بمباران مشترکان تلفن همراه با پیامک‌های هرز و سکوت ناظران!

«تبریک؛ شما برنده خوش شانس...»، «آیا دوست دارید با فلان ورزشکار، هنرپیشه یا خواننده مشهور پیامک رد و بدل کنید؟»، «سالن آرایش/پیرایش... افتتاح شد»، «رازهای زناشویی؛ هر پیامک...»؛ بعید است اهل استفاده از تلفن همراه باشید و با بمباران چنین پیامک‌هایی روبه‌رو نشده باشید.

به گزارش «تابناک»، از جمله آفاتی که توسعه سریع فن‌آوری ارتباطات در کشورمان به همراه داشته، مدون نشدن قوانین کافی برای مسدود کردن راه‌های سوء استفاده از آن، از جمله خرید و فروش اطلاعات مشترکان، تهیه و توزیع بانک اطلاعات دسته‌بندی شده مشترکان تلفن همراه و در نتیجه بستر تولید و توزیع پیام‌های هرز است که همواره مورد اعتراض مردم بوده، ولی کمتر اتفاق مثبتی را رقم زده است.

انبوه پیامک‌های تبلیغاتی که از معرفی مشاغل و کسب و کارهای محلی آغاز می‌شوند و تا مسابقات پیامکی با هزینه‌های نامتعارف، فال، لطیفه گویی و امثال آن‌ها گسترش می‌یابند، از یک سو بستری برای انواع و اقسام کلاهبرداری فراهم می‌آورند و از سوی دیگر، هرزنامه‌هایی به شمار می‌آیند که اگر یک فایده‌ای عمومی در آن‌ها یافت می‌شد، چه بسا هرگز «هرز» لقب نمی‌گرفتند!

این هرزنامه‌ها که در دنیای پیامک تلفن، «پیامک‌های تبلیغاتی کاذب» (Mobile Phone Spam) خوانده می‌شوند، هرچند شاید مهم‌ترین مشکل تلفن‌های همراه و شبکه ارتباطات سیار در جهان نباشند، ‌دست‌کم در کشورمان یکی از مهم‌ترین مشکلات مردم با این فن‌آوری را شکل می‌دهند که عزمی برای مقابله با آن نیست، وگرنه از بین بردن آن بسیار ساده به نظر می‌رسد.

سرویسی که به دلیل سهولت کاربری و پایین بودن هزینه تمام شده نسبت به مکالمه صوتی، سبکی نوین از ارتباط‌گیری خلق کرده و اینقدر محبوب و سود‌‌آور شده که چرخش ۶۷ میلیارد دلار در سال در جهان (در ۲۰۱۲) را به نام خود ثبت کرده، اینقدر در کشورمان بدون معرفی وارد شد که چند سال ابتدایی، «اس‌ام‌اس» نامیده می‌شد، بعد «سرویس پیام کوتاه» نام گرفت و زمان طولانی گذشت تا «پیامک» لقب گیرد.

بدین ترتیب می‌توان به سادگی چرایی بی‌تدبیر‌‌ رها شدن مشکلات این عرصه را دریافت و به چرایی شدت گرفتن بمباران پیامک‌های هرز بعد از فروکش کردن اعتراضات مردمی در سال‌های گذشته پی برد؛ اما آیا مشترکان تلفن همراه در کشورمان شکایتی از انبوه پیامک‌های هرزی که دریافت می‌کنند، ندارند؟

بنا بر آمارهای منتشره مرکز توسعه فن‌آوری اطلاعات وزارت ارشاد، تنها در شش ماهه دوم سال ۹۲ بالغ بر ۱۴ هزار شکایت از پیامک‌های هرز در این مرکز به ثبت رسیده است؛ نوید کمالی، محقق و پژوهشگر حوزه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات با یادآوری این نکته می‌گوید: البته سوء‌استفاده اپراتور‌ها از خدمات پیام کوتاه و ارسال تبلیغات پیامکی آزار دهنده، سابقه زیادی در جهان دارد و مورد استفاده اپراتورهای مختلفی در جهان قرار گرفته که بعد‌ها قوانین حامی حقوق مصرف کنندگان به برچیده شدنشان منجر شده است.

وی می‌افزاید: برای نمونه، در سال ۲۰۰۸ یک سرویس دهنده تلفن همراه در ایالات متحده مجبور به پرداخت ۱۵۰ دلار خسارت بابت ارسال هر پیام تبلیغاتی به مشترکان خود شد؛ جریمه‌ای سنگین که اگر در ایران وضع شود، به نظر باید همه سرمایه اپراتور‌ها صرف پرداخت خسارت به مشترکان شود!

