سرنوشت طلای سیاه؛ تمام نگاهها به سوی خلیج فارس
به گزارش سرویس انرژی تابناک: فریدون برکشلی در گفتوگو با خبرنگار شانا بیان کرد: بازار جهانی نفت پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران وارد یکی از حساسترین و پرتنشترین مقاطع تاریخ معاصر خود شده است.
وی با بیان اینکه منطقه خلیج فارس قلب تپنده انرژی جهان است، افزود: این منطقه اکنون در کانون یک بحران ژئوپلیتیک فراگیر قرار گرفته که میتواند توازن عرضه و تقاضای انرژی جهان را بهطور بنیادین به هم بزند.
این کارشناس بازار نفت تأکید کرد: هر گونه اختلال در صادرات نفت ایران یا تهدید علیه زیرساختهای انرژی منطقه، نهتنها بر قیمتها بازتاب مییابد و موجی از نااطمینانی را به بازارهای بینالمللی منتقل میکند، بلکه بسیار فراتر از آن، رتبهبندی ضریب امنیت سرمایهگذاری در منطقه خلیج فارس را که سالها در سطح A و A+ بوده است بهشدت تنزل میدهد
تنشها در خلیج فارس و تهدید تنگه هرمز، شوک به بازار نفت
برکشلی گفت: این بدان معناست که سرمایهگریزی و برنامهریزی بلندمدت برای سرمایهگذاری در کشورهایی که سالها بهشت سرمایهگذاران بوده است، دچار تنزل تقریباً همیشگی یا بلندمدت خواهند شد.
وی افزود: نقطه کانونی این تنشها تنگه هرمز است. گذرگاهی راهبردی که بخش قابل توجهی از نفت جهان از آن عبور میکند.
این کارشناس انرژی ادامه داد: تهدید علیه امنیت کشترانی در این آبراهه میتواند قیمت جهانی نفت را با شوک مواجه سازد و بازار نسبت به شوک واکنش جدی داشته باشد. در چنین شرایطی، بیمه حملونقل دریایی، هزینههای لجستیکی، کرایه نفتکشها و نرخ ارز کشورهای واردکننده انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.
عبور روزانه ۲۱ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز
برکشلی تصریح کرد: روزانه ۲۱ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز به سوی بازارهای جهانی در حرکت است. افزون بر این یکپنجم الپیجی مصرفی جهان از این تنگه میگذرد. به عبارتی، تأثیر انسداد در عبور و مرور تنگه هرمز بر تجارت جهانی گاز، بیش از نفت است.
وی با اشاره به اینکه افزایش قیمت جهانی نفت، اقتصاد کم ثبات جهانی را با پدیدههای سختتری مواجه خواهد ساخت، گفت: بیشتر کشورهای منطقه خلیج فارس بودجههای سالانه خود را بر پایه قیمت جهانی نفت متوسط ۸۰ دلار در بشکه، طراحی کردهاند. در این میان عربستان سعودی که برنامههای توسعه بلندپروازانهای هم دارد، نیازمند قیمت نفت ۹۰ دلاری است تا از کسری بودجه اجتناب کند.
کارشناس بازار نفت ادامه داد: بنابراین قیمت نفت، تنها یک سوی معادله است. در سوی دیگر حجم صادرات است. نفت ۱۰۰ دلاری برای تولیدکنندگان مطلوب است، اما آنجا که صادرات هم مطلوب باشد. در عین حال انسداد تنگه هرمز فقط مربوط به نفت و گاز نیست. کشتیهای تجاری حامل کالاهای متنوع مورد نیاز هم از همین آبراه عبور و مرور میکنند.
سیاست ترامپ و تأثیر تنشها بر بازار جهانی نفت
برکشلی با بیان اینکه سیاست اعلامشده ترامپ از ماهها پیش بر پایه تسلط بر آبراههای مهم بینالمللی استوار شده است، افزود: پاناما، آبراهه دانمارک، مالاکا، خلیج عدن، جملگی از اهداف ترامپ برای تسلط بر تجارت دریایی بینالمللی است. ترامپ میتوانست از مسیرهای صلحخواهانه به بسیاری از اهداف خود نایل شود، اما تحت فشار اسرائیل و افشای پرونده ابستین، مجرم جنسی، تن به همراهی با اسرائیل و حمله به ایران داد.
وی با تأکید بر اینکه بازارهای جهانی، دوشنبه با بیم و امید باز شدند، گفت: دوشنبه افزایش قیمت در حد ۵ درصد بود. قیمتهای جهانی از ژانویه ۲۰۲۶ تا زمان حمله آمریکا و اسرائیل، معادل ۲۰ درصد افزایش یافته بود.
کارشناس بازار نفت با بیان اینکه بنابراین بخشی از شوک قیمت، پیشاپیش بازخورد شده است، افزود: در عین حال خریداران عمده نفت و بهویژه چین، از سه ماهه دوم ۲۰۲۵، شروع به ذخیرهسازی سنگین کرده بودند. امروز چین حدود ۱.۵ میلیارد بشکه ذخیرهسازی دارد.
نفت تحریمی ذخیره شده و ریسک جهش قیمتها
برکشلی تأکید کرد: بیشتر مصرفکنندگان عمده هم نفتهای تحریمی روسیه، ونزوئلا و ایران را خریداری و ذخیرهسازی کردهاند، اما در صورت ادامه وضعیت جنگی و تهدید نفتکشها و تأسیسات نفتی، قیمتها روند صعودی شدیدی را تجربه خواهد کرد.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی برای ترامپ که در نوامبر با انتخابات میان دورهای کنگره روبهرو است و پیش از آن میزبان جام جهانی فوتبال هم هست، بسیار پرهزینه خواهد بود.
