستم خود نیز روی آن کار کنند.
این مقام دولت ترامپ ادامه داد: «اکنون، ما شاهد پیشرفت قابل توجهی بوده‌ایم که در آن آنها واقعا موافقت را جلب کرده‌اند و در واقع متن تفاهم‌نامه‌ای داریم که فکر می‌کنم هر دو طرف نسبت به آن احساس خوبی دارند.»

این مقام ارشد دولت آمریکا ادعا کرد: «ما به متنی رسیده‌ایم که رئیس‌جمهور (ترامپ) از آن خیلی راضی‌تر است، من هم خیلی راضی‌تر هستم، و این طی چند هفته گذشته اتفاق افتاده است.»

مقام ارشد دولت ترامپ ادامه داد: یادداشت تفاهمی که بین آمریکا و ایران در حال مذاکره است، بیان می‌کند که در صورت امضا، یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات «فنی» آغاز می‌شود.

این مقام گفت، در حالی که این یادداشت تفاهم مجموعه‌ای از تعهدات اصلی را که ایران باید با آنها موافقت کند - از جمله برنامه هسته‌ای خود، بازگشایی تنگه هرمز و اورانیوم غنی‌سازی شده ایران - مشخص می‌کند، مذاکرات بسیار فنی بر نحوه اجرای خاص این نکات متمرکز خواهد بود.

مقام ارشد دولت آمریکا گفت جزئیات فنی مربوط به ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران هنوز مشخص نشده است.

این مقام آمریکایی در عین حال با تکرار ادعاهایی گفت: «ایرانی‌ها متعهد می‌شوند که مواد غنی‌شده را نابود و خارج کنند، اما این کار دقیقا چگونه انجام می‌شود؟ این موضوع کمی زمان می‌برد تا مشخص شود. این مواد بسیار قابل اشتعال و بسیار ناپایدار هستند. ما قرار نیست همین‌طوری با یک بیل مکانیکی و یک نفر با کوله‌پشتی آنجا برویم و شروع به خارج کردن آن‌ها کنیم.»

این مقام دولت ترامپ با تکرار ادعاها درباره برنامه هسته ای ایران گفت: «ما در مذاکرات فنی بعدی که انجام خواهد شد، نحوه انجام این کار را مشخص خواهیم کرد، اما فکر می‌کنیم این اولین و مهم‌ترین قدم برای اطمینان از این است که ایرانی‌ها به سمت ساخت سلاح هسته‌ای نروند.»

آمریکا: اسرائیل از توافق با ایران حمایت خواهد کرد

این مقام آمریکایی گفت دولت ترامپ «اطمینان دارد» که اسرائیل در نهایت از توافق با ایران حمایت خواهد کرد.

این مقام به خبرنگاران گفت: «ما احساس می‌کنیم زمانی که آن‌ها متن کامل توافق را ببینند و درک کنند که اساسا باید اجرای تعهدات از سوی ایران انجام شود پیش از آنکه ما هرگونه امتیازی ارائه دهیم، با آن کنار خواهند آمد و آن را قابل قبول خواهند دانست.»

این مقام ارشد دولت در عین حال اذعان کرد که «اندکی تردید» در اسرائیل نسبت به «جزئیات نادرستی که در گزارش‌های منتشرشده دیده می‌شود» وجود دارد.

او ادعا کرد: ما مطمئن هستیم که توافقی که قرار است در نهایت به آن برسیم، در صورت تحقق، توافقی خواهد بود که همه طرف‌های منطقه از آن حمایت خواهند کرد.

بر اساس گزارش سی ان ان، این مقام آمریکایی در عین حال با حمایت از اسرائیل و جنگ طلبی او، احتمال اقدام نظامی آینده اسرائیل در لبنان را رد نکرد؛ اقدامی که به گفته منابع، ممکن است تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا و ایران را به خطر بیندازد.
این مقام دولت ترامپ درباره احتمال تجاوز آینده اسرائیل ادعا کرد که مسولیت را «متوجه حزب‌الله و ایران» می‌دانند!

او در دفاع از تل آویو مدعی شد: این «توافق گسترده صلح منطقه‌ای» شامل لبنان، اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز می‌شود، اما «این به معنای چشم‌پوشی از حق دفاع از خود نیست.»

این مقام دولت ترامپ با تکرار تهدیدات واشنگتن ادعا کرد: «اگر ایران به تعهدات خود عمل نکند، انتظار ندارم اسرائیل واکنشی نشان ندهد.»

