سؤالات این دو رشته لو رفت یا شباهت‌ها اتفاقی‌ است؟! +جوابیه

«شگفت انگیز است، اما حقیقت دارد...»، «آیا می‌دانید سؤال کنکور تحلیلی-تشریحی 1394 توسط مشاورین ... [نام موسسه حذف شده‌ است] پیش‌بینی شده بود؟»، «وقتی آزمون تحلیلی-تشریحی کنکور 94، در ساعت 8:30 دقیقه صبح جمعه 9 مرداد برگزار شد، همه دانشجویانی که در آخرین آزمون آزمایشی ...[حذف شده] شرکت کرده بودند، شگفت زده شدند؟»

به گزارش «تابناک»، جملاتی که خواندید، نه بخشی از یک خبر افشاگرانه، که تبلیغ یک مؤسسه برگزار کننده آزمون های آزمایشی کنکور برای رشته‌ای خاص است؛ تبلیغی عجیب که نه تنها شائبه برانگیز و شبهه افکن به نظر می‌رسد، بلکه به یکی از مستندات محکمی داوطلبان معترضی تبدیل شده که معتقدند سؤالات کنکور سراسری رشته شان لو رفته و در اختیار عده‌ای خاص قرار گرفته است.

صحبت درباره شرکت کنندگان مرحله دوم کنکور سراسری کارشناسی ارشد رشته‌های برنامه‌ریزی شهری و طراحی شهری است. البته نه درباره همه این داوطلبان، بلکه درباره بخشی از ایشان که معتقدند سؤالات کنکورشان چند روز پیش از برگزاری آزمون در یک مؤسسه خصوصی در اختیار شرکت کنندگان در آزمون های آزمایشی آن مؤسسه قرار گرفته است.

البته معترضان برای اثبات ادعای خود ادله ای هم ارائه می‌دهند؛ از تصویری که از آزمون برگزار شده در آن مؤسسه تهیه کرده‌ و آن را کنار تصویر آزمون سراسری قرار داده‌اند تا تبلیغی که در ابتدای مطلب به آن اشاره کردیم و البته اسکرین شات های متعددی از گروه های دایر شده در دنیای مجازی که در آن خوشحالی برخی داوطلبان از تکرار سؤالات مؤسسه در آزمون سراسری و حرف های تأمل برانگیز برخی مسئولان مؤسسه به ثبت رسیده است.

با این حساب مستندات عجیب نیست که از تجمع معترضان مقابل وزارت علوم بشنویم و از تهیه طومار اعتراضی خطاب به مسئولان سازمان سنجش مطلع شویم؛ رویکردی که هرچند پاسخ مستقیمی نگرفته، بی جواب هم نمانده است، زیرا درج واگویه های ایشان با برخی سایت های خبری و انتشار شائبه لو رفتن سؤالات آزمون سراسری، موجب شده مسئولان سازمان سنجش جوابیه ای تفصیلی صادر کرده و هر گونه شائبه در این خصوص را مردود بخوانند.

البته پاسخ مسئولان سازمان سنجش از دید معترضان قابل قبول نیست؛ از این رو که معترضان مدعی هستند سؤالات هر دو گرایش رشته شان در آخرین آزمون مؤسسه خاص وجود داشته، ولی سازمان سنجشی ها این اتفاق عجیب را طبیعی قلمداد نموده‌اند.

در قسمتی از پاسخ سازمان سنجش به شبهات مطرح می‌خوانیم: «تم‌های [Theme یا همان الگو!] سؤال شهرسازی چندان وسیع نیست که طیف گسترده کلاسهای کنکور نتوانند حدس بزنند. لذا، اگر تمی مانند بافت فرسوده در کلاسی مطرح شده باشد، به معنی آگاهی از سئوال کنکور نیست، به ویژه اینکه موضوعاتی مانند "بافت فرسوده" و "مسکن مهر" از مسائل مهم شهرسازی در ایران هستند».

