عکس: قبر زبیر بن عوام در بصره

زُبیر بن عَوّام بن خُوَیلَد از صحابه رسول خدا (ص) و برادرزاده حضرت خدیجه همسر پیامبر (ص) که در ۸ یا ۱۵ سالگی اسلام آورد و همواره در کنار پیامبر بود. پس از رحلت پیامبر (ص)، زبیر حکم شورای سقیفه را نپذیرفت و از خلافت حضرت علی (ع) دفاع و با عمر بن خطاب بحث‌های بسیاری کرد. او همچنین از شورای شش نفره منتخب خلیفه دوم بود که در آن شورا نیز به نفع حضرت علی (ع) رأی داد. وی در شورش و قتل عثمان نقش مؤثری داشت و برای خلافت حضرت علی (ع) کوشید. اما در همان اوایل خلافت حضرت علی (ع) به همراهی طلحه و عایشه و برخی دیگر که به ناکثین شهرت یافتند، جنگ جمل را علیه حضرت علی (ع) سامان داد و در همین جنگ به قتل رسید. به‌دلیل بیعت‌شکنی و مقابله با امام علی (ع) زبیر را از سران عثمانیه قلمداد کرده‌اند.