دکتر محمدباقر قالیباف رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران در واکنش به ادعاهای واهی ترامپ در پستی به زبان انگلیسی در صفحه شخصی خود در شبکه ایکس نوشت: باید به تعهداتی که داده شده عمل شود، بدون هیچ اما و اگر و بهانه‌ای. برای توافق نزدیک پیش‌رو راه دیگری نیست.هر کسی درنهایت چیزی را درو می‌کند که کاشته است.

گفتگوی سید عباس عراقچی وزیر خارجه کشورمان با شبکه خبر از لحظاتی پیش آغاز شد که به این شرح است:

ما در طول یک سال دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشتیم. یک جنگ دوازده روز و بعد فکر کردند که نقطه قوت انجسام ما یعنی قدرت اجتماعی را هدف قرار می‌داند. در جنگ سوم تصور کردند که کار را می‌توانند تمام کنند اما با مقاومت سرسختانه مواجه شدند.

یکی از مقامات غربی گفته بود که باور نمی‌کردیم مردم ایران اینقدر سرسختانه مقاومت کند.

در این مقاومت مدیون نیروهای مسلح و شهدای نیروهای مسلح هستیم که جانفشانی کردند. ان‌هایی که پشت لانچر بودند و در مراکز بودند و ایستادگی کردند و کشور را نجات دادند.

ما‌ مدیون مردمی هستیم که هرشب در صحنه و خیابان بودند و پایداری و شکیبایی کردند.

بحث میدان و دیپلماسی همیشه جدی مطرح بوده و باید یگانگی بین این دو باشد. من معتقدم که ضلع سوم هم رسانه است. این بار ضلع چهارم به نام خیابان شکل گرفت که این چهار ضلع باهم حرکت کردند.

وظیفه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدان و نیروهای مسلح است. ما در. این جنگ چهل روزه این نزدیکی و ارتباط مستمر بین وزارت خارجه و نیروهای مسلح جریان داشته و همراه آنان حرکت کردیم.

تثبیت دستاوردها در قالب مذاکره در جریان است. مذاکره متکی قدرت میدانی است و نمی‌شود بدون قدرت میدانی در مذاکرات به دستاورد رسید. این عیننا کاری است که در طول ماه‌ها داریم انجام می‌دهیم.

 بهترین زمان برای خاتمه جنگ وقتی است که شما دست برتر را دارید و پیروز میدان هستید. جنهوری اسلامی و مردم ایران در این جنگ پیروز شدند. من از مقامات خارجی می‌شنوم که ایران قوی تر از جنگ بیرون آمد و شما شگفتی آفریدید.

با یکی از مقامات گفتم که چگونه مقاومت کردیم و او گفت خیلی از قهرمانی مردم ایران کم گفتید. دنیا مردم ایران را به عنوان قهرمان می‌بیند. مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن یک پیروزی بزرگ است و ما پیروزی راهبردی به دست آوردیم و وقتی پیروز هستید باید با توافقی به دنبال تثبیت پیروزی باشید.

ما حرکتی را برای تثبیت پیروزی شروع کردیم که دارد به آخر خود نزدیک می‌شود. نتیجه یک یادداشت تفاهم 14 ماده‌ای است و هنوز امضا نشده و ترجیح می‌دهم وقتی تمام شد کار را تشریح کنم.

شاید باورتان نشود که چندبار نسخه‌ها تغییر پیدا کرده است.

در این مذاکرات دو مرحله پیش بینی شده و مرحله اول تفاهم پاین جنگ است و مرحله دوم توافق نهایی است. موضوع هسته‌ای را به مرحله دوم موکول کردیم. موضوعاتی که امکان توافق وجود داشت را به مرحله اول آوردیم.

در مرحله دوم بحث هسته‌ای در کنار رفع تحریم‌ها بحث می‌شود و توافق نهایی صورت می‌گیرد.

در تفاهم اولیه که اسمش اسلام آباد است خاتمه جنگ در لبنان وجود دارد. ما هیچگاه لبنان را فراموش نمی‌کنیم.

آتش‌بس هم به شمول لبنان بود که رژیم صهیونیستی نقض کرد و ما رژیم را تنبیه کردیم و ایران نشان داد شوخی ندارد و ار جنگ نمی‌ترسد.

بنابراین جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان پایان خواهد یافت و تعهداتی می‌دهند که هرگز جنگ آغاز نشود و دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام می‌گذارند. این اولین بار است که آمریکا تعهد می‌کند که در امور داخلی ایران دخالت نکند. احترام به ایران و حاکمیت ایران مهمترین بند این تفاهم است.

بحث تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی است. بحث دور بعدی مذاکرات، رفع تحریم‌ها، بازسازی و طرح توسعه ایران، پول‌های مسدود شده ایران و دیگر مسائل در یادداشت تفاهم است.

