نرخ ارز در ایران خزنده است و به اقتصاد کشور ضربه می‌زند/ انتشار نخستین اوراق ارزی با نرخ ۶ درصد/ جایگزینی دلار و یورو با ارز‌های محلی/ برای بازار طلا برنامه‌هایی داریم/ ۶ میلیارد دلار ایران در قطر، به هیچ عنوان مسدود نیست

به گزارش تابناک اقتصادی؛ رئیس کل بانک مرکزی در آیین رونمایی از تامین مالی ارزی پروژه‌های اقتصادی کشور با عرضه اولین اوراق مرابحه ارزی کشور در مرکز مبادله ایران، اظهار کرد: این جلسه به دو دلیل برگزار شده است؛ نخست افتتاح رسمی ساختمان جدید مرکز مبادله است و قصد داشتیم این ساختمان جدید را رسما افتتاح کنیم و دلیل دوم انتشار اوراق جدید ارزی است که در ایران مبادله می‌شود.

وی تصریح کرد: در گذشته یک یا دو بار در کشور‌هایی مثل انگلیس و ترکیه اوراق ارزی انتشار یافت و این اولین اوراق ارزی است که در داخل ایران منتشر می‌شود.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند، رشد تولید و مهار تورم هر دو باید همزمان انجام شود. به همین منظور برای ایجاد تثبیت در متغیر‌های کلان اقتصادی سیاست تثبیت را در پیش گرفتیم. مرکز مبادله نیز به همین منظور ایجاد شد و برنامه آینده بانک مرکزی در چارچوب سیاست‌های ارزی کشور از این مرکز دنبال می‌شود.

فرزین گفت: از ابتدا سیاست تثبیت را راهبرد بانک مرکزی در قبال تثبیت اقتصادی عنوان و اعلام کردیم، سیاست‌های اصلی ما از طریق مرکز مبادله اجرا می‌شود. سامانه‌ها و تابلو‌های این مرکز با تلاش‌هایی که در ماه‌های اخیر انجام گرفت، تکمیل شده و آثار مثبت مرکز مبادله را با اثرات فزاینده مثبت در اقتصاد ایران خواهیم دید.

وی ادامه داد: استفاده از ابزار سوآپ را در مرکز مبادله فعال کرده‌ایم. در ماه‌های اخیر با استفاده از این ابزار ارز‌های دیگر نیز تامین شده است. برای مثال یوان را به درهم سوآپ تبدیل کرده‌ایم. امروز آنقدر در مرکز مبادله درهم عرضه می‌شود که خریداری برای آن وجود ندارد.

ابزار جدید ارزی در اختیار بازارساز

رئیس کل بانک مرکزی اظهار کرد: قصد داریم ابزار پرکاربرد سلف را در مرکز مبادله ایران، فعال کنیم. از ابزار فوروارد (پیمان آتی) و فیوچر (قرارداد آتی) نیز در این مرکز استفاده می‌کنیم تا ریسک فعال اقتصادی را پوشش دهیم البته در کنار این ابزار سیستم پوشش بیمه‌ای نیز باید وجود داشته باشد و برای این کار از صندوق تثبیت استفاده می‌کنیم. به بیان ساده ریسک نوسانات نرخ ارز را با ابزار‌های ارزی پوشش خواهیم داد.

فرزین ادامه داد: در گذشته حساب ذخیره ارزی در کشور ایجاد شد تا مابه‌تفاوت بودجه دولت را تسویه کند. صندوق توسعه نیز برای ذخیره و استفاده از مازاد درآمد نفت برای ایجاد توسعه در کشور ایجاد شد. با اینکه هر دو صندوق نقش تثبیتی در بازار ارز دارند، اما صندوق مشخصی برای تثبیت بازار ارز نداشتیم، ولی صندوق تثبیت کارکرد ثبات سازی در بازار ارز خواهد داشت و نرخ‌های ارز در آینده را پوشش خواهد داد

کاهش ریسک نوسانات نرخ ارز در آینده

وی تاکید کرد: ما به این سمت حرکت خواهیم کرد تا ریسک نوسانات نرخ ارز در آینده را با ابزار‌های مالی کاهش دهیم. البته در این فرآیند از زمان‌های کوتاه‌تر شروع می‌کنیم و کم کم به سمت زمان‌های بلندتر می‌رویم.

رئیس کل بانک مرکزی گفت: همچنین ارز‌های محلی را جایگزین دلار و یورو خواهیم کرد که نمونه آن ارز اربعین بود که رضایت بالای مردم را به همراه داشت. به دنبال جایگزینی ارز‌های محلی در تعامل با همسایگان از جمله عراق، ترکیه و سوریه هستیم. هرچند سخت است، کم کم باید به سمتی حرکت کنیم که مرکز مبادله مرجع اصلی نرخ ارز در کشور شود.

حذف دلار و یورو در مبادلات با سوریه

فرزین تصریح کرد: اخیرا برای حذف دلار و یورو در مبادلات با سوریه نیز مذاکراتی را انجام داده ایم و با قرارداد‌های سوآپ دو طرف این کار ار دنبال خواهیم کرد. باید به سمتی پیش برویم که نرخی که اینجا اعلام می‌شود مرجع اصلی بازار ارز باشد. در حال حاضر ذهن مردم سمت نرخ‌هایی که در بازار غیررسمی اعلام می‌شود می‌رود بنابراین باید در کشور یک بازار تنظیم شده و رسمی داشته باشیم که مرجع قیمتی باشد و اگر این بازار نباشد نمی‌توانیم مدیریت درستی در بازار ارز داشته باشیم.

