احتمال توافق ایران و آمریکا اندکی بیش از پنجاه درصد است/ حضور «کوپر» یعنی گزینه نظامی وجود دارد/ توافقی مبهم شکل خواهد گرفت

حتی ترامپ هم باید از پیامد‌ها و ریسک‌های منفی یک جنگ جدید برای خودش آگاه باشد. با این حال، او هنوز به‌طور قطعی یک مسیر را انتخاب نکرده است و منتظر خواهد ماند تا ببیند ایران چه میزان انعطاف‌پذیری نشان می‌دهد.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا که روز جمعه ۱۷ بهمن ماه ساعت ۱۰ صبح به وقت محلی در مسقط عمان آغاز شده بود به پایان رسید؛ مذاکراتی که عراقچی آنرا شروعی خوب توضیف کرد.

در این دور از گفت‌و‌گو‌ها که ساعت ۱۰ صبح به وقتی محلی در مسقط پایتخت عمان آغاز، همچون گفت‌و‌گو‌های دوره قبل، «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ریاست هیئت ایرانی را بر عهده دارند و دیپلمات‌هایی، چون «مجید تخت‌روانچی» معاون سیاسی و «کاظم غریب‌آبادی» معاون حقوقی و بین المللی، «حمید قنبری» معاون اقتصادی وزیر خارجه، عراقچی را همراهی کردند.

در این دور از گفت‌و‌گو‌ها در تیم آمریکا، علاوه بر ویتکاف، کوشنر، داماد ترامپ و همچنین فرمانده سنتکام حضور داشتند.

عباس عراقچی وزیر خارجه ایران پس از پایان این دور از مذاکرات با آمریکا عنوان کرد: این گفت‌و‌گو‌ها شروع خوبی بود، اما ادامه آن منوط به انجام مشورت‌ها در پایتخت‌ها و تصمیم‌گیری درباره نحوه ادامه مسیر است. 

وی خاطرنشان کرد: درباره اصل ادامه مذاکرات تقریباً توافق نظر وجود دارد و مقرر شده مذاکرات ادامه پیدا کند، اما زمان و تاریخ دور بعدی پس از مشورت‌های بعدی و از طریق میانجی عمانی تعیین خواهد شد.

وزیر امور خارجه تأکید کرد فضای حاکم بر مذاکرات مثبت بوده و می‌توان آن را «شروعی خوب» توصیف کرد.

عراقچی اظهار داشت، در صورتی که همین رویکرد از سوی طرف مقابل ادامه یابد، امکان دستیابی به یک چارچوب مورد توافق برای ادامه مذاکرات و موضوعات مطرح‌شده در جلسات بعدی وجود دارد.

وزیر خارجه ایران با این حال، قضاوت نهایی را زودهنگام دانست.

در خصوص این مذاکرات و چشم انداز آن خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور «پل پیلار» استاد دانشگاه جورج تاون آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.

«پل پیلار» یکی از سردبیران نشریه نشنال اینترست و عضو ارشد مرکز تحقیقات امنیتی دانشگاه جورج تاون و نیز مرکز سیاست‌های امنیتی ژنو است. وی در سال ۲۰۰۵ پس از ۲۸ سال فعالیت در جامعه اطلاعاتی ایالات متحده از سازمان اطلاعات مرکزی (DCI) بازنشسته شد و پس از آن به عنوان استاد مهمان در برنامه مطالعات امنیتی در دانشگاه جورج تاون حضور یافت.

مناصب ارشد دولتی پیلار، شامل افسر اطلاعات ملی خاورنزدیک و آسیای جنوبی، رئیس واحد‌های تحلیلی در CIA در حوزه‌های خاورنزدیک، خلیج فارس و آسیای جنوبی، معاون رئیس مرکز ضد تروریستی DCI و دستیار اجرایی مدیر اطلاعات مرکزی بوده است. پروفسور پیلار همچنین در شورای اطلاعات ملی به عنوان یکی از اعضای اصلی گروه تحلیلی آن فعالیت می‌کرد. وی کهنه‌سرباز جنگ ویتنام و افسر بازنشسته ارتش ایالات متحده نیز هست.

