راه رسیدن به تهران از آنکارا می گذرد

سرویس بین الملل ـ چندی پیش، «منوچهر متكي»، وزير امور خارجه ايران، اعلام كرد اواخر اكتبر يا اوايل نوامبر، تاريخ مناسبي براي گفت‌وگو‌هاي نمايندگان ايران و 1+5 است که مقامات آمريکا و اتحاديه اروپايي، واکنش‌هاي گوناگونی به اين موضوع نشان دادند.

به گزارش «تابناک»، نشریه آمریکایی «فارن پالیسی» با طرح موضوع بالا در مقاله ای نوشت: گزارش ها حاکی از آن است که «فیليپ کراولي»، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، در واکنش به سخنان وزير خارجه ايران ـ که از آمادگي اين کشور براي شرکت در گفت وگو‌هاي هسته‌‌اي خبر داده بود ـ گفت: «تهران براي مذاکرات تاريخ مشخص کند.»

در ادامه این نوشتار آمده است، وزیر امور خارجه ایران در روزهای اخیر و در راستای به دست آوردن حمایت های بیشتر جامعه بین المللی، از مذاکره ایران با آمریکا و دیگر اعضای برجسته شورای امنیت سازمان ملل درباره برنامه هسته ای کشورش به دیدار با مقامات بلندپایه مبادرت ورزیده است.

اما تمایل «متکی» و دیگر مقامات ایرانی در تهران به انجام مذاکره، آن چیزی نیست که اروپایی ها و آمریکا به دنبال آن هستند و تنها به دست آوردن حمایت ها از بیانیه تهران ـ توافقنامه ای که در ماه می میان ایران، برزیل و ترکیه درباره تبادل اورانیوم غنی شده به امضا رسید ـ است؛ توافقنامه ای که از سوی آمریکا، انگلیس و فرانسه نمایشی از سوی ایران برای فرار از تحریم هایی خوانده شد که پس از آن، از سوی سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کنگره آمریکا مورد تصویب قرار گرفت و به دنبال آن نیز واکنش خصمانه این کشور را به دنبال داشت.

اما در این اوضاع که «متکی» مستقیم و بار دیگر، این مسأله را مطرح ساخته است، دولت اوباما نیز باید از این فرصت استفاده کند. به بیان دیگر، پیش از هر گونه اقدام نظامی علیه ایران و پیش از دستیابی این کشور به فناوری ساخت سلاح هسته ای، مذاکره با ایران در این باره، منطقی ترین گزینه خواهد بود و می تواند راه اعتمادسازی را هموار سازد.

«فارن پالیسی» می افزاید: البته ترک ها نیز بر این مسأله پافشاری می کنند.

بنا بر این گزارش، هفته گذشته، هیأتی از نمایندگان ترکیه به واشنگتن سفر کردند تا درباره روابط آنکارا و ایران، اسراییل و مسایلی دیگر با دولت اوباما به بحث و تبادل نظر پردازند. در این سفر، ترکیه، آمریکا را به آغاز سریع مذاکرات با ایران درباره این بیانیه ترغیب کرد.

پیش از این نیز هیأت دیگری از مقامات ترک در سفر به واشنگتن حامل پیامی مشابه بود. این در حالی است که اعضای کنگره به این مسأله واکنش چندان مثبتی نشان ندادند.

به باور مقامات ترک، آمریکا باید پیشنهاد ایران مبنی بر قرار گرفتن بیانیه تهران در چهارچوب هر گونه مذاکره با 1+5 را بپذیرد، زیرا هرچند آمریکا خواهان مذاکره درباره برنامه هسته ای ایران است، در میان مقامات بلندپایه سیاسی ایران از این مسأله هیچ گونه حماتی نمی شود.
چنانکه رهبر ایران نیز بیانیه تهران را نخستین گام جمهوری اسلامی برای نشان دادن حسن نیت خود به دولت های غربی عنوان کرد.

اما دامنه تلاش های تازه ایران برای احیای این توافقنامه از واشنگتن به تهران و پس از آن گسترش یافت که رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت خارجه ایران، بار دیگر بر موضع ایران در آمادگی مذاکره با گروه وین تأکید کرد.

به نوشته «فارن پالیسی»، مقامات ترک بارها اعلام کرده اند که خواهان تسریع بخشیدن به مذاکره میان ایران و گروه 1+5 هستند و تاکنون نیز مذاکره کننده گان ترکیه نشان داده اند که سیاست های داخلی، حکومت ایران را به مراتب، بهتر از همتایان اروپایی و آمریکایی خود درک می کنند و دیدارهای پیاپی مقامات وزارت خارجه ترکیه با تهران، بسیار سازنده بوده است.

ترک ها بر این باورند که آغاز مذاکرات با پرداختن به موضوع تبادل سوخت به مصالحه پیرامون مسایلی که مورد نگرانی غرب است، منتهی خواهد شد و از آنجا که گزینه دیگری برای آغاز مذاکره با ایران نیست، آمریکا باید به توصیه های ترکیه گوش دهد. به واقع، در این مقطع مذاکره با ایران در این زمینه که کشورهای غربی نمی توانند به طور کارساز با ایرانی ها مذاکره کنند، ضرورتی ندارد؛ اما گفت و گوی 1+5 با ایران و با ترکیه به عنوان یک داور، می تواند راهی برای برون رفت از بحران کنونی باشد.