۸۴۰ ماه پس‌انداز کنيد تا خانه بخريد!

درحالي که طي يک ماه گذشته تلاش‌هاي بسياري براي پررونق جلوه دادن بازار مسکن صورت گرفته ولي گزارش‌هاي ميداني همچنان از رکود در بازار خبر مي‌دهند.

به گزارش خبرآنلاين، بررسي‌هاي ميداني نشان مي‌دهد ميزان قراردادهاي اجاره بها و خريد‌و‌فروش در پايان ابتداي آبان ماه بازهم روند نزولي پيدا کرده است. يکي از مشاوران املاک در اين مورد مي‌گويد: «وضعيت بازار در شهريور و مهرماه خوب بود. ولي با آغاز آبان ماه عملا روند معاملات به سمت رکود پيش رفت. در حال حاضر هم وقتي آگهي فروش را به روزنامه همشهري مي‌دهيم به طور متوسط روزانه 4 تا 5 زنگ مفيد مي‌خورد.»

گزارش‌هاي رسمي‌ سامانه ثبت معاملات املاک تاييد مي‌کند که مهر ماه سال‌جاري با کاهش حجم معاملات آغاز شده است. با اين حال رئيس اتحاديه مشاوران املاک خبر داده بود که روند معاملات در مهرماه کاهش يافته ولي در قياس با مهرماه سال قبل افزايش يافته است.بررسي‌ها نشان مي‌دهد در حال حاضر بيشترين ميزان تمرکز سازندگان و حتي خريداران به سمت پروژه‌هاي تجاري رفته است. گزارش‌هاي رسمي‌تاييد مي‌کند حجم سرمايه‌گذاري در مسکن، مسکوني طي يکسال گذشته تنها 8 درصد رشد داشته درحالي که حجم سرمايه‌گذاري در مسکن تجاري و بخصوص فروشگاه‌هاي موسوم به «مال» 40 درصد افزايش داشته است.

اين آمارها نشان مي‌دهد وضعيت بازار در حالت مطلوب قطعي قرار ندارد و تنها حرکت به سمت پروژه‌هاي تجاري با اقبال مواجه مي‌شود. هنوز گزارش جديدي نيز از ساخت‌و‌ساز 40 درصد پروانه‌هاي ساختماني صادر شده معطل مانده منتشر نشده است. تحليلگران بازار اعتقاد دارند که فاصله ميان قيمت متوسط فروش ملک در تهران و شهرهاي بزرگ با حداقل درآمد شهروندان دليل اصلي رکود بازار مسکن است. متوسط قيمت ملک در تهران 4 ميليون و 200 هزار تومان در نظر گرفته شده است. ميزان متوسط خط فقر نيز در تهران و شهرهاي بزرگ يک ميليون و 500 هزار تومان است.

به گفته مرکز آمار ايران آخرين رقم درآمد خانوارهاي شهري نيز در فصل بهار به عدد يک ميليون و 800 هزار تومان رسيده است. براين اساس خانوارهاي دهک‌هاي چهارم تا هشتم (به عنوان طبقه متوسط) تنها درآمدي 300 هزار تومان بالاتر از خط فقر دارند. اين گروه براي تامين هزينه خريد يک متر آپارتمان در تهران بايد 14 ماه با پس‌انداز 300 هزار تومان مازاد درآمدشان که آنها را بالاتر از خط فقر نگاه مي‌دارد، اقدام به خريد کنند. در صورتي که بعد خانوار عدد 4 (بعد رسمي‌خانوار 7/3 است) در نظر گرفته شود و متوسط بهره‌مندي فعلي شهروندان به ازاي هر نفر 15 متر در نظر گرفته شود، خانوار چهار نفره براي خريد يک آپارتمان 60 متري بايد 840 ماه به ميزان 300 هزار تومان از پس انداز خود را ذخيره کند. اين خانواده تنها در صورتي که قيمت ملک ثابت باقي بماند پس از زندگي 840 ماه روي خط فقر مي‌تواند به خواسته خود برسد.

محاسبات رسمي‌نيز نشان مي‌دهد که با توجه به پس انداز يک سوم يک عضو خانواده بايد 32 سال پس‌انداز براي خريد خانه صورت گيرد. به همان اندازه که خريد خانه براي شهروندان دور از دسترس شده است، وضعيت بازار براي اجاره قدري بهبود پيدا کرده است. گزارش‌هاي رسمي ‌تاييد مي‌کند متوسط اجاره بها درتهران 9.8 درصد رشد داشته است که اين عدد نصف رقم رسمي‌تورم اعلام شده توسط مرکز آمار است.

سال 1391 ميزان رشد اجاره بها 3 برابر ميزان تورم ارزيابي مي‌شد. در همين حال بررسي‌هاي دفتر برنامه‌ريزي و اقتصاد مسکن وزارت راه‌وشهرسازي نشان مي‌دهد: هزينه اجاره مسکن تحت‌تاثير چهار مولفه اقتصادي و جمعيتي، از مسير «صعود و رشد خارج از مدار تورم» که طي دو سال قبل در آن قرار داشت، بيرون آمده است و با توجه به چشم‌انداز اين مولفه‌ها، وضعيت جديد تا پايان امسال برقرار خواهد بود. در نيمه اول سال 93 شکل «شيب رشد ماهانه» مبالغ اجاره‌ «منفي» بوده است. يعني اين رشد از 9 درصد در فروردين ماه امسال به 8 /1 درصد در مرداد ماه رسيده و در نهايت در آخرين ماه فصل تابستان، رشد منفي 5 /0 درصد را تجربه کرده است. تا پايان سال جاري احتمال رشد بيشتر ميزان اجاره بها وجود ندارد. برهمين اساس تحليلگران بازار به مردم تذکر مي‌دهند براي خريد يا اجاره خانه مورد نظرشان شتاب نکنند. با اين حال سازندگان و مشاوران املاک طي هفته‌هاي گذشته بارها در رسانه‌هاي گروهي و بخصوص سايت‌هاي خبري تلاش‌هايي را براي تشويق مردم به خريد مسکن در دستور کار داشته‌اند.