رازگشایی از مهارلوی سرخ، تابلوی نقاشی طبیعت در قلب فارس

به گزارش خبرنگار تابناک در استان فارس؛ دریاچه فصلی مَهارلو در جنوب شرق شیراز و در بیست و پنج کیلومتری استان فارس قرار دارد. بسیاری معتقد هستند با روند افزایش خشکی دریاچه، ورود فاضلاب و تبخیر آب؛ سطح این دریاچه به رنگ قرمز در می‌آید و علت آن شوری زیاد آب و رشد جلبک‌های مقاوم به شوری (کِشَنْدْ سرخ) و باکتری‌های هالوفیت است. کشند قرمز هنگامی که تراکم جلبک‌ها در سطح آب بالا رود، به‌صورت لایه‌ای قرار می‌گیرد که مانع از تبادل هوا با آب و در نهایت کاهش اکسیژن می‌شود. در این شرایط نوعی سم از جلبک تولید می‌شود که شرایط را برای حیات آرتیمیای دریاچه از بین برده یا محدود می‌کند.

البته اداره کل حفاظت از محیط‌زیست استان فارس با تشریح دلایل تغییر رنگ ناگهانی دریاچه مهارلو به سرخ تند، شایعات مربوط به بروز پدیده مخرب «کِشَنْدْ قرمز» یا «کِشَنْدْ سرخ» در این زیست‌بوم را به شدت تکذیب کرد.

در این رابطه، «لیلا تاج‌گردون» مدیرکل میحط زیست فارس در گفت‌و‌گو با خبرنگار تابناک در استان فارس؛ با تأکید بر اینکه این تغییر رنگ ناشی از فعالیت یک جلبک بی‌خطر زیست‌محیطی به نام «دونالیلا سالینا» است، از تداوم این چشم‌انداز شگفت‌انگیز طبیعی تا چند ماه آینده خبر داد.

به گفته وی، پاسخ علمی به این دگردیسی نشان می‌دهد که مهارلو نه تنها با بحران مواجه نیست، بلکه میزبان یکی از زیباترین رقص‌های بیولوژیکی طبیعت است؛ معجزه‌ای که به جای تهدید، روایتگر همزیستی شگفت‌انگیز نور، نمک و حیات میکروسکوپی در پهنه این تالاب تاریخی است.

مدیرکل جدید حفاظت محیط‌زیست استان فارس با توجه به ابعاد علمی این پدیده هرگونه فرضیه مخرب زیست‌محیطی را رد کرد.

«دونالیلا سالینا»؛ جلبکی که مهارلو را صورتی می‌کند

تاج‌گردون، علت اصلی سرخ شدن آب دریاچه را پدیده‌ای کاملاً طبیعی دانست و اظهارکرد: تغییر رنگ مهارلو ناشی از رشد جلبک بی‌خطر برای محیط‌زیست موسوم به دونالیلا سالینا (Dunaliella salina) است و این رخداد هیچ ارتباطی با پدیده مخرب «کشند قرمز» ندارد.

وی در تشریح جزئیات علمی این پدیده افزود: این نوع جلبک با جذب نور فراوان، ماده‌ای به نام بتاکاروتن تولید می‌کند که موجب تغییر رنگ آب دریاچه به صورتی و سرخ می‌شود. بتاکاروتن هیچ‌گونه خطر اکولوژیک و زیست‌بومی برای تالاب و گونه‌های اطراف آن ندارد و شکوفایی آن معمولاً در فصول خاصی از سال رخ می‌دهد.

عوامل شکوفایی جلبک؛ شوری آب و نور فراوان

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان فارس با اشاره به اینکه شرایط محیطی دریاچه در حال حاضر برای زیست این جلبک بسیار مساعد است، ادامه داد: شوری بسیار زیاد آب و تابش شدید و مداوم نور خورشید، دو عامل اصلی فعال شدن و رشد سریع جلبک دونالیلا سالینا هستند. با توجه به شرایط اقلیمی فعلی، پیش‌بینی می‌شود این رنگ سرخ و صورتی جذاب تا یک الی دو ماه آینده همچنان بر پهنه مهارلو خودنمایی کند.

مهارلو با خلیج‌فارس متفاوت است؛ تفاوت جلبک صورتی با «کشند قرمز»

وی در ادامه سخنان خود به مقایسه این پدیده طبیعی با بحران «کشند قرمز» پرداخت و تأکید کرد: کشند قرمز پدیده‌ای سمی و مخرب است که عمدتاً در آب‌های آزاد و مناطقی از خلیج‌فارس رخ می‌دهد و اساساً دریاچه مهارلو به دلیل شوری فوق‌العاده بالا و شرایط خاص اکولوژیکی، شرایط زیستی برای رشد کشند قرمز را ندارد.

تاج‌گردون همچنین گفت: کشند‌های قرمز واقعی، سطوح آب را به طور کامل پوشانده و با مهار اکسیژن، مانع از تنفس و زیست آبزیان شده و مرگ‌ومیر گسترده آنها را در پی دارند؛ این در حالی است که پدیده دونالیلا سالینا در مهارلو هرگز چنین اثری ندارد و با وجود آنکه در این دریاچه به علت شوری بالا آبزیان چندانی زیست نمی‌کنند، اما این اتفاق صورتی شدن هیچ‌گاه آسیبی به تنوع زیستی منطقه وارد نخواهد ساخت.

گزارش: محمد شبیری