وقتی خدمات درمانی ضروری، لوکس می‌شود

توانبخشی نه خدمتی لوکس است و نه افرادی که نیازمند آن هستند می‌توانند از آن صرف‌نظر کنند. حساسیت آن در مواردی تا جایی است که بدون مراجعه به متخصص امکان انجام آن وجود ندارد. این واقعیت‌ها را وقتی در کنار نیاز میلیون‌ها ایرانی به خدمات توانبخشی قرار دهیم، عدم پوشش بیمه‌ای این خدمات بیش از پیش مهم به نظر می‌رسد. واقعیت این است که علاوه بر معلولان، بسیاری از مبتلایان به بیماری‌های خاص، بسیاری از کسانی که دچار حوادث می‌شوند و... برای بازگشت به شرایط عادی، نیازمند خدمات توانبخشی هستند. در بسیاری از موارد اگر این خدمات دریافت نشود، مشکلات افراد دوچندان خواهد شد. معلولان و مبتلایان به برخی بیماری‌های خاص ممکن است توانایی‌های خود را از دست بدهند، همان طور که افرادی که دچار حادثه شده‌اند ممکن است با عدم دریافت خدمات توانبخشی برای همیشه به جمع معلولان بپیوندند.

 

به گزارش آرمان، کشور ایران یکی از پیشتازان اجرای برنامه CBR (خدمات توانبخشی مبتنی بر جامعه) در جهان است. سال گذشته معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور با بیان این مطلب گفت: از سال 1371 طرح آزمایشی توانبخشی مبتنی بر جامعه در استان سمنان آغاز شد؛ در سال 1380 به‌صورت ملی در تمام استان‌های کشور، حداقل در سطح یکی از شهرستان‌ها اجرایی شد و تاکنون 75 درصد جمعیت مناطق روستایی کشور که بالغ بر 14‌میلیون نفر جمعیت دارند، تحت پوشش این طرح قرار گرفته‌اند؛ اکنون قطع به یقین جزء کشورهای مثال‌زدنی در بخش CBR هستیم.

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، یحیی سخنگویی  گفت: این برنامه توانسته است تاکنون 304759 نفر فرد معلول را در دورافتاده‌ترین و محروم‌ترین مناطق روستایی در 31‌استان کشور و 333 شهرستان مجری شناسایی و تحت پوشش خدمات قرار دهد.اولویت برای ما افراد با معلولیت خیلی شدید و شدید است و خدمات سازمان بهزیستی برای افراد تحت پوشش رایگان است.

از سوی دیگر ماه گذشته، رئیس سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد: بالغ بر 99 هزار نفر در مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه‌روزی، روزانه و ارائه خدمات توانبخشی در منزل، خدمات دریافت می‌کنند.

همایون‌ هاشمی اظهار کرد: رشد جمعیت افراد کم‌توان و سالمند از یکسو و لزوم توانمند‌سازی این افراد از سویی دیگر، تقاضا برای خدمات مراقبتی و توانبخشی را افزایش داده است.

فارس نوشت؛ رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه درخصوص تعداد گروه هدف تحت پوشش برنامه به تفکیک نوع معلولیت در سال 92، گفت: 607 سالمند-672 ضایعه نخاعی-152 ام اس -سایر معلولیت جسمی 914 -ذهنی 724 -روانی مزمن 210-چند معلولیتی 921 از خدمات مراقبتی در منزل استفاده کرده‌اند و درحال حاضر 4200 نفر از گروه هدف تحت پوشش خدمات توانبخشی قرار دارند.

با وجود اینکه افراد زیادی تحت پوشش خدمات توانبخشی در کشور هستند و تعدادشان هرروز رو به افزایش است و از آنجا که همه این افراد نیازمند خدمات درمانی هستند که امکان تامین هزینه‌های آن برایشان وجود ندارد؛ نداشتن پوشش بیمه‌ای برای این گروه بسیار آسیب‌رسان است. رئیس بیمارستان نورافشار هلال‌احمر فقدان پوشش بیمه‌ای و کمک‌هزینه‌ برای دریافت خدمات توانبخشی را مشکل اصلی ارائه خدمات توانبخشی در کشور دانست.

رامین کردی گفت: یکی از مهم‌ترین ملزومات دریافت کمک‌هزینه و پوشش بیمه‌ای تولیت واحد است چراکه اگر گروه‌ها و سازمان‌های متعددی در توانبخشی بدون ارتباط با یکدیگر حرکت کنند، دربحث پوشش بیمه‌ای دچار مشکل خواهیم شد. او خاطرنشان کرد: برخی بیماران مانند افراد دارای مشکل نخاعی و MS ممکن است 50 سال به خدمات توانبخشی هفتگی نیاز داشته باشند که اگر این خدمات تحت پوشش قرار نگیرد فرد درنهایت یک ماه یا یک سال می‌تواند هزینه این خدمات را از جیب خود پرداخت کند و درنهایت از پروسه توانبخشی جدا خواهد شد. سازمان‌توانبخشی باید تمام موارد توانبخشی را یک‌کاسه کند و یک مجموعه کاری که تمام سازمان‌های دخیل مانند جمعیت هلال‌احمر، بهزیستی، دانشگاه‌ها و بیمارستان‌های مختلف سطح کشور را ساماندهی کند.

