در روز‌های گذشته، انتشار اخبار ضد و نقیضی مبنی بر احداث پتروشیمی در شبه جزیره میانکاله و متعاقب آن توقف احداث پتروشیمی از ناحیه دادستان کل و رئیس جمهوری، روزگار سیاه میانکاله را به صدر اخبار رسانه‌های کشور آورده است.
کد خبر: ۱۱۱۴۵۵۶
تاریخ انتشار: ۳۰ فروردين ۱۴۰۱ - ۰۹:۴۲ 19 April 2022

نقض قانون اساسی و نقیصه قانونی برای ساخت پتروشیمی در میانکاله

تابناک ـ در روز‌های گذشته، انتشار اخبار ضد و نقیضی مبنی بر احداث پتروشیمی در شبه جزیره میانکاله و متعاقب آن توقف احداث پتروشیمی از ناحیه دادستان کل و رئیس جمهوری، روزگار سیاه میانکاله را به صدر اخبار رسانه‌های کشور آورده است. صرف‌نظر از صحت وسقم موضوع در این مقاله به نقیصه قانونی وارده بر ساخت و ساز پتروشیمی در میانکاله تشریح خواهد شد.

اول-میانکاله در گذر تاریخ

شبه‌جزیرهٔ میانکاله در منتهی‌الیه جنوب‌شرقی دریای خزر بین دو استان گلستان و‌مازنداران و نزدیکی شمال شهر بهشهر واقع از سال ۱۳۴۸ به عنوان «منطقهٔ حفاظت‌شده» تعیین و اعلان شده است. پس از آن در سال ۱۳۵۴ ، تالاب میانکاله و لپو ی زاغمرز و تالاب‌های اطراف آن مانند تالاب گمیشان در خلیج گرگان به عنوان یکی مجموعه ارزشمند و در زمره نخستین تالاب‌های بین‌المللی کشور در" کنوانسیون رامسر" به ثبت رسیده و متعاقب آن عنوان حفاظتی آن به «پناهگاه حیات وحش» ارتقا یافته و در سال ۱۳۵۵ یونسکو شبه جزیره میان‌‌کاله را «ذخیره‌گاه طبیعی زیست‌کره» معرفی نموده است.

دوم-بررسی اهمیت حفظ محیط زیست در قانون

۱/۲_اصل پنجاه قانون اساسی ــ قانون اساسی که از آن بعنوان میثاق مشترک ملت و دولت یاد میشود در اصل فوق با تصریح اینکه"در جمهوری‏ اسلامی، حفاظت‏ محیط زیست‏ که‏ نسل‏ امروز و نسل‌های‏ بعد باید در آن‏ حیات‏ اجتماعی‏ رو به‏ رشدی‏ داشته‏ باشند، وظیفه‏ عمومی‏ تلقی‏ می‏شود. از این‏ روی، فعالیت‌های‏ اقتصادی‏ و غیر آن‏ که‏ با آلودگی‏ محیط زیست‏ یا تخریب‏ غیر قابل‏ جبران‏ آن‏ ملازمه‏ پیدا کند، ممنوع‏ است به تاسی از حقوق فطری و نسل های سه گانه حقوق بشری و الزامات بین الملی به اهمیت حفظ و نگهداری از محیط زیست تاکید داشته است.

به دلالت نص صریح این اصل و اصول حقوقی منبعث از آن:

الف- محیط زیست پاک و سالم بدور از هرگونه آلودگی لازمه حیات اجتماعی روبه رشد نسل های انساني است.
ب- در جمهوری اسلامی ایران حفظ محیط زیست بعنوان یک "الزام قانونی" و "تکلیف آمره" وظيیف عموم اشخاص حقيقي و حقوقي و وزارتخانه و سازمان ها دولتی بوده و می باشد.
ج- ایجاد هرگونه آلودگی به هر صورت و تحت هر عنوان وبه هر اندازه در محیط زیست،‌طبیعي، انسان ساخت و اجتماعي ممنوع است.
د- تخریب و از بین بردن غیرقابل جبران محیط زیست ممنوع است.
ه- هر نوع فعالیت اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگي همراه با آلودگي وتخریب و تغییر کاربری محيط زيست ممنوع است..
ن- آموزش و پرورش مستمر اشخاص حقیقي و حقوقي در زمينه مباحث محيط زيست
به عنوان پیش نیاز حفاظت از عرصه های زیست محيطي و شرط لازم توسعه کشور در هزار سوم ضروری است.
و- زمینه‌سازی برای حیات اجتماعی رو به رشد نسل هاي پياپي از طريق پاک نگه داشتن و پاکسازي محيط زيست