پل پپلار دارای مدرک افتخاری از کالج دارتموث، لیسانس فلسفه از دانشگاه آکسفورد و کارشناسی ارشد و دکترا از دانشگاه پرینستون است. کتاب‌های پل پیلار عبارتند از: «مذاکره برای صلح: خاتمه جنگ بعنوان یک روند چانه‌زنی (۱۹۸۳)»؛ «تروریسم و سیاست خارجی ایالات متحده (۲۰۰۱)»؛ «اطلاعات و سیاست خارجی ایالات متحده: عراق، ۱۱ سپتامبر و اصلاح اشتباهات (۲۰۱۱)» و «چرا آمریکا جهان را اشتباه می‌فهمد: تجربه ملی و ریشه‌های سوءبرداشت (۲۰۱۶)».

*مذاکراتی میان ایران و ایالات متحده در عمان برگزار شد که در جریان آن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، فضای حاکم بر مذاکرات را مثبت ارزیابی کرد و گفت اگر این روند ادامه یابد، رسیدن به چارچوبی برای توافق ممکن است. ارزیابی شما از این مذاکرات چیست؟

با توجه به وقفه طولانی در دیپلماسی ایران و آمریکا از زمان جنگ ژوئن گذشته، احتمالاً هر دیدار رودررو از این نوع که بدون ترک مذاکره از سوی یکی از طرفین پایان یابد، می‌تواند مثبت تلقی شود.

بله، رسیدن به یک چارچوب برای توافق ممکن است، هرچند هنوز فاصله قابل توجهی میان دو طرف وجود دارد که باید در موضوعاتی مانند غنی‌سازی اورانیوم، موشک‌های بالستیک و روابط ایران با گروه‌های غیردولتی در منطقه برطرف شود.

* وزیر امور خارجه عمان مذاکرات را «بسیار جدی» توصیف کرده است. گفته می‌شود طرف‌ها به دنبال دستیابی به نتیجه هستند. چرا ایالات متحده مسیر دیپلماسی را انتخاب کرده است؟

ترامپ احتمالاً ترجیح می‌دهد به نوعی توافق دست یابد که بتواند آن را به‌عنوان یک موفقیت و به‌عنوان دستاوردی در زمینه صلح به نام خود ثبت کند. 

حتی ترامپ هم باید از پیامد‌ها و ریسک‌های منفی یک جنگ جدید برای خودش آگاه باشد. با این حال، او هنوز به‌طور قطعی یک مسیر را انتخاب نکرده است و منتظر خواهد ماند تا ببیند ایران چه میزان انعطاف‌پذیری نشان می‌دهد.

* در تیم مذاکره‌کننده آمریکا، برد کوپر، فرمانده سنتکام، حضور داشت که اقدامی غیرمتعارف تلقی می‌شود. دلیل حضور او چه بود؟

حضور او راهی برای این بود که ایالات متحده نشان دهد همچنان گزینه نظامی را در اختیار دارد.

*آیا فکر می‌کنید این مذاکرات به نتیجه خواهد رسید؟

فکر می‌کنم احتمال رسیدن به نوعی تفاهم یا توافق، اندکی بیش از پنجاه درصد است، هرچند نه در کوتاه‌مدت. ترامپ در موضوعات مختلف و در تعامل با کشور‌های گوناگون سابقه این را دارد که حتی زمانی که نتیجه مذاکرات صرفاً یک تفاهم مبهم و بدون تعهدات محکم بوده، آن را به‌عنوان یک مذاکره موفق معرفی کند.

به نظر من، چیزی هم‌سطح از نظر جزئیات و میزان تعهد مانند برجام نخواهیم دید. در عوض، ممکن است توافقی شبیه به برخی «توافق‌های» تجاری دوران ترامپ شکل بگیرد که دارای مفاد کلی و مبهم است و هر طرف آن را به‌گونه‌ای متفاوت تفسیر می‌کند. چنین ابهامی شاید برای ایجاد این تصور که برخی از شکاف‌های اساسی باقی‌مانده پر شده‌اند، کافی باشد.