کردی مشکلات خدمات‌رسانی توانبخشی به افراد را یکی از مواردی دانست که باعث ایجاد مشکل در سیستم ارجاع نیازمندان به خدمات توانبخشی توسط پزشکان می‌شود.

رئیس بیمارستان نورافشار هلال‌احمر تاکید کرد: متخصصین ما به شکل تئوری می‌دانند که یک فرد مبتلا به دیابت، فشار خون و چربی خون بالا در اولین قدم باید ورزش درمانی شود و به این شکل مشکل وی را حل کنند ولی از آنجا که سیستم‌ها تعریف نشده است و امکان ارائه خدمات مناسب وجود ندارد، متخصص این روش را در روش‌های درمانی بیمار قرار نمی‌دهد. او در رابطه با مشکلات حوزه توانبخشی در ایران نیز تصریح کرد: یکی از مشکلات توانبخشی در ایران فقدان متولی مشخص برای این حوزه است و پیشنهاد من برای حل این معضل تشکیل سازمان توانبخشی است. فارس نوشت؛ کردی خاطرنشان کرد: چندی پیش در جلسه‌ای که با حسن‌هاشمی وزیر بهداشت هنگام بازدید از بیمارستان نورافشار داشتم درخواست تشکیل سازمان توانبخشی را مطرح کردم تا بدین نحو تمام خدمات توانبخشی و ارگانهای ذی‌مدخل در آن تحت مدیریت یکپارچه‌ای قرار گیرد.

رئیس هیات‌مدیره انجمن ندای معلولان کشور در این‌باره به «آرمان» می‌گوید: خدمات توانبخشی از سوی سازمان بهزیستی ارائه می‌شود و خدمات بهزیستی پشتوانه بیمه‌ای ندارد. محمد کاری می‌افزاید: درحال حاضر خدمات توانبخشی که قرار بود از سوی سازمان بهزیستی به معلولان اختصاص داده شود به شکل شعار درآمده است. او می‌گوید: برای مثال وسایلی که لازمه ارائه خدمات به افراد تحت پوشش توانبخشی است باید رایگان یا حتی نیمه‌رایگان ارائه شود. واکر و انواع اعضای مصنوعی از سویی فقط برای یک نفر قابل استفاده است و دیگران نمی‌توانند از آن استفاده کنند و از سوی دیگر امکان تهیه آن برای همه افراد وجود ندارد. این حداقل اقدامی بود که می‌توانست در راستای توانبخشی این افراد انجام شود ولی صورت نپذیرفت. کاری ادامه می‌دهد: اگر با معلولان و افراد تحت پوشش خدمات توانگری صحبت کنید هیچ معلولی از این خدمات رضایت ندارد و خدمات درمجموع به شعار تبدیل شده است. او در ادامه می‌گوید: سازمان‌های بیمه‌گر هم فرد معلول را پرهزینه می‌دانند و از آنجایی که سابقه معلولیت و بیماری فرد به قبل از زمان بیمه‌شدن برمی‌گردد، امکان حمایت و پوشش کامل درمانی برای این افراد وجود ندارد.

یکی از اعضای کمیسیون بهداشت مجلس درباره زیر پوشش بیمه نبودن خدمات توانبخشی در کشور به «آرمان» می‌گوید: بیمه فرایندی تجاری و اقتصادی است. فرد در موقع سلامت حق بیمه می‌پردازد و حق بیمه سرمایه‌گذاری می‌شود و سود حاصل از آن صرف هزینه پرداخت می‌شود. سیامک مره‌صدق می‌افزاید: در کشور ما این فرایند به این شکل محقق نمی‌شود یعنی محل تامین بودجه شرکت‌های بیمه مشخص نیست. از سوی دیگر در بودجه دولت هم سهمی برای شرکت‌های بیمه‌گر وجود ندارد. او می‌افزاید: این عامل سبب می‌شود خدمات بیمه‌ای در کشور سهولت نداشته باشد و هزینه‌بردار شود. از سوی دیگر امکان همکاری دولت و سازمان‌های مختلف دولتی با طرح‌های بیمه‌ای از بین می‌رود. او می‌گوید: با توجه به اینکه خدمات بیمه نقش حمایتی دارد لازم است در بودجه کشور لحاظ شود.