کمالی در ادامه، ضربه زدن به اعتماد مردم با نسبت دادن پیامک‌های ارسالی به خدمات ارزش افزوده، می‌گوید: وقتی می‌بینیم شهروندان یکدیگر را نسبت به حذف بی‌درنگ این گونه پیامک‌ها تشویق و ترغیب می‌کنند، یعنی خدمات ارزش افزوده تلفن همراه که قرار بود خدمتی برای علاقه‌مندان به دریافت خدمات اطلاعاتی خاص باشد، تبدیل به آزاری برای مشترکان شده و شکست خورده است؛ آنقدر که مشترکان مطالبی به طنز علیه آن می‌نویسند و شبکه‌های اجتماعی و حتی رسانه ملی عرصه بروز انتقادات مردم در این ‌باره شده است.

وی در ادامه می‌افزاید: مطمئنا اپراتور‌ها بدون وجود قوانین سفت و سخت، مشتاقانه از این راه کسب درآمد خود عقب نشینی نخواهند کرد و لازم است نهادهای نظارتی با وضع قوانین و مقرارت جدید، به حمایت از حقوق مصرف کنندگان بها داده و ثابت کنند پس از گذشت بیش از یک دهه از راه اندازی سرویس پیامک در کشورمان، به اشکالات آن آگاه شده و راهکار گره گشایی از مشکل مردم در این باره را یافته‌اند. با این حال بد نیست تا وضع قوانین مورد نیاز در این باره و اجرایی شدن آن، راهکارهای جلوگیری از دریافت پیامک‌های تبلیغاتی آزار دهنده را مرور کنیم:

مشترکان اپراتور همراه اول برای حل نسبی این معضل می‌توانند با فرستادن عدد ۱ به شماره پیامک ۸۹۹۹ از دریافت پیامک‌های تبلیغاتی غیر اپراتوری‌‌ رها شوند و مشترکان ایرانسل نیز برای ثبت درخواست عدم‌دریافت پیامک‌های تبلیغاتی می‌توانند عدد ۲ را به شماره ۵۰۰۵ فرستاده و یا با سیم‌کارت ایرانسل خود با شماره ۷۰۰ تماس حاصل کنند؛ البته هر دو اپراتور ثبت درخواست پیامکی شما را با ارسال یک پیامک اطلاع می‌دهند.

جدای این راهکار‌ها، مرکز توسعه فن‌آوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال، سامانه ۱۰۰۰۱۳۱۴ ‌برای مشترکان موبایل در نظر گرفته تا در صورتی که مشترکی از دریافت پیامک‌ هرز شکایت دارد‌ و خواستار رفع مزاحمت است، به این سامانه پیامک بزند. از مزایای این سامانه این است که می‌توانید متن پیامک و شماره فرستنده پیامک‌هایی که برایتان ناراحتی بیشتری به همراه داشته، به سامانه شکایات بفرستید تا جداگانه بررسی شود.

جدای این راهکارها، سازمان تنظيم مقررات ارتباطات وابسته به وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات نيز سامانه رسيدگي به شكايت مربوط به پيامك‌هاي ناخواسته تبليغاتي خود را به‌صورت اينترنتي راه‌اندازي كرده و مشتركان مي‌توانند درخواست خود را در اين‌ باره از طريق نشاني اينترنتي www.cra.ir دنبال كنند.

اما مهمترین و کارآمدترین راهکار برای رهایی از دریافت پیامک‌های تبلیغاتی، بهره‌گیری از نرم افزارهای ضد اسپم (Anti Spam) است که تلفن‌های هوشمند این قابلیت را به صورت پیش فرض دارا هستند و برای بهره‌گیری از آن تنها لازم است پیامک تبلیغاتی را به عنوان Spam مشخص نمایید تا پس از آن پیامک‌های فرستاده شده توسط آن شماره را دریافت نکنید.

البته هر راهکاری که به کار ببندید، باز نمی‌توانید از دریافت پیامک‌های تبلیغاتی گاه و بی گاه اطمینان داشته باشید، مگر آنکه حقوق مشترکان تلفن همراه مورد توجه مسئولان قرار گرفته و قوانین حمایتی و بازدارنده در این باره وضع و به کار بسته شوند.