وظیفه نظام، برنامه‌ریزان و مجریان برنامه‌ها و فعالیت های مختلف اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي است.لازمه تحقق آن، فعالیت سازمان یافته بین بخشی براي پياده‌سازي موارد فوق و تدوین استانداردها و نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات زیست محیطی و پاسخگویي به مراجعان فرانسلي، فرابخشي و فرامرزي دراين زمينه با محوريت يک دستگاه مقتدر حاکميتي است.نه خلاف آن!
ی-تعقیب و پیگیری و جلوگیری از تخریب عرصه های زیست محیطی بعنوان یک تکلیف قانونی وظیفه همه اشخاص حقیقی بهره مند از محیط زیست و اشخاص حقوقی دولت و قوه قضایبه و قوه مقننه می باشد. مسئولیت حقوقی و کیفری وارده بر محیط زیست متوجه مسببان و مقصران آن است.

۲/۲_بند اول اصل ۱۱۰ قانون اساسی، ناظر بر بند ۲۵ سیاست های کلی نظام در بخش نفت و گاز ابلاغی از سوی مقام رهبری، اولویت تهیه و تمرکز وساخت و توسعه صنایع نفت و گاز و پتروشیمی با سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عمان است، که معیار و مکان یابی آن به نظر توسط مراجع مربوطه تهیه و نقشه راه در جهت احداث آنها بوده است. سوال این است آیا توسعه و ساخت پتروشیمی در منطقه حفاظت شده مغایر این سیاستهای ترسیمی و ابلاغی برای مجریان نیست؟

سوم- محیط زیست در مقررات دولتی

بر اساس مصوبه ۱۹/۰۷/۱۳۸۱ هیات وزیران به شماره ۳۲۷۱۹ در راستای اصل ۱۳۸ قانون اساسی، استقرار واحد‌های صنعتی در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان در شهرک‌های صنعتی و نواحی صنعتی روستایی، استقرار صنایع ذیل در استان‌های یاد شده ‏ (به استثنای شهرک‌های صنعتی لوشان و مراوه تپه) در صورت دارا بودن فاضلاب صنعتی بعنوان یک اصل کلی ممنوع شده است.

چهارم-محیط زیست در آرای دیوان عدالت

حسب فحوای مستفاد از رای وحدت رویه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۳۷ مورخ ۱۶ /۰۷/ ۱۳۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری راجع به تبصره ۱ ماده ۱ و ماده ۳ شیوه نامه شماره ۵۳۹/۱/۹۲ مورخه ۱۳۹۲/۲/۸ سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور دائر بر این که "در مدتی که بهره برداری از مرتع به افراد واگذار شده، حق واگذاری مرتع به اشخاص دیگر وجود ندارد، تجویز پرداخت بهای حقوق عرفی در ایامی که مرتع دار، قرارداد بهره‌برداری از مراتع را دارد، نافی حقوق مکتسب آنان است، بنابراین تبصره ۱ ماده ۱ و ماده ۳ شیوه‌نامه محاسبه حقوق عرفی بهره‌برداران مراتع، مستند به بند ۱ مـاده ۱۲ و مـاده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال شده؛ و حسب تبصره یک ماده ۴۷ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت پروانه چرا مدرک معارض محسوب می‌شود، تخصیص اراضی ملی عرصه‌ای که دارای پروانه چرا و حق چراست و مشمول مدرک معارض است به دیگری ممنوع و واگذاری دوم باطل است. دولت نمی‌تواند به دلالت اصل ۴۰ قانون اساسی مبنی بر اینکه"هیچ‌کس نمی‌تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد"اعمال حق محتمل خویش در بهره برداری از مراتع شبه جریزه میانکاله و واگذاری آن جهت احداث پتروشیمی را وسیله اضرار به مرتع داران و آحاد مردم ماذون و مجاز در بهره برداری از مواهب طبیعی قرار دهد. به عبارتی مفاد صریح این اصل مترقی از قانون اساسی دولت را از ساخت پتروشیمی در اراضی مرتعی غیر به لحاظ حدوث ضرر منع می‌کند. قوانین دیگری از جمله، مواد قانون مدنی، قانون مجازات اسلامی و قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب سال ۵۳ و آیین نامه اجرایی آن، به توجه و محافظت از آن تاکید برای تضمین این حقوق و آزادی ها، استفاده از ابزار کیفری با جرم انگاری رفتار‌های تهدید کننده آن‌ها و مجازات ناقضان این حقوق به رسیمت شناخته شده است.

