چالش مدیریت منابع آب در کشور؛ فرصت یا تهدید؟!

سرویس اقتصادی ـ هم اكنون زمين از لحاظ زیست محیطی، وارد دوران حساسی شده كه نسبت به دو يا سه قرن پيش، در وضعیتی بحرانی است؛ دورانی که تطابق نداشتن نيازهاي انسان امروزي با امكانات و منابع زمين، به چالشی بزرگ برای بشر امروز تبدیل شده است.
 
به گزارش «تابناک»، با وجود تلاش هاي عمده براي طرح مسايل مربوط به آب در سطح جهان، مديريت واقعي منابع و مصرف آب، هنوز به تغييرات چشمگیری نياز دارد که البته ایران نیز از این امر جدا نیست.
 
میانگین بارش سالانه 250 ميليمتر در سال به نسبت 750 ميليمتر ميانگين بارش جهاني، محدوديت منابع آب شيرين در ايران، استحصال غيراستاندارد آب هاي زيرزميني، افزايش آلودگي منابع آب ناشي از پساب هاي خانگي، كشاورزي، صنعتي و غیره را شايد بتوان به عنوان اصلی ترین چالش هاي فراروي مديريت پایدار منابع آب ايران شمرد.
 
بنا بر این گزارش، براي غلبه بر اين چالش ها، ساختار مديريتي آب ايران، ناگزير باید با توجه به دیدگاه هاي مديريتي جديد و در نظر گرفتن الزامات توسعه پايدار ـ فني، زيست محيطي، مالي، اجتماعي و اداري ـ برنامه هاي خود را به صورت ساختارمند ارایه دهد.
 
در این میان، ضرورت انكارناپذير توجه به آب، به عنوان یکی از محورهای توسعه پايدار، محصول تفكر نظام مديريتي بشر امروز است. البته این توجه را باید در بخش های گوناگونی همچون صنعتی، خانگی و کشاورزی، بازنگری کرد.  
 
بخش کشاورزی با 92 درصد بزرگترین و مهمترین مصرف کننده آب در کشور به شمار می رود، ولی بیش از 80 درصد منابع آب به دلیل بهره نبردن از تکنولوژی های پیشرفته آبیاری در بخش کشاورزی هدر می رود.

به باور بسیاری از کارشناسان، چنانچه از 15 درصد اتلاف منابع آب در بخش کشاورزی جلوگیری شود، دیگر شاهد کمبود و بحران آب نخواهیم بود.
 
در بخش خانگی نیز امروزه درباره آب، بيلان مصرف هر واحد را نداريم؛ برای نمونه، مصرف آب آپارتمان ها و مجتمع هاي مسكوني، تنها با يك كنتور مادر و به صورت كلي محاسبه مي شود، در حالي كه هر واحد مسكوني در هر مجتمع، بايد داراي يك كنتور جداگانه باشد.

که البته باید گفت در این بخش نیز کارهایی از سوی وزارت نیرو آغاز شده است.
 
از سویی، تعیین سقف برداشت از منابع زیرزمینی، نوسازی شبكه آب‌رسانی، پیش‌بینی منابع جدید، افزایش کنترل شده تعرفه آب و تغییر الگوی مصرف شهروندان هم در زمان عادی و هم در زمان‌های بحرانی، راهكارهای دیگری برای مدیریت درست استفاده از آب خواهد بود.
 
اين در حالي است كه برخی كارشناسان بر این باورند، اگر مديريت يكپارچه‌اي در بخش آب اعمال ‌شود، نگراني آنچناني از تأمين آب در اوضاع بحراني و خشکسالی وجود نخواهد داشت.
 
همچنین بحث انتقال آب، يكي از شیوه ها و راهکارهای اعمال ‌شده در بخش منابع آب است كه بايد به عنوان یکی از راهکارهای مدیریت منابع آب مدنظر قرار گیرد.
همچنین باید این نکته را مدنظر قرار داد که این انتقال، باید به گونه ای باشد كه كمترين خسارت را به منابع آبي منطقه وارد كند.
 
یادآوری این نکته نیز لازم است که با همه راهکارهایی که برای مدیریت منابع آب کشور در نظر گرفته می شود، راه درازی در پیش است که با توجه به آنچه گفته شد، اگر در شرایط موجود، رفتار و مدیریتی عاقلانه و هدفمند داشته باشیم، می توان به عنوان یک فرصت از آن بهره برداری کنیم، وگرنه بدون شک، با تهدیدی روبه رو خواهیم شد که آثار بد آن بسیار خواهد بود.