پشت پرده توقف نمایش ملی جشنواره فیلم فجر

سی‌و‌سومین جشنواره فیلم فجر در شرایطی کمتر از ده روز دیگر برگزار خواهد شد که طرح نمایش فیلم‌ها در سی استان کشور منتفی شد و نمایش آثار جشنواره تنها در چند استان محدود که هزینه‌های پخش فیلم‌ها را مستقیم‌ تأمین می‌کنند، برقرار خواهد بود؛ اما چه شد که طرح پخش آثار جشنواره فجر در سراسر کشور متوقف شد؟

به گزارش «تابناک»، جشنواره فیلم فجر در دوره سی و دوم با یک رخداد منحصربفرد همراه بود و این تصمیم‌ چیزی جز برگزاری جشنواره در کل کشور نبود؛ رویکردی که نقدهایی را در پی داشت، زیرا به اعتقاد گروهی از صاحب‌نظران استاندارد نمایش فیلم در جشنواره‌ها، به نمایش است و با این اوصاف اکران فیلم‌ها در تعداد بالایی از سینماهای تهران نیز باید متوقف شود و سیمرغ بلورین بهترین فیلم به انتخاب مردم نیز حذف می‌شود.

با وجود همه این نقد‌ها، سیاست آشتی عموم مردم و به ویژه ساکنان شهرهای دور با سینما، باعث شد تا جشنواره فیلم فجر به تمامی سی استان کشور برود و دوره پیشین، وسیع‌ترین دوره جشنواره به لحاظ جغرافیای برگزار باشد و بتوان نام «ملی» را از این منظر برایش در نظر گرفت؛ رویکردی که‌‌ همان زمان اعلام شد، با کمک چند میلیاردی وزارت کشور پی گرفته‌ شد و‌ هزینه نمایش‌ فیلم‌ها در شهرستان‌ها را وزارت کشور بر عهده گرفت.

بخشی از هزینه این اکران‌ها‌‌ همان زمان توسط وزارت کشور پرداخت شد و تهیه‌کنندگان نیز به اعتبار این نهاد، اجازه نمایش آثارشان در استان‌ها را دادند و این اتفاق اعتباری برای وزارت کشور و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فراهم آورد. تصور این بود که رویکرد جشنواره به سمت یک جشن سینمایی تغییر یافته و این جشن از این پس در ابعاد ملی برگزار می‌شود.

با این حال، طولی نکشید که مشخص شد وزارت کشور قصد یا توان پرداخت مبلغ قابل توجه باقی مانده از بدهی سینماگران را ندارد و سهم یک‌سومی خود را از اکران فیلم‌ها در استان‌ها ‌کامل پرداخت نمی‌کند؛ اتفاقی که باعث شد ۵۲ تهیه‌کننده سینما در آستانه جشنواره سی و سوم همچنان از وزارت کشور طلبکار باشند و پیگیری‌هایشان برای دریافت مطالباشان را بی‌فرجام تعبیر کنند.

سیدغلامرضا موسوی، رئیس شورای عالی تهیه‌کنندگان سینما نیز وضعیت پیش آمده را ‌تأیید می‌کند و در این باره می‌گوید: «به ‌رغم نزدیک شدن ‌زمان برگزاری سی‌وسومین جشنواره فیلم فجر، وزارت کشور نسبت به تسویه حساب با تهیه‌کنندگان سینما بابت جشنواره سی‌ودوم فجر اقدام نکرده است‌»؛ اما ظاهراً رسانه‌ای شدن این اتفاق نیز تأثیری در پرداخت مطالبات نداشته است!

در این میان با توجه به رویکرد وزارت کشور، عملاً برگزاری دوباره جشنواره فیلم فجر در سی استان منتفی شد و بنابراین، جشنواره سی و سوم به روال مسبوق به سابقه، متمرکز در تهران خواهد بود و تنها ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ـ که هزینه‌های اکران فیلم‌ها در استان مربوطه را پرداخت کنند ـ به ‌میزبان‌های استانی جشنواره خواهند پیوست. طبیعتاً با توجه به وضعیت اعتبارات، تنها برخی ‌استان‌ها نظیر خراسان رضوی، میزبان جشنواره سی و سوم خواهند بود.

در واقع یک بدحسابی، عملاً باعث توقف نمایش ملی جشنواره فیلم فجر و حتی اختلال‌هایی در برگزاری اصل جشنواره شد تا در ‌‌نهایت علیرضا رضاداد، دبیر جشنواره از وزارت فرهنگ و ارشاد برای پرداخت طلب تهیه‌کنندگان سینما استمداد بجوید و قرار بر این شود که ابتدا وزارت ارشاد این بدهی را پرداخت کند و سپس با مطالبه از وزارت کشور، جایگزین کند، ولی آیا در این اوضاع، وزارت ارشاد نیز توان پرداخت بدهی وزارت کشور به سینماگران را دارد؟

هرچند تصور می‌شد، برگزاری جشنواره فیلم فجر در سطح ملی و نمایش وسیع در استان‌ها به فیلم‌ها ضربه بزند و به نوعی حکم اکران عمومی ‌بیابد، حداقل تجربه جشنواره سی و دوم و فروش بی‌سابقه فیلم‌ها نشان داد، چنین اتفاقی به درگیر کردن و آشتی عموم مردم به سینما منجر می‌شود؛ اما یک بدحسابی، فرصتی مناسب را از سینمای ایران گرفت.

در پایان باید گفت، اگر قرار بر استانداردسازی جشنواره است، باید نمایش فیلم‌هایی نظیر جشنواره‌های خارجی، محدود به سه نمایش شود. در غیر این صورت، نمایش عمومی فیلم‌ها در تهران و عدم صدور مجوز خروج به شهرستان‌ها اتفاق قابل پذیرشی نیست.