یکسوم بیماران کشور دچار عوارض داروییاند
معاون غذا و داروي وزارت بهداشت انتخاب ایران به عنوان مرکز ثبت دارو در منطقه اکو را دستاورد بزرگی برای کشور دانست و در پیامی اعلام کرد: انتخاب ایران به عنوان مرکز ثبت دارو در منطقه ECO و تأیید صلاحیت ارزیابی واکسن به عنوان تنها کشور منطقه توسط سازمان جهانی بهداشت دستاوردهای بسیار بزرگی است که پس از سالها تلاش نصیب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی شده و معاونت غذا و دارو در اداره کل نظارت بر امور دارو و مواد مخدر و همچنین اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو در کسب آن سهیم بودهاند.
به گزارش «وطن امروز»، اکو شامل کشورهای منطقه از جمله ایران، افغانستان، پاکستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ترکمنستان، آذربایجان، ترکیه، ازبکستان و قزاقستان است. شیبانی در بخش دیگری از این پیام خود از تشکیل سازمان غذا و دارو به عنوان موفقیت بزرگ و ارزشمند دیگری یاد کرده است که سالها حوزه غذا و دارو برای کسب آن در تلاش بوده است.
دبیر انجمن داروسازان متخصص بالینی گفت: طبق مصوبات وزارت بهداشت به ازای هر 50 تا 60 تخت بیمارستانی باید یک داروساز بالینی وجود داشته باشد این در حالی است که به ازای هر بیمارستان یک داروساز بالینی هم وجود ندارد. حسین خلیلی روز گذشته در نخستین همایش داروسازی بالینی ایران که در سالنهای همایشهای رازی برگزار شد، با اشاره به اینکه شعار این همایش «تجویز و مصرف منطقی دارو در بیماریهای شایع» است، گفت: در حال حاضر تعداد داروساز بسیار کم است به طوری که به ازای هر بیمارستان نیز یک داروساز بالینی نداریم. 60 فارغالتحصیل داروسازی بالینی و 60 رزیدنت در حال آموزش هستند که این تعداد برای جمعیت کشور بسیار کم است.
وی نبود آشنایی در بیمارستانهای شهرستان با داروسازی بالینی را از دیگر مشکلات خواند و گفت: در چارت تعیین شده بیمارستانها، برای داروسازان بالینی جایگاهی تعیین نشده است. وی با اشاره به اینکه داروسازی بالینی در واقع حلقه اتصال و اتحاد علوم پایه داروسازی با علوم بالینی پزشکی است، گفت: از آنجایی که متخصصان داروسازی بالینی به صورت منحصر به فردی در زمینه درمانشناسی آموزش دیدهاند، میتوانند دارودرمانی را به صورتی جامع مدیریت کنند و در این زمینه برای بیماران و همه اعضای گروه درمان، مشاوری دقیق محسوب شوند.
وی گفت: فعالیت داروسازی کشورمان در حوزه آموزش بسیار قابل توجه بوده است و در این زمینه همپای کشورهای پیشرفته در حرکت هستیم. سیستم کشور ما در شروع از کشورهای پیشرفته الگو گرفت، ولی در ارائه خدمات نسبت به کشورهای پیشرفته ضعیف هستیم. محمدباقر لاریجانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز با بیان اینکه آمارهای داخلی حاکی از آن است که 30 درصد هزینههای مراکز درمانی برای تامین هزینههای دارویی صرف میشود، ارائه خدمات کیفی را مستلزم نگاهی نو به دارو و تجهیزات دارویی در واحدهای درمانی برشمرد و افزود: باید نگاه خود به مراجعهکنندگان داروخانه را از منظر مشتری به گیرنده خدمت تغییر دهیم و داروسازان بالینی میتوانند در ارائه خدمات بهتر به بیمار و پزشک در این راستا سودمند باشند. وی بحث دارو را در ارائه خدمات بهتر پزشکی با اهمیت دانست و یادآور شد: بسیاری از پزشکان پس از معاینه و تشخیص به تجویز دارو اقدام میکنند اما این در حالی است که درمان نباید صرفا به مداخلات دارویی ختم شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه اگر امروز در بحث تهیه انسولین با مشکل روبهرو هستیم صرفا ناشی از عدم دریافت پکیج یا بسته خدمات مناسب درمانی ویژه بیماران دیابتی است، گفت: باید با توجه به شرایط آب و هوایی وضع بیمار که حتی میتواند از فرد به فرد متغیر باشد، درباره تجویز دارو تصمیم بگیریم. خیرالله غلامی، رئیس نخستین همایش داروسازی بالینی ایران نیز گفت: داروخانههای بیمارستانی که در چند دهه گذشته از بخشهای فعال بیمارستانی بودند به واحدهای تدارک دارو تنزل پیدا کردهاند در حالی که خدمات این مراکز باید جزئی از خدمات درمانی بیمارستان باشد. وی افزود: از اهداف به وجود آمدن داروسازی بالینی حرکت به سمت ارائه خدمات دارویی مناسب در سطوح مراقبت از بیمار و فاصله گرفتن از تأمینکننده صرف دارو است.