و در ادامه آمده: «هر چند سایت مورد نظر یکی از مؤسسات شباهت هایی با سایت مورد نظر در آزمون داشته است، جزئیات سایت، جزئیات و محتوای پرسش کاملا" متفاوت بوده است» و این روند با ذکر جزئیات دیگر و تمیز دادن سؤال کنکور با سؤال آزمون برگزار شده در آن مؤسسه، در سراسر پاسخ مسئولان سازمان سنجش به شبهات طرح شده، ادامه یافته است.


این در حالی است که معترضان بر این باورند، شباهت سؤالات دو گرایش «برنامه ریزی شهری» و «طراحی شهری» نمی‌تواند اتفاقی باشد و از آن مهم تر، توضیحات مسئولان به این ابهامات، تنها معطوف به یک گرایش شده است. به شباهت سؤالات مؤسسه با آزمون سراسری برنامه ریزی شهری که به رغم مشابهت های فراوان، وجوه تمایزی نیز دارند. حال آنکه شباهت موجود میان سؤالات آزمون سراسری و آزمون مؤسسه در گرایش طراحی شهری به قدری زیاد است که قابل انکار به نظر نمی‌رسد.

ماجرا زمانی عجیب تر می‌شود که می‌بینیم در گرایش طراحی شهری، سؤالات دو آزمون سراسری و مؤسسه، انچنان شبیه اند که یکی از داوطلبان آن را این گونه توضیح می‌دهد: «مگر می‌شود از بین انبوه موضوعات شهرسازی مثل «آماده سازی»، «مسکن مهر»، «بافت فرسوده»، «بافت تاریخی»، «خیابان شهری»، «میدان شهری» و...، دقیقا موضوع «مسکن مهر»، آن هم با تطابق کامل موقعیت مکانی یعنی شهر کاشان، با تکرار جزییاتی همچون پلان و عکس در کلاس روز آخر در مؤسسه و در آزمون سراسری تکرار شود؟»

به این موارد، شهادت برخی معترضان به همراه داشتن اسکیس های مرتب با سؤال کنکور سراسری توسط شاگردان آن مؤسسه خاص را هم می‌توان افزود تا نتیجه گرفت که ابهامات پیش آمده به شدت قابل تأمل و جدی هستند؛ اینقدر که مسئولان سازمان سنجش را مجاب کند با تشکیل کارگروهی ویژه، همه جزییات ماجرا را بررسی کرده و ابهامات طرح شده را بزدایند، نه اینکه اجازه دهند شائبه ها کهنه شده و حاشیه دیگری برای همیشه به پیکر کنکور سنجاق شود!

جوابیه سازمان سنجش آموزش کشور

در پی درج این خبر، سازمان سنجش آموزش کشور جوابیه‌ای صادر کرده که وفق قانون، عینا درج می‌گردد.

در این جوابیه که به امضای مهدی ناصری، مدیرکل دفتر ریاست، روابط عمومی و امور بین الملل این سازمان رسیده، آمده:

1- تم‌های سوال شهرسازی چندان وسیع نیست که طیف گسترده کلاس های کنکور نتواند حدس بزنند. لذا اگر تمی مانند بافت فرسوده در کلاسی مطرح شده باشد به معنی آگاهی از سوال کنکور نیست، به ویژه اینکه موضوعاتی مانند «بافت فرسوده» و «مسکن مهر» از مسائل مهم شهرسازی در ایران هستند.

2- هر چند سایت مورد نظر یکی از موسسات شباهتهایی با سایت مورد نظر در آزمون داشته است ولی جزئیات سایت، جزئیات و محتوای پرسش کاملا متفاوت بوده است.

3- به نظر می‌رسد آن گونه که روش کلاسهای کنکور است، برخی از آنها اقدام به تمرین بر روی آزمون سال‌های 1389، 1390، 1391 و 1392 کرده‌اند و بدیهی است از تم‌های آزمون‌های فوق هیچ استفاده‌ای نشده است که حتی اگر شده باشد، به دلیل ماهیت موضوع دور از انتظار نیست.