هرچند جرم زیست محیطی به طور صریح درقوانین موضوعه ایران تعریف نشده است، مطابق ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی، «هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود... استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پس آب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع میباشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجاز شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.» همچنین مطابق تبصره ۲ این ماده، منظور از آلودگی محیط زیست عبارت است از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را بطوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مضر باشد تغییر دهد. ناظر بر ماده ۲قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا و تبصره ۲ماده فوق، بنابراین هر نوع انجام دادن یا ندادن عملی است که از سوی فرد حقیقی یا حقوقی موجب آسیب وارد شدن ولو به طور خفیف به محیط زیست اعم از آب، هوا، گیاهان، جانوران و امثال آن شود یا تعادل اکوسیستمی آن را برهم زند و بهداشت عمومی را تهدید کند

صرف وارد کردن ضرر به محیط طبیعی اعم از آنچه به طور طبیعی وجود دارد و نیز آنچه ساخته دست بشر است خواه در مالکیت کسی باشد، خواه نباشد، کافی است و لزومی ندارد که به طور ضروری برای سلامت انسان زیان‌آور باشد. البته باید گفت که تحقق نتیجه آن در زمان حاضر شرط نیست و ممکن است نتایج مخرب آن در آینده بروز کند. در اسناد بین المللی از منظر حقوق بین الملل مانند کنفرانس استهکلم این جرم بعنوان «اکو ساید Ecocide-air cide» که به معنی طبیعت کشی و زیست بوم کشی و جنایت علیه محیط زیست است یاد می شود. امید است دولت به عنوان متولی ایجاد زیست بوم سالم و مجری قانون اساسی، بجای نقض قوانین محیط زیست شرایط برخورداری ایرانیان از مواهب زیست محیطی میانکاله را مهیا نمایند. نمایندگان مجلس شورای اسلامی به دور از عوام گرایی و شعار زدگی و گذشته از منافع تبلیغاتی اجرای طرح برای آینده سیاسی خود و فرزندانشان و استفاده ابزاری از آن، استفاده از ابزار‌های نظارتی قانونی از ساخت پتروشیمی در میانکاله توسط اشخاص حقیقی و حقوقی نه در حرف بلکه با عمل جلوگیری جدا نماید.

قوه قضاییه از طریق سازمان بازرسی کل کشور و دادستان شهرستان‌های بهشهر و گرگان به عنوان مدعی العموم با ورود به مقوله ساخت پتروشیمی در منطقه حفاظت شده میانکاله در اجرای قوانین مربوطه با خاطیان و مسببان آن برخورد نماید تا این گونه از تخریب این میراث مشترک بشریت جلوگیری شود.

 

