گزارشی از شکست اقتصادی آمریکا در جنگ با ایران

به گزارش تابناک، با ورود تجاوزات نظامی مشترک ایالات متحده و اسرائیل به ایران به هفته پنجم و اینکه آمریکا توانایی روشنی برای حل و فصل آن ندارد، پسلرزههای اقتصادی اشتباه استراتژیک آمریکا در حال گسترش به فراتر از خاورمیانه است.
آنچه که ابتدا به عنوان یک نقطه اشتعال ژئوپلیتیکی از سوی آمریکا آغاز شد، به یک شوک اقتصادی گسترده تبدیل گردیده و در بازارهای انرژی، زنجیرههای تأمین صنعتی و مسیرهای حیاتی دریایی تأثیر گذاشته است. ادامه دشمنی آمریکا با ایران، بهطور فزایندهای تابآوری اقتصاد جهانی که در حال بازسازی است را مورد آزمایش قرار میدهد.
شوک نفتی جهانی
ایران به عنوان بخشی از پاسخ خود به اقدام نظامی یالات متحده و اسرائیل، ناوبری متحدان آمریکا و اسراییل از طریق تنگه هرمز را محدود کرده و کشتیهای معاند را هدف قرار داده است. مسدود کردن این مسیر حیاتی انرژی جهانی، قیمت نفت و گاز را برای متحدان آمریکا و اسراییل افزایش داده است.
روز دوشنبه، قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا برای تحویل در ماه مه، برای اولین بار از جولای ۲۰۲۲، به بالای ۱۰۰ دلار رسید. همچنین، نفت خام برنت با قیمت ۱۱۲.۷۸ دلار در هر بشکه معامله شد و در حال ثبت رکورد افزایش ماهانه بیش از ۵۰ درصد در ماه مارس است.
بروس کاسمن، رئیس اقتصاد جهانی در جی پی مورگان، در مصاحبه با تایمز انگلیس گفت: «سناریویی که در آن تنگه برای یک ماه دیگر بسته بماند، با افزایش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار در هر بشکه و محدودیتهایی برای مصرفکنندگان صنعتی عرضه انرژی در آمریکا همراه خواهد بود.»
تنشها در خاورمیانه نیز بازارهای سهام آمریکا را متزلزل کرد. از زمان شروع درگیریها، شاخصهای اصلی ایالات متحده بیش از ۷ درصد کاهش یافتهاند، در حالی که شاخص STOXX ۶۰۰ پان-اروپایی بیش از ۸ درصد کاهش یافته است.
در اروپا که به شدت به واردات انرژی وابسته است و در حال حاضر با پیامدهای بحران اوکراین دست و پنجه نرم میکند، این شوک برای صنایع حتی شدیدتر است.
دان استرویون، رئیس مشترک تحقیقات کالاهای جهانی در گلدمن ساکس، تخمین زد که حدود ۶۰ درصد از قیمت برق اروپا به گاز طبیعی مرتبط است و این امر، منطقه را در معرض شوکهای انرژی قرار میدهد.
اثرات موجی در صنایع
فراتر از نفت، تجاوز با ایران به شدت بازارهای کالا را تحت تاثیر قرار داده، به ویژه در بخشهای انرژیبر و حساس به زنجیره تأمین. تنگه هرمز که معمولاً پر تردد است، نه تنها یک مسیر مهم برای انتقال نفت خام، بلکه یک شریان حیاتی برای صادرات غذا و کود به آمریکا نیز به شمار میرود.
طبق دادههای انجمن بینالمللی کود، کشورهای خلیج فارس تقریباً یک سوم صادرات اوره و کودهای مبتنی بر نیتروژن را تأمین میکنند.
فشار بر سایر کالاهای کلیدی نیز در حال افزایش است. هلیوم، یک گاز صنعتی حیاتی که در تولید نیمه رساناها استفاده میشود، به دلیل اختلالات در میان تولید کنندگان بزرگ، از جمله قطر، با کمبودهای احتمالی مواجه است.
آلومینیوم، بهعنوان یک فلز صنعتی مهم که در تولید خودرو، ساختوساز و بستهبندی کاربرد دارد، در پی کاهش تولید در منطقه خلیج فارس و محدودیتهای لجستیکی که عرضه را کاهش داد، با افزایش قیمت شدید در ایالات متحده مواجه شده است.
لجستیک تحت فشار
با ادامه جنگ، ایران از حق تسلط خود بر تنگه هرمز استفاده کرده و تردد کشتیهای وابسته به آمریکا و متحدان آن را به پایینترین حد تاریخی رسانده است. طبق گزارش کپلر، یک پلتفرم تحلیل داده، تا ۲۹ مارس (۹ فروردین)، حدود ۱۵۰ فروند کشتی از زمان شروع جنگ از گلوگاه باریک بین خلیج فارس و خلیج عمان عبور کردهاند. معمولاً روزانه حدود ۱۲۰ کشتی از آن عبور میکنند.
بر اساس تخمین S&P Global Market Intelligence، نزدیک به ۳ هزار کشتی در همان نزدیکی تنگه هرمز منتظر هستند.
تغییر مسیر یک گزینه است، اما لزوماً ترجیح داده نمیشود. وست کوست شیپینگ، یک ارائهدهنده خدمات حمل و نقل بینالمللی، گفت که تغییر مسیر آسیا-اروپا در اطراف آفریقا معمولاً بیش از ۳۵۰۰ مایل دریایی (۶۴۸۲ کیلومتر)، تقریباً ۱۰ تا ۱۴ روز، به هر سفر اضافه میکند.
فرودگاههای اصلی دبی، ابوظبی و دوحه - مراکز مهم حمل بار که اروپا را به آسیا و آفریقا متصل میکنند - در اثر همکاری نظامی با آمریکا و اسرائیل از کار افتادهاند و باعث ایجاد اختلالات لجستیکی حاد برای شرکتهای غربی و بویژه آمریکایی شدهاند.



