واحدهای تولیدی چقدر دارای امنیت انرژی هستند؟

در حالی که سالیان قبل قانون بهبود محیط کسب و کار در مجلس به تصویب رسید و ابلاغ شد اما عملاً موانع بر سر راه کسب و کارها همچنان باقی است و حتی برخی موارد که در سال های گذشته برای کسب و کارها مانع محسوب نمی شدند، هم اکنون مانعی جدی هستند. از جمله این موارد دسترسی به انرژی های مختلف از جمله برق است. امنیت انرژی در دو فصل اخیر برای واحدهای تولیدی به ناامنی تبدیل شده است.

به گزارش تابناک اقتصادی، در سال های اخیر و به دلیل کاهش بارندگی ها، وضعیت منابع آبی و تولید برق با چالشی جدی مواجه شده است. این چالش هر ساله با فرارسیدن فصل تابستان دو چندان شده و به نوعی خانوارها و به خصوص کسب و کارها را با مشکل مواجه می کند. در تابستان سال جاری خبرهای قطعی برق و زیان واحدهای تولیدی از قطعی برق، بیشتر شده است و بسیاری از فعالان اقتصادی از این موضوع ناراحتند. به عنوان نمونه مرغداران گنابادی به دلیل قطعی برق و تلف شدن 6 هزار قطعه مرغ متحمل ضررهای چند میلیونی شدند و دست به تجمع در مقابل اداره برق این شهر زدند. یا در خبر دیگری آمده بود قطع برق در آق قلا باعث تلف شدن 10 هزار قطعه مرغ در یک مرغداری شد.

این خبرها باعث شد تا این پرسش در ذهن ما شکل بگیرد که واقعاً واحدهای تولیدی در ایران با این همه منابع خدادادی انرژی، چقدر از امنیت انرژی برخوردار هستند؟

برای پاسخ به این پرسش به گزارش پایش محیط کسب و کار اتاق ایران مراجعه کردیم. نتایج این گزارش از طریق پر شدن پرسشنامه ها توسط فعالان اقتصادی سراسر کشور به دست می آید و تقریباً نتایج آن می تواند قابل اتکا باشد. در این گزارش هر یک از فعالان اقتصادی به محدودیت ها و موانع موجود بر سر راه کسب و کارها عددی را بین صفر به عنوان کمترین محدودیت (بهترین ارزیابی) و ده به عنوان بیشترین محدودیت (بدترین ارزیابی) اختصاص می دهند. یکی از موانع کسب و کارها که در این گزارش مورد پرسش قرار گرفته است و به سئوال ما نیز مربوط می باشد  محدودیت دسترسی به حامل های انرژی (برق، گاز، گازوئیل و ...) است. در بهار 97 عددی که فعالان اقتصادی به این محدودیت اختصاص داده اند، 3.57 می باشد و این در حالی است که مقدار این عدد در زمستان 96، 2.69 بوده است. یعنی در عرض یک فصل 0.88 نمره این محدودیت افزایش یافته است و به نوعی می توان گفت امنیت انرژی در بهار 97 در مقایسه با زمستان 96 برای واحدهای تولیدی کاهش یافته است. این در حالی است که مشکلات در زمینه انرژی در تابستان سال جاری بیشتر شده است و باید منتظر گزارش پایش محیط کسب و کار برای تابستان 97 و نمره ای که فعالان اقتصادی به این محدودیت می دهند بمانیم.

شایان ذکر است که کاهش امنیت انرژی به خصوص برای بخش تولید در حالی اتفاق می افتد که طبق ماده 25 قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار، در زمان کمبود برق، گاز یا خدمات مخابرات، واحدهای تولیدی صنعتی و کشاورزی نباید در اولویت قطع برق یا گاز یا خدمات مخابرات قرار داشته باشند و شرکت های عرضه کننده برق، گاز و خدمات مخابرات موظفند هنگام عقد قرارداد با واحدهای تولیدی اعم از صنعتی،کشاورزی و خدماتی وجه التزام قطع برق یا گاز یا خدمات مخابرات را در متن قرارداد پیش بینی کنند. در ادامه این ماده آمده است: هرگاه دولت به دلیل کمبودهای مقطعی به شرکت های عرضه کننده برق یا گاز یا مخابرات دستور دهد موقتا جریان برق یا گاز یا خدمات مخابراتی واحدهای تولیدی متعلق به شرکت های خصوصی و تعاونی را قطع کنند، موظف است نحوه جبران خسارت های وارده به این شرکت ها ناشی از تصمیم فوق را نیز تعیین و اعلام کند.

در پایان باید گفت، شاید تا چند سال پیش کمتر کسی فکر آن را می کرد که روزی با این همه منابع انرژی خدادادی با ناامنی انرژی مواجه شویم، اما امروزه و به دلیل بی تدبیری و عدم آینده نگری برخی مسئولین با خطر قطعی برق، کمبود آب و ... مواجه هستیم و برای حل این معضل و فرار از بحران های جدی تر مجبوریم همه با هم، همکاری کنیم.