 من صراحتا عرض می‌کنم این توافق دشمنانی دارد و در راس انان رژیم صهیونیستی است. به دنال برهم زدن توافق است. اکنون وارد جزییات شدند فضای التهابی را ایجاد می‌کند که امضا تفاهم را با مشکل مواجه می‌کند.

طرف مقابل متون و‌ادعاهایی را مطرح می‌کند و در منطقه هم همین طور است. فعلا هیچ یک متون اعتباری ندارد و گمانه‌زنی‌ها را تایید نمی‌کنیم. باید ارامش بر فضای روانی کشور حاکم باشد تا به بهترین توافق برسیم.

وقتی ما به توافق می‌رسیم که هر دو طرف سطحی از رضایت را داشته باشند. هیچ توافقی نیست که یک طرف صد را. برده و طرف دیگر صفر. وقتی راه مذاکره را انتخاب می‌کنید یعنی به بده بستان رضایت می‌دهید.

ما شاهد بودیم تهدیداتی صورت گرفت و بلافاصله با آن‌ها مقابله کردیم. اینکه در این شرایط تهدید کارساز نیست و تفاهم احتمالی را به عقب می‌اندازد. ملت ایران هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد و اگر با احترام با ما صحبت شود با احترام صحبت می‌کنیم.

همه دنیا با این توئیت‌های ترامپ آشناست. روشن است که معمولا هرچه می‌خواهند اتفاق بیفتد را از زبان دیگران مطرح می‌کنند. اگر قرار بود به فشار تن دهیم که زودتر از اینها، تن داده بودیم. پیام‌های قاطعی به طرف مقابل داده شد که تهدید فایده ندارد و اگر به سمت تنش بروید ما آماده هستیم.

ایران خودش را ثابت کرده و بارها ما را آزمایش کردند و جواب گرفتند. ما به هیچ وجه از منافع مردم ایران نمی‌گذریم و زیر بار زور نمی‌رویم.

مذاکره بخشی از میدان است. این یک خطای بزرگ است که میدان و دیپلماسی هرکدام راه خودشان را می‌روند. ما در یک جهت حرکت می‌کنیم. برخی مواقع دیپلماسی جلو می‌رود و میدان حمایت می‌کند و برخی مواقع برعکس.

وقتی که ما می‌گوییم که خاتمه جنگ اعلام می‌شود به معنی عقب نشستی از مناطق اشغالی است و باید انجام شود. برخی از دوستان درباره ضمانت اجرایی توافق سوال می‌کنند، اولا ایران در این نبرد‌ها به گونه‌ای ظاهر شده و قدرت نشان داده که هیچ وقت هیچ کس به فکر سر به سر گذاشتن ایران نیفتد.

ما برای امنیت خودمان به هیچ کس جز خداوند و نیروهای مسلح و مردم متکی نیستیم. عمل ما در سطح منطقه را هیچکس فکر نمی‌کرد که جنگ را در منطقه گسترش دهیم زیرا پایگاه های آمریکایی در منطقه گسترده است.

ما‌، در یادداشت تفاهم این موقعیت را داریم که مذاکرات برای 60 روز شروع می‌شود. اگر آنچه در یادداشت تفاهم چیزی عملی نشود مذاکراتی هم پیش نخواهد رفت.

 تفاوتی که وجود دارد این است که ما به توافق نهایی نرسیدیم و این یک تفاهم اولیه است و اگر تفاهم عملی نشود به مرحله دوم نخواهیم رفت.

ذات طرف مقابل این است که بدعهدی کنند. ما باید انتظار اشکالات مختلف در اجرای تفاهم را داشته باشیم. ما با طرف هایی روبرو نیستیم که کاملا پایبند باشند و این ما هستیم که باید راه‌های بدعهدی را ببندیم.

ما 14 بند به صورت یک بسته داریم و باید به این 14 تا کلی نگاه شود. یک‌سری تعهدات را ما انجام می دهیم و یک سری را آنان باید انجام دهند.

از الان تصمیمی برای هسته‌ای گرفته نشده اما اشاراتی وجود دارد برای بحث. دو موضوع وجود دارد برای مذاکره که رفع تحریم‌ها و موضوع هسته‌ای است. درباره ذخایر ایران و غنی سازی در مذاکرات بحث خواهد شد و تعیین و تکلیف می‌شود.

موضع ما این است که‌ مواد 60 درصد را اگر اینها بخواهد تعیین تکلیف شود از نظر ما تنها شیوه رقیق سازی در داخل ایران است.

در موضوع رفع تحریم‌ها مواردی که برای ما مهم بوده را ذکر کردیم که کدام تحریم‌ها حتما باید برداشته شود. همچنین سازوکار طرح بازسازی در 60 روز بحث خواهد شد.