دکتر حمیدرضا آقابابائیان وکیل پایه یک دادگستری

اشتراک گذاری
برچسب ها
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۲
در انتظار بررسی: ۶
انتشار یافته: ۱۵
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۵۳ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
درود بر رئیس جمهور که با دستوری انقلابی جلوی این بلای خانمانسوز را گرفت
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۰۱ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
بی عرضگی مسئولان قبلی و جدید استان مازندران و کینه و کدورت مسئولان وقت کشوری به مازندران باعث شد تا میانکاله که در مازندران به خشکی چسبیده رو تقسیم کنن و بخشی از اون رو بدن به گلستان.
اول از همه باید میانکاله رو از دوپارگی در بیارن و همه میانکاله به مازندران داده بشه
پاسخ ها
مسعود
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۴۲ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
حاجی 2 دستگی ابین مردم ایجاد نکن گلستان و مازندران نداره مهم اینه که میانکاله متعلق به محیط زیست و طبیعت و همه مردم هست اونم همه مردم ایران
تمام منابع طبیعی،زیستی و ... در هرجای ایران متعلق به همه مردم ایران هست و تا آخرش هم پاش هستیم
پرویز
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۱۴ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
ضرب المثلی قدیمی میگه:پول داشته باش روی سیبیل شاه نقاره بزن . الانهم پول داشته باش هرکاری که خواستی بکن .. علیرغم دستور رییس جمهور شبانه دارند کارمیکنند . چرا دادستان جلوگیری جدی نمیکند واستاندار آنجا دستور رییس چمهوررا اجرا نمیکند؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۰۰ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
همه اینهایی که گفتی با دستور یه مدیر متخصصصصصصص کنسل میشه و کار احداث شروع میشه.
مهرناز
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۳۳ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
آقای وکیل دیروز نماینده ساری در مجلس گفته ساخت پتروشیمی در میانکاله به کسی ربطی نداره. انوقت از ایشان توقع برخورد دارد. نون تو این کار هم در ساخت و هم زمان تولید برای آدمهای بازنشسته و دور مانده از قدرت اب و نون درست می کنه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
آقای استاندار ایتان رو به دست شما سپردن شما باید حافظ محیط زیست منابع طبیعی وحراست از ..خواسته های کارشناسانه مردم استان باشین.. نه اینکه فرمان له گوش ..ناکارشناسانه.دولت مردان.
جم
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۳۷ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
نظر جناب قالیباف همه فن حریف رو پرسیدین؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
چند تا خبر قبل، از قول نماینده ساری:
این مساله به غیر از مردم مازندران به هیچ کس ربطی ندارد که بخواهند دخالتی کنند.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۲۳ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
مازندران مگه ارث پدرشه... مازندران متعلق به همه ایران هست... و اهالی فقط ساکن او استان هستند و نه صاحب
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
تابناک از انعکاس اخبار در این مورد تشکر میکنیم و لطفا در مقابل این پروژه تجاوزکارانه عقب نشینی نکنید...
صحنه گردان جنایت پتروشیمی میانکاله عبداله ع است.او نه تنها کار افرین نیست بلکه ابر بدهکار بانکی با هزاران میلیلرد بدهی به سیستم بانکی میباشد.او با پولهای رانتی باد اورده وام بانکی(بخوانید پول مردم)بسیاری از مسئولین را همراه خود کرده و..تنها راه مقابله با این افرادفشار افکار عمومی است...
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
چرا امام جمعه بهشهر داره ازچنین طرح ضد محیط زطستی حمایت میکنه!؟ چرا بفکر حفظ محیط زیست مردم منطقه نیست!!؟
مولا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
خوب مملکت به این بزرگی جا قهتی بود که میخوان حتما در این مکان پتروشیمی بسازن ؟ خب برن جایی دیگه که محیطزیست هم آسیب نبینه. این همه جدل که دیگه نداره.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۱۲ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
کشورهای اطراف دریا خزر مثل ترکمنستان و جمهوری آذربایجان و قزاقستان و روسیه چندین پالایشگاه پتروشیمی عظیم کنار سواحل دریای خزر زدن و الان هم دارن به اروپا گاز صادر میکنن،ولی هیچکدام از این کشورها زباله هارو تو جنگل دفن نمیکنن،اولین سوال چرا مردم شمال و ایران حق استفاده از گاز و نفت دریارو ندارن و تاسیس پالایشگاه نفت خوب نیست ولی بقیه کشورها آزادن تا کنار درباخزر پالایشگاه بزنن،مگه اونا محیط زیست ندارن،مردم دو دقیقه فکر کنید ببینید شک نکنید موضوع اصلا دلسوزی برای محیط زیست نیست اگر دل کسی میسوخت نمیزاشتن درختان جنگل قتل و عام بشه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۱۶ - ۱۴۰۱/۰۱/۳۰
همین شخصی که برگه گرفته دستش قاتل پرنده های مهاجری هست که برای گذران زمستان به تالاب میان حالا دوستدار محیط زیست شده دوستان شک نکنید که اصلا اینا دلشون برای محیط زیست نمیسوزه فقط و فقط نمیخوان مجتمع پتروشیمی زده بشه چونکه روسیه مخالف استفاده ایرانیها از ذخایر گاز و نفت دریا خزر هستش،بقیه کشورهای دریا خزر محیط زیست دریا رو نابود کرد اونوقت به ایرانیها میگن که شما نباید از نفت و گاز دریا استفاده بکنید
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
جام جهانی قطر آلودگی هوا روز جهانی معلولین میترا حجار روز دانشجو جاماندگان سهام عدالت
آخرین اخبار