با وجود فشار ترامپ نفت ونزوئلا توان تولید بالا ندارد

به گزارش سرویس انرژی تابناک، در چنین شرایطی، دونالد ترامپ با فشار بر شرکت‌های انرژی آمریکایی تلاش دارد مسیر سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ونزوئلا را هموار کند؛ صنعتی که سال‌هاست زیر بار تحریم، سوءمدیریت و فرسودگی زیرساخت‌ها خم شده است. با این حال، پرسش محوری همچنان پابرجاست: آیا زیرساخت‌های نفتی ونزوئلا اساساً توان بازسازی سریع و افزایش معنادار تولید را دارند؟

در سالهای اخیر سرمایه‌گذاری‌های محدود چین و ایران، به‌ویژه در نوسازی برخی تأسیسات فرسوده، در کنار مجوز وزارت خزانه‌داری آمریکا به شرکت شورون برای فعالیت در ونزوئلا، باعث شد تولید نفت اندکی افزایش یابد؛ اما این رشد همچنان فاصله‌ای عمیق با دوران طلایی دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۹۰ دارد.

فرانسیسکو مونالدی، مدیر برنامه انرژی آمریکای لاتین در مؤسسه بیکر دانشگاه رایس، در گفتگویی که وب سایت اویل پرایس منتشر کرد معتقد است عمق تخریب به‌قدری بالاست که بازگشت به سطوح تاریخی تولید، نیازمند سرمایه‌گذاری سالانه دست‌کم ۱۰ میلیارد دلار به مدت یک دهه است. به گفته او، اگر کاخ سفید واقعاً به دنبال احیای صنعت نفت ونزوئلاست، باید هزینه‌ای بسیار سنگین‌تر از آنچه تاکنون پرداخت شده، بپذیرد. برخی تحلیلگران حتی برآورد می‌کنند که رساندن تولید ونزوئلا به حدود ۳ میلیون بشکه در روز، به بیش از ۱۸۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری و حداقل ۱۵ سال زمان نیاز دارد.

ویرانی زیرساخت‌ها تنها به کاهش تولید ختم نمی‌شود؛ پیامدهای زیست‌محیطی آن نیز گسترده و عمیق است. خطوط لوله فرسوده، مخازن ذخیره‌سازی تخریب‌شده، سر چاه‌ها، دکل‌ها و پالایشگاه‌های نیمه‌متروک، تصویری از صنعتی رهاشده را ترسیم می‌کنند.

گزارش های جهانی حاکی از این است که در کمربند نفتی اورینوکو، قلب تولید نفت سنگین ونزوئلا، ده‌ها تأسیسات بیش از یک دهه بلااستفاده مانده‌اند. بسیاری از آنها یا توسط شرکت نیمه‌ورشکسته PDVSA برای تأمین قطعات یدکی غارت شده‌اند یا به دست زباله‌گردها افتاده‌اند؛ وضعیتی که هزینه و زمان بازگشت به چرخه تولید را به‌مراتب افزایش می‌دهد. فروپاشی اقتصادی ونزوئلا در سالهای اخیر نیز این روند را تشدید کرده و مردم را برای بقا به جمع‌آوری هرآنچه ارزش فروش دارد، سوق داده است.

اویل پرایس در گزارشی به فرسودگی های بیشتر نفتی در ونزوئلا و بلایی که تحریم های طولانی مدت بر سر این کشور آورده اشاره کرده است. نشانه‌های این فرسودگی در پالایشگاه‌های آموای و کاردون، واقع در مجتمع پالایشگاهی پاراگوآنا در ایالت فالکون، به اوج خود می‌رسد. برآوردها حاکی از آن است که هر دو پالایشگاه با کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند و عملاً بیشتر به انبار ذخیره نفت شباهت دارند. خرابی‌های مکانیکی مکرر، آتش‌سوزی، انفجار و نشت نفت، این تأسیسات را بارها از مدار خارج کرده است. در حالی‌که این پالایشگاه‌ها برای فرآوری نفت فوق‌سنگین و ترش کمربند اورینوکو نقشی کلیدی دارند، بازسازی آنها به‌تنهایی بین ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.

چالش دیگر، کمبود میعانات گازی است؛ هیدروکربنی سبک که برای رقیق‌سازی نفت فوق‌سنگین و امکان انتقال و پالایش آن حیاتی است. تولید نفت سبک و میعانات گازی ونزوئلا به‌دلیل سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری و فرسودگی تجهیزات حفاری به‌شدت کاهش یافته و این کشور اکنون کمتر از ۲۰ هزار بشکه در روز میعانات گازی تولید می‌کند. همین مسئله، تولید نفت سنگین اورینوکو را به واردات وابسته کرده است. تا همین اواخر، ایران با ارسال نفتا ــ یکی از مشتقات میعانات گازی ــ بخشی از این خلأ را پر می‌کرد. اگر واشینگتن به‌دنبال افزایش تولید نفت ونزوئلا مطابق اهداف خود است، ناگزیر باید منبعی پایدار و قابل‌اعتماد برای تأمین میعانات گازی این کشور فراهم کند.

در مجموع، صنعت نفت ونزوئلا امروز در تقاطع سیاست، سرمایه و واقعیت‌های سخت میدانی قرار دارد؛ جایی که وعده‌های سیاسی بدون بازسازی عمیق زیرساخت‌ها، راه به جایی نخواهد برد.