چند حالت وجود دارد رخ دهد. حالت اول این است‌که از روند مذاکرات 60 روزه راضی باشیم ممکن است توافق کنیم تمدید شود. ممکن است فکر کنیم که در 60 روز به نتیجه برسیم که فایده ندارد. باید دید در پایان 60 روز در کجا هستیم و چقدر مذاکرات پیشرفت کرده است.

سئوال : نسبت این تفاهم با آنچه در بیانیه شورای عالی امنیت ملی در روز اعلام آتش بس مطرح شده بود، چیست؟

پیشرفت هایی که برای آتش بس بود در زمان خودش محقق شد. شورای عالی امنیت ملی، اشراف کامل در مذاکرات دارد. یک‌ کمیته‌ را در شورا مشخص کردند و بر روند مذاکرات نظارت می‌کنند. اشراف کامل شورای عالی امنیت ملی بر متن تفاهم وجود دارد و همه بندها آنجا بحث شده است.

شورای عالی امنیت ملی تصمیم می‌گیرد که چگونه با مذاکرات برخورد شود و نتایج ابلاغ خواهد شد.

من این اطمینان را می‌دهم که در سطح وزارت خارجه نهایت احتیاط و وسواس صورت گرفته است. کلمه به کلمه یادداشت تفاهم مذاکره شده است و دقت لازم را به خرج دادیم. نهادهای امنیتی و نیروهای نظامی هم برای روند مذاکرات اشراف داشتند.

در بحث تنگه هرمز و خاتمه جنگ دقت شده و فکر ‌می‌کنم نتایج کار پیروزی میدانی ما را تثبیت می‌کند. خیلی امیدوارم به آینده جمهوری اسلامی با این شکلی که از جنگ بیرون آمدیم و امیدوارم روند شکوفایی ما بیشتر از گذشته باشد.

در دو جنگ گذشته مذاکره منجر به جنگ نشد. مقاومت منتهی به جنگ شد. دشمنان خواسته ای داشتند و ما مقاومت کردیم و فکر می‌کردند با جنگ به خواسته‌های خود می‌رسند.

آنان فکر کردند با بمباران، تکنولوژی هسته‌ای ما از بین می‌رود. نتوانستند از بین ببرند. علم و صنعت در ایران را نتوانستند از بین ببرند.

بعد از جنگ دوازده روزه، دوباره ما را امتحان کردند و جنگ به راه انداختند. ما به لحاظ تاکنیکی غافلگیر نشدیم و توانستیم مقاومت کنیم. در جنگ چهل روزه کمتر از دو ساعت پاسخ دادیم.

چرا جنگ شد؟ چون ما در مذاکره کوتاه نیامدیم و آنها در مذاکره برای رسیدن به اهدافشان ناامید شدند. البته در جنگ هم ناامید شدند و وقتی دیدند در جنگ نتوانستند به خواسته‌های خود برسند دوباره درخواست مذاکره دادند.

وزارت امور خارجه سوئیس اعلام کرد که این کشور پیشنهاد میزبانی از نشست امضای احتمالی توافقنامه صلح میان آمریکا و ایران را داده است. 

این وزارتخانه روز جمعه در پیامی کوتاه که به خبرگزاری فرانسه ارسال شده است، افزود: سوئیس کاملاً درگیر است. ما با آمریکا و ایران در تماس نزدیک هستیم.

وزارت خارجه سوئیس توضیح داد که نقش فعالی «برای حمایت از تلاش‌ها جهت دستیابی به تفاهمنامه‌ای با هدف تحکیم آتش‌بس و هموار کردن راه برای کاهش تنش در چارچوب درگیری بین ایران و آمریکا» ایفا می‌کند.

علاوه بر این، این وزارتخانه اعلام کرد که «سوئیس را به عنوان محل امضای احتمالی پیشنهاد کرده است. این پیشنهاد باید به موافقت طرفین برسد.»

معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان و همتای سوئیسی وی، ضمن بررسی آخرین تحولات پیرامون چشم انداز تفاهم بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، از پیشرفت های اخیر استقبال کردند.

یک منبع آگاه به ایرنا گفته است که سناتور «محمد اسحاق دار» معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان در ادامه پیشبرد روند میانجی گری بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، عازم ژنو سوئیس می شود.

«دونالد ترامپ»، رئیس جمهوری آمریکا در گفت وگو با تارنمای اکسیوس ادعا کرد: «من هنوز فکر می‌کنم که توافق با ایران ممکن است آخر هفته یا دوشنبه امضا شود.»