سوق دادن داروساز به سمت عضویت کامل و درگیر در حلقه درمان و تخصصی کردن خدمات دارویی با تعقیب رویکرد در آموزش و پژوهش و خدمات است. وی اضافه کرد: بسیاری از مردم دارو را به صورت خودسرانه مصرف میکنند که این مهم موجب شده است که مصرف منطقی دارو به صورت صحیح انجام نشود و 50 درصد از نسخ که در کشور نوشته میشود دارای آنتیبیوتیک است و این در حالی است که مشکل اول ما در کشور بیماریهای عفونی نیست.
حسین یلدا، متولی کرسی بیماریهای عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز با بیان اینکه اکثر داروها بدون آگاهی و آشنایی کامل پزشکان تجویز میشود، گفت: یک سوم بیمارانی که به درمانگاهها، کلینیکها و مطبها مراجعه میکنند دچار عوارض دارویی هستند. به گفته یلدا از این تعداد درصد خاصی نیازمند بستری در بیمارستانها هستند که از افراد بستری شده نیز تعدادی به دلیل عوارض دارویی جان خود را از دست میدهند. محمدرضا جوادی، عضو انجمن متخصصان داروسازی بالینی با اشاره به اینکه مداخله داروساز بالینی در درمان بیماران موجب مصرف ایمن دارو و در درجه دوم موجب کاهش هزینه مصرف میشود، گفت: در حال حاضر در انگلستان داروسازانی وجود دارند که دارو تجویز میکنند، علت این امر آن است که نظام سلامت در آنجا به آن حد رسیده است که کادر پزشکی را طوری ارتقا دهد تا در نظام سلامت همگی به صورت فعال دخیل باشند.
وی اضافه کرد: امروز مشخص شده به ازای هر یک دلار سرمایهگذاری در سیستم داروسازی بالینی 15 دلار به وجود میآید، پس مشخصاً در نظامهای سلامت که پول ارزش بسیاری دارد، حضور داروساز بالینی برای آنها توجیهپذیر است و باید گفت امروز حتی در برخی از کشورها خدمات داروساز بالینی را شرکتهای بیمه ارزشگذاری میکنند.
وی گفت: یکی از چالشهای پیش رو در مسیر درمان، انتخاب مناسبترین، مؤثرترین و در عین حال بهینهترین روش دارو و درمان درباره هر بیمار است و با توجه به تغییرات مکرر علوم پزشکی و دارویی در کنار داشتن اطلاعات تخصصی دارویی روز تسلط بر انواع داروها و فرآوردههای دارویی موجود از جهت تفاوتهای اثربخشی عوارض، روش مصرف، شکل دارویی و مقدار دارو در هر شکل امری ضروری است.
وی اضافه کرد: از دیگر سو به دلیل تعدد شرکتهای تولیدکننده دارو در داخل و خارج از کشور و تفاوتهای موجود در تولیدات آنها از هر دارو به لحاظ کیفیت و قیمت در نظر گرفتن این موارد برای اتخاذ تصمیم درست در دارودرمانی هر بیمار اجتنابناپذیر است. وی گفت: گاهی به دلیل محدودیتهای مالی سیستم درمانی، بدون در نظر داشتن قیمت فرآوردههای مختلف یک دارو و همچنین هزینههای چند روش دارودرمانی قابل انتخاب نمیتوان درمانی مؤثر، مناسب و بهینه را پایهریزی کرد.