وی علت اینکه طلا و ارز طر همزمان در این مرکز ایجاد شد را حرکت این دو دارایی با یکدیگر دانست و گفت: مرکز مبادله در ابتدای راه است و هنوز جای کار بسیاری دارد. تجربه در همه کشور‌ها را باید بررسی و از آن‌ها استفاده کنیم. گرچه به دلیل تحریم‌ها با مسائلی رو به رو هستیم که کشور‌های دیگر با آن مواجه نیستند، اما باید با استفاده از تجربه‌ها مسیر خودمان را دنبال کنیم.

کنترل نرخ ارز دستوری نیست

به گفته رئیس کل بانک مرکزی، برخلاف آنچه تصور می‌شود و گفته می‌شود که نرخ ارز ایران شناور نیست، بلکه خزنده است و این خزندگی نرخ ارز گاهی اوقات به اقتصاد کشور ضربه می‌زند؛ بنابراین تلاش می‌کنیم با استفاده از نهادسازی و ابزارسازی و نه دستور، نرخ ارز را کنترل کنیم.

فرزین تاکید کرد: انتظارات تورمی نیز در نوسانات نرخ ارز و بی‌ثباتی بسیار اثرگذار است که به لطف خدا اثر انتظارات تورمی با اقدامات دولت و بانک مرکزی کاهش پیدا کرده است. بودجه دولت و نقدینگی نیز موثر است و با کاهش نرخ رشد نقدینگی به کانال ۲۶ درصد، به سمت هدف‌گذاری ۲۵ درصدی حرکت می‌کنیم. معاونت اقتصادی روز یکشنبه PPI (شاخص قیمتی تولیدکننده) را اعلام کرد که ۰.۸ درصد کاهش پیدا کرده است و به زیر یک درصد رسیده است. در آبان ماه در بخش صنعت نیز تورم تولیدکننده صفر بوده است. تورم نقطه به نقطه مصرف‌کننده نیز کاهش پیدا کرده است. با کاهش‌هایی که از این ماه به بعد اتفاق می‌افتد قصد داریم به متغیر‌های اصلی اقتصادی کشور بازگردیم، زیرا در سال‌های گذشته از روند اصلی این متغیر‌ها فاصله گرفته بودیم و با بازگشت به منغیر‌های اقتصادی اصلی می‌توانیم ثبات اقتصادی کشور را حفظ کنیم.

وی تصریح کرد: تجار نیز باید با مرکز مبادله ایران در ارتباط باشند تا به مسائل و مشکلات آن‌ها رسیدگی شود. سیاستگذاری ارزی در بانک مرکزی خواهد بود و عملیات ارزی را به این ساختمان خواهیم آورد. بازار طلا مقداری متفاوت‌تر از بازار ارز است و برای آن برنامه‌هایی داریم.

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اوراق جدید ارزی که منتشر می‌شود به منظور تامین مالی ارزی پروژه‌های اقتصادی است، اظهار کرد: یکی از نگرانی‌های فعلی، تامین مالی ارزی پروژه‌های اقتصادی کشور است. در شرایطی که منابع ارزی وجود دارد، برخی از مقررات اجازه استفاده از بسیاری از ارز‌ها را در پروژه‌های اقتصادی نمی‌دهد؛ اما این اوراق امکانی را فراهم می‌کند که منابع ارزی به سمت فعالیت‌های مولد حرکت کند و تامین مالی ارزی انجام شود.

نباید به رشد اقتصادی آسیب وارد نشود

فرزین گفت: نرخ ۶ درصدی نرخ بسیار جذابی برای این اوراق است و امیدواریم بتوانیم از طریق این اوراق تامین مالی ارزی را توسعه داده و موجب کمک به رشد اقتصادی شویم. یکی از اهداف ما این است که در کنار کنترل تورم، آسیبی به رشد اقتصادی وارد نشود. سیاست‌های پولی و ارزی باید به گونه‌ای باشد که تامین مالی و رشد اقتصادی تداوم پیدا کند.

وی با بیان اینکه در ماه‌های اخیر قیمت دارایی‌های اساسی مثل ارز، طلا و مسکن کاهش پیدا کرده و نوسانات آن به حداقل رسیده است، تاکید کرد: هر ماه منتظر محصولات جدید و اقدامات جدید در این مرکز باشید؛ ضمن اینکه در ماه‌های آتی ابزار‌های بسیاری در مرکز مبادله راه‌اندازی خواهد شد.  

آخرین وضعیت شش میلیارد دلار آزاد شده در قطر

محمدرضا فرزین همچنین در حاشیه مراسم رونمایی از عرضه اولین اوراق مرابحه ارزی کشور که مرکز مبادله ارز و طلا برگزار شد، در پاسخ به بلوکه شدن شش میلیارد دلار از پول‌های ایران در قطر، تصریح کرد: پول‌های ایران به هیچ عنوان مسدود نیست و وضعیت و روند ورود شش میلیارد دلار به کشور کاملا عادی است و در حال انجام اقدامات مربوطه هستیم.

بر اساس این گزارش یادآور می‌شود؛ سعیدی مدیر عامل مرکز مبادله ارز و طلای ایران در خصوص اوراق ارزی گفت: دستورالعمل اوراق مرابحه ارزی در کمیسیون ارزی به تصویب رسید و در سایت مرکز مبادله قابل مشاهده است. انتشار این اوراق به شکل یورو و مبتنی بر آن است و تمام وجوه به صورت یورو دریافت و پرداخت خواهد شد. کلیه مصارف این اوراق تحت نظارت و طبق بر برنامه از قبل تعیین شده است.  خرید این اوراق از محل منابع رفع تعهد ارز صادراتی ممنوع است. حداقل سرمایه برای ورود به این اوراق یک میلیون یورو است. هر ورقه ۱۰۰۰ یورو و در هر خرید باید حداقل ۱۰۰۰ ورقه خریداری شود.