4- طراحان سئوال با آگاهی از این شگردها، سعی کرده‌اند نحوه طرح سوال امسال طوری باشد که تفاوتهایی خاص نسبت به گذشته داشته باشد. معمولا کلاسهای کنکور کلیاتی چون تعیین رویکرد مداخله، اهداف و راهبرهای کلی را در مضمون یک مثال به داوطلبان آموزش می‌دهند، در آزمون امسال رویکرد مداخله و نحوه مداخله معلوم بوده است. رویکرد مداخله طبق نگارش صریح پرسش، توسعه میان افزا (Infill Development) بوده است و نحوه مداخله تجمیع و تفکیک مجدد (Land Readjustment) بوده است.

5- از داوطلب خواسته شده است به موضوعاتی متفرقه نپردازد و در برنامه یا طرح پیشنهادی در سطح ساختار (Structure) کار کند. حال آنکه تمرین مورد اشاره بر روی کاربری زمین(Land use)  تاکید داشته است.

6- در تمرین مورد اشاره کاربری مبنای تحلیل و مفروض بوده است، حال آنکه در پرسش آزمون سال 1394 کلیات بلوک بندی مبنای نقشه پایه بوده است. این دو روش، دو شیوه تحلیل متفاوت را طلب می‌کند.

7- مفروضاتی چون گسل، لرزه خیزی و بحران‌های اجتماعی در اراضی قهوه‌ای (Brown Field) مبنای تمرین کلاس‌های کنکور بوده است حال آنکه در پرسش آزمون سازمان سنجش، حداکثر تراکم ساختمانی، سطح اشغال، تراکم جمیعتی، درصد کاربری مسکونی در بافت فرسوده یک منطقه شهری ملاک قرار گرفته است.

8- معمولا در سال‌های قبل حد کلی زمین و وضعیت طبیعی توضیح داده می‌‌شد ولی امسال مساحت زمین را در 120 هکتار مشخص کرده و درباره وضع طبیعی هیچ اطلاعاتی داده نشده است. بیان اینکه منطقه‌ای در تهران است یک راهنمایی برای فهم بیشتر زمینه طراحی و درک زیست بوم کلان بوده است. امسال سعی شده است محتوای پاسخ و پرسش از مسایل زیست محیطی فاصله بگیرد و یک مفهوم شهرسازی در لفافه توسعه میان‌افزا مورد پرسش قرار گیرد، تا میزان آگاهی داوطلب از مفاهیم خارج از لفاظی‌های متعارف کلاس‌های کنکور سنجیده شود. لذا از داوطلب خواسته شد که اهداف کلان ساخت‌و‌ساز را در چارچوب مفهوم میان‌افزا توضیح دهد که خوشبختانه قبلا سابقه نداشته است که مبنای تمرین کلاس کنکور باشد.

9- برای صراحت موضوع در تذکر خاصی منظور ساختار توضیح داده شده است که کاملا جدید و اولین بار در نوع خود بوده است که در نمونه سوال کلاس کنکور مورد اشاره مطرح نشده است.

10- باتوجه به محتوای تمرین کنکور مورد اشاره، می­باید رویکرد CPTD (تامین امنیت محیطی از طریق مداخلات اجتماعی-کالبدی) به عنوان پاسخ برگزیده می‌شد. حال آنکه پرسش آزمون 1394 اتخاذ رویکرد کاملا متفاوتی را طلب می‌کند.

در پایان یادآوری می‌گردد از آن خبرگزاری محترم که دارای سابقه ارزشی بوده و از کارکنان متدین در جامعه خبری بهره می‌برد، انتظار می‌رود در کسب و انتشار اخبار بخصوص با این درجه اهمیت صحت و درستی مطالب را بررسی نموده و یا حداقل با اخذ پاسخ از مراجع ذیربط و درج همزمان آن، رسالت اطلا‌ع‌رسانی و شفاف‌سازی مطالب را در کمال رعایت اخلاق حرفه‌ای به کار گیرد.