عراق برای دریافت گاز ایران هیات ویژه اعزام میکند
به گزارش سرویس انرژی تابناک به نقل از فارس؛ در پی ادامه بحران توقف صادرات گاز ایران به عراق که سایه سنگینی بر بخش برق این کشور افکنده، وزارت برق عراق تازهترین تحولات درباره تامین سوخت نیروگاهها را اعلام کرد؛ موضوعی که در آستانه آغاز فصل اوج مصرف گرما، ضرورت یافتن جایگزینهای فوری را دوچندان کرده است.
وزارت برق عراق روز دوشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۴ (مطابق با ۲۳ فوریه ۲۰۲۶) در بیانیهای تأکید کرد که نیاز به گاز وارداتی از ایران همچنان پابرجاست و این وزارتخانه خود را برای اعزام یک هیأت رسمی به تهران بهمنظور بررسی ازسرگیری جریان گاز آماده میکند.
سخنگوی رسمی وزارت برق عراق در این بیانیه اظهار داشت که «توقف جریان گاز ایران همچنان بر برخی از نیروگاهها اثر گذاشته و میزان تولید برق را محدود کرده است»، در حالی که نیروگاههای دیگر از گاز داخلی و سوختهای جایگزین بهره میبرند تا شکاف ناشی از کمبود سوخت تا حد ممکن کاهش یابد.
گزارشهای رسمی وزارت برق عراق نشان میدهد که از تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ (۲ دی ۱۴۰۴) صادرات گاز ایران بهطور کامل قطع شده است. این توقف، کاهش راندمان قابل توجهی در شبکه تولید برق عراق ایجاد کرده و موجب خروج چندین واحد تولیدی از مدار و کاهش بار در واحدهای دیگر شده است که در مجموع بین ۴ هزار تا ۴۵۰۰ مگاوات از ظرفیت تولیدی کشور را از دست رفته اعلام کردهاند.
بخش برق عراق بهطور تاریخی وابستگی زیادی به گاز ایران داشته است؛ بهگونهای که بخش عمدهای از ۳۰ تا ۴۰ درصد از سوخت مورد نیاز برای تولید برق را گاز وارداتی تشکیل میداده است.
با قطع کامل گاز وارداتی، وزارت برق عراق بارها هشدار داده است که این وضعیت میتواند در صورت ادامه یافتن، به بحران جدی در فصل تابستان منجر شود؛ فصلی که مصرف برق در عراق به اوج خود میرسد و هرگونه کمبود سوخت میتواند موجب خاموشیهای گسترده شود.
به همین دلیل، دولت بغداد طی هفتههای گذشته تلاشهای دیپلماتیک خود را شدت بخشیده و رایزنیهایی با مقامات ایرانی آغاز کرده تا زمان و حجم بازگشت صادرات گاز مشخص شود.
با وجود برخی اظهارات قبلی درباره بازگشت تدریجی جریان گاز با حجم حدود ۵ میلیون مترمکعب روزانه، وزارت برق عراق میگوید که تاکنون هیچ نشانهای روشن از سوی طرف ایرانی درباره ازسرگیری صادرات اعلام نشده و تهران بهجای تعیین یک جدول زمانی دقیق، تنها به اشاره به «شرایط اضطراری مرتبط با تقاضای داخلی ایران» اکتفا کرده است.
همزمان با ادامه رایزنیهای دیپلماتیک با ایران، دولت عراق تلاشهای خود برای کاهش وابستگی به گاز ایران را نیز شدت بخشیده است. در این چارچوب، مهمترین پروژه، ایجاد یک پلتفرم شناور برای واردات گاز مایع (LNG) در بندر «خور الزبیر» است که هدف آن تأمین بخشی از کسری سوخت نیروگاهها و کاهش فشار بر شبکه برق کشور در فصل اوج مصرف تابستانی اعلام شده است.
قرارداد اجرای این پلتفرم شناور با شرکت «اکسلریت انرژی (Excelerate Energy)» آمریکایی نهایی شده و طبق برنامهریزی رسمی، نصب این سکوی وارداتی تا اوایل ژوئن ۲۰۲۶ تکمیل خواهد شد.
ظرفیت این سکوی شناور بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیون فوت مکعب استاندارد گاز مایع در روز برآورد شده که میتواند بخشی از کمبود ناشی از توقف صادرات گاز ایران را جبران کند و به پایداری شبکه برق عراق در ساعات اوج مصرف کمک نماید.
وزارت برق عراق اعلام کرده که روند اجرای پروژه طبق جدول زمانبندی در حال پیشرفت است و هماهنگیهای فنی میان وزارتخانههای برق و نفت برای فراهم کردن زیرساختهای لازم جهت دریافت گاز مایع، تبدیل آن به گاز طبیعی و توزیع در شبکه بهطور مستمر در جریان است.
همچنین نیروگاههایی که با سوختهای سنگین فعالیت میکنند، حداکثر توان خود را به کار گرفتهاند تا اثرات کمبود گاز ایران کاهش یابد، هرچند بهرهگیری از این سوختها هزینههای عملیاتی بالاتری نسبت به گاز طبیعی دارد.
با وجود اقدامات فوق، وزارت برق عراق تأکید میکند که شبکه برق کشور در حال حاضر پایدار است و مدیریت بار و برنامهریزی تولید توانسته از فشار بحران بکاهد. با این حال، مقامات هشدار میدهند که تنوع منابع سوخت و حل کامل پرونده گاز ایران همچنان محور اصلی آمادهسازی برای تابستان پیش رو است و بدون این دو عامل، خطر کمبود برق در ساعات اوج مصرف گرم تابستان همچنان وجود دارد.
تحلیلگران اقتصادی و انرژی بارها هشدار دادهاند که وابستگی شدید عراق به گاز وارداتی، بهویژه از ایران، پیامدهای طولانیمدتی برای ثبات شبکه برق و اقتصاد کشور دارد. آنها تأکید میکنند که گاز ایران نه تنها از نظر حجم و دسترسی سریع، بلکه از لحاظ هزینههای کمتر تولید، نزدیکی زیرساختها و انعطافپذیری در تأمین سوخت برای نیروگاههای مناطق مرکزی و جنوبی، یک منبع استراتژیک و غیرقابل جایگزین کامل است.
پروژه LNG میتواند به کاهش فشار و تنوع بخشی کمک کند، اما به هیچ عنوان جایگزین کامل گاز ایران نیست و عراق بدون تأمین بخشی از نیازهای خود از این مسیر، با محدودیتهای جدی تولید برق مواجه خواهد شد.
ناظران عراقی معتقدند، تلاش بغداد برای ترکیب مذاکرات با ایران و پیشبرد پروژه واردات گاز مایع نشاندهنده یک استراتژی دوگانه است: از یک سو کاهش فشار کوتاهمدت بر شبکه برق، و از سوی دیگر تضمین استمرار دسترسی به منابع کلیدی و ارزان گاز که ایران نقش محوری در آن دارد.
این واقعیت، اهمیت گاز ایران برای پایداری شبکه برق عراق و اقتصاد کشور را برجسته میکند و نشان میدهد که هرچند پروژههای الانجی و سوخت جایگزین به تنوع منابع کمک میکنند، اما عراق همچنان به گاز ایران وابسته است.
