تعادل: واكنش سريع اقتصادي به استقبال گرم برجام

عبور از سد تحريم‌ها و اجرايي شدن برجام دستاوردهايي براي كشور به همراه خواهد داشت. نخستين دستاورد گذار از تحريم سياسي اين است كه ايران اكنون مي‌تواند ارتباطات بين‌المللي خود را آنچنان قوي كند كه بتواند جايگاه‌اش را به عنوان يك كشور مختار و داراي انتخاب در روابط بين‌الملل چه به لحاظ سياسي و چه به لحاظ اقتصادي پيدا كند. تا پيش از اجرايي شدن برجام، ايران از يك سو در تحريم اقتصادي قرار داشت، اما از آن مهم‌تر در تحريم سياسي به سر مي‌برد. در اين دوران ايران به دليل نداشتن روابط با بسياري از كشورهاي جهان مجبور بود با معدود كشورهايي ارتباط سياسي فعال برقرار كند و در نتيجه آن مبادلات تجاري و اقتصادي داشته باشد. همين ريسك بالاي مراودات با ايران و كاهش حق انتخاب و تنوع روابط براي ايراني‌ها باعث شده بود، كشورهايي كه طرف ايران واقع مي‌شدند، بتوانند شرايط خود را به ايران ديكته كنند، چون اين تصور وجود داشت كه به علت تحريم‌ها و كاهش سطح روابط، ايران انتخاب ديگري ندارد.  در سايه اين تجربه، رييس‌جمهور، پس از آزاد شدن پتانسيل سياسي و ديپلماتيكي كه بر اثر اجرايي شدن از سد تحريم سياسي رها شده بود، سفري پربار و موفق به اروپا داشت. سفري كه دروازه‌هاي اروپا را پس از سال‌ها روي ما و دروازه‌هاي ايران را روي اروپاييان گشود. اين فرصت و امكان ايجاد شد كه بار ديگر بتوانيم، با انتخاب‌هاي متنوع و آزادانه به جست‌وجوي جبران نقايص و كمبودهاي درون كشور برويم و دوباره اين فرصت ايجاد شد كه به عنوان يك كشور طبيعي و نرمال در جامعه بين‌الملل نقش‌آفريني كنيم.

تا پيش از اجراي برجام، حتي اگر اين تمايل در كشورهاي اروپايي وجود داشت كه روابط خود را با ايران بهبود و گسترش دهند و اگر مي‌خواستند به صورت مشترك با ايران وارد پيمان‌ها، روابط و قراردادهاي دوجانبه و چندجانبه شوند، به دليل تحريم‌هاي گسترده سياسي مالي و تجاري با درهاي بسته مواجه مي‌شدند. بسياري از فعاليت‌هاي سياست خارجي ايران زير سايه تحريم‌ها دچار مشكل شده بود. اكنون با اجرايي شدن برجام، بار سنگين تحريم‌ها و قطعنامه‌هاي ضد ايراني از دوش سياست خارجي برداشته شده و سياست خارجي ايران مي‌تواند با فراغ‌بال بدون نگراني به صورت فعال و قدرتمند در همه زمينه‌ها در منطقه و جهان، ظرفيت‌ها و توانايي‌هاي خود را بــه تحرك درآورد و تلاش كند تا از ظرفيت‌هاي موجود در رابطه با بسياري از كشورهاي منطقه و جهان بر اساس منافع و امنيت ملي كشــور و به نفع ملت ايران بهره‌برداري كند. واكنش مثبت و استقبال گرم غرب از ايران بلافاصله بعد از اجرايي شدن برجام، قابل توجه و شايد استثنايي باشد به ترتيبي كه دشمنان و رقباي ايران را به وحشت و نگراني انداخته است. كشورمان بايد سريعا از اين واكنش مثبت و استقبال گرم بهره‌برداري كند كه گذشت زمان مي‌تواند موجب سرگرداني و نااميدي كشورهاي اروپايي شود و شتاب اوليه و آتش علاقه آنان را سرد و خاموش كند. لغو تحريم‌هايي كه در طول سال‌ها به كشور تحميل شده بود تا سال‌ها تاثيرات قابل توجهي بر اقتصاد ايران خواهد داشت ولي در گام اول با گشايش هزار السي و لغو تحريم سوييفت، آثار مثبت خود را نشان داد كه اتفاق بزرگي است. ازسرگيري ارتباط بانك‌هاي ايران با بانك‌هاي دنيا به برقراري تعاملات ســازنده و دوسويه اقتصادي منجر مي‌شود، زيرا ايران كشوري است كه بسياري از كشورهاي جهان اشتياق به سرمايه‌گذاري و انجام فعاليت اقتصادي در آن دارند.  بعد از معجزه بيرون آمدن ايران از گرداب شوراي امنيت سازمان ملل متحد، هزاران مساله پيش روي ايران جلوه مي‌كند كه بايد با تعيين اولويت به حل آنها بپردازد. زماني كه بهاي نفت به يك‌چهارم تا يك‌پنجم رسيده است، ايران به پول و سرمايه نياز دارد. ايران داراي جامعه‌يي است كه بيش از ۹۰ درصد آن باسـواد است و ميليون‌ها دانشجو در دانشگاها درس مي‌خوانند. اينها از يك سو شغل، خانه و زندگي مي‌خواهند و از سوي ديگر اين جوانان، سرمايه اصلي پيشرفت و توسعه كشور هستند. اين به نوبه خود نياز كشور به توليد و اشتغال، نياز به صلح و آرامش اجتماعي سياسي را مطرح مي‌كند.

صنايع و كارخانه‌ها كه در سال‌هاي تحريم تعطيل بوده يا با ۱۰ درصد و ۲۰ درصد ظرفيت كار كرده‌اند بايد به كار گرفته شوند؛ اين به معني سه برابرشدن ناگهاني ظرفيت توليد بدون نياز به سرمايه‌گذاري جديد است و اين يكي از ظرفيت‌هاي نهفته‌يي است كه با تشويق نقدينگي مي‌تواند، حركت كند و راه صادرات را در پيش بگيرد. در هر حال غير قابل انكار است كه ايران نيازمند سرمايه‌گذاري خارجي است كه آن هم در گرو روابط گرم و حسنه ايران با صاحبان ســرمايه و تكنولوژي در جهان به ويژه امريكايي‌ها، اروپايي‌ها و سپس ژاپني‌ها و چيني‌هاست. بايدها و يافتن راه‌حل‌ها نيـاز به تعقل و برنامه‌ريزي دارد. بدين‌ترتيب آغاز برجام نه فقط به توسعه سياست خارجي و توسعه اقتصادي بلكه به توسعه اجتماعي،  سياسي و فرهنگي كمك خواهد كرد.