نگاه شما: قانون،مردم،شهرداری و راهور

محمود صباغـی در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشت:

شواهد نشان میدهند که زندگی روزمره در تهران روزبروز  دشوارتر میشود.آلودگی هوا از یکسو وهیولای ترافیک ازسوی دیگرهمچون دو تیغه یک قیچی ، آسایش و آرامش زندگی در تهران را تهدید میکنند. بنظر نمیرسد کسی این حقیقت را کتمان کند. از طرف دیگر درچاره جویی معضلات شهری ، دوعامل دیگر نقش تعیین کننده ای دارند : "مردم  و مسؤلان" . واقعیت مسلم آنست که مردم همانگونه که در بروز ناهنجاریها و معضلات ، نقش اصلی را دارند، بهمان میزان در رفع بحرانهای اجتماعی نیز میتوانند بیش از مسئولین موثرباشند. آنچه در این روزها هویت شهر تهران را تهدید میکند میتوان به دو بخش عمده تقسیم کرد. دیگر معضلات نیز به نوعی میتواند در زیر مجموعه همین دو بخش قرار گیرد:

الف ــ ایجاد آلودگی از طریق بی توجهی به کارکرد درست و سالم اتوموبیلها و همچنین عدم معاینه فنی خودروها – تولید نامعقول و نا معمول زباله و رها سازی آنها در گوشه و کنار خیابانها و کوچه ها ، آشغال ریختن در معابر عمومی و بزرگراهها ، بی توجهی به لزوم رعایت حریم شخصی دیگران ،از نمونه های بارز نقص در رعایت همزیستی شهری و...

ب  ــ عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی ، نصب بوقهای خارج از استاندارد وایجاد آلودگی صوتی و نقض آسایش و آرامش دیگران، نیزاز شاخص ترین کاستیهای شهروندان دربهره گیری از اتوموبیل و دیگر مظاهر تکنولوژیکی در زندگی روزمره است که کم و بیش همه ما شاهد بوده و بنظر میرسد خواهیم بود.به این ترتیب فارغ ازهرتعصب خاصی بپذیریم که گروهی از شهروندان عامل اصلی بروز نارسائیها و ناهنجاریها در شهرها و خصوصآ شهر بی در و پیکر تهران هستند. شاید بتوان برخی از آلودگیها و ریخت و پاشهای شهروندان درعرصه شهری را زدود اما بسیاری از ناهماهنگیها در گرو  ترمیم فرهنگی در حوزه فردی است. عدم ایفای مسئولیتهای شهروندی ضمن آنکه انرژی مضاعفی را بر متولیان خدمات شهری تحمیل میکند، نیروی قابل توجهی از اداره راهنمایی و رانندگی ــ و در گستره وسیعتر، کلیت نیروهای تامین کننده امنیت اجتماعی ــ  را نیز مستهلک میکند.اگر بخواهیم تصویری از شهری که خدمه زحمتکش شهری آن بهر دلیلی و برای ساعاتی از کار باز ایستاده اند ارائه کنیم ، تکرار مکررات خواهد بود .بارها بدلایل مختلف از طریق رسانه ها شنیده و دیده ایم که خدمه شهری فلان شهر اروپایی برای مدت کوتاهی از کار ایستاده اند و چه وضعیت ناهنجار وغیر قابل تحملی برآن شهر حاکم شده است. در حوزه ترافیک و فرهنگ رانندگی که مثنوی هفتاد من کاغذ است.سراسر کلانشهرها و بویژه تهران از عدم رعایت قوانین و رانندگی باری بهرجهت و تجاوز به حریم خصوصی دیگران بشدت رنج میبرد.چگونه ممکن است که بی توجهی و سرسری گرفتن قوانین رانندگی، تا این حد گسترش یابد؟

با چند قطره باران یا برف و یا قطع چند دقیقه ای برق و اخلال درکارکرد ابزارهای کنترلی و چراغهای راهنمایی،هرج و مرجی ناباورانه در خیابانها به وقوع بپیوندد؟ چگونه در برابر دیدگان ماموران پلیس راهور، بدون ملاحظه و هراسی از تنبیهات مرسوم، خلافهای متعدد انجام شود؟ و سئوالات بسیاری که برایمان بی پاسخ است.اگر ریشه این شیوه نگرش به قوانین و رانندگی در خیابانها ، ناشی از ضعف فرهنگی نیست ، پس چیست؟ البتّه با نگاهی منتقدانه ناگزیر از ابراز این واقعیتیم که مآموران پلیس "راهور" نیز در تشدید این بحران نقش مؤثری دارند. بی تفاوتی وتاثیرپذیری منفعلانه پلیس از رانندگان، از وقایع روزمره خیابانهاست. چه بسیار شاهدیم که راننده ای برای انجام خلاف غیر قانونی با مامور راهنمایی سر و کله میزند و اجازه انجام آن خلاف را میخواهد و جالب است که مامور مربوطه نیزگاهی با تساهل و تسامح این اجازه را صادر میکند.اتفاقی  که در هیچ گوشه دنیا دیده نمیشود. بدیهی است با چنین نگرشی از سوی پلیس راهنمایی ، تعجبی ندارد که نفس حرمت قانون و ارزش آن بی اعتبار شود. این داستان تا امروز به شرایطی منجر شده که خیابانهای تهران براستی تهدید آمیز شده است.

موتورسیکلتها در همه جا ــ پیاده روها ، لابلای اتوموبیلها ، پل روگذر عابر پیاده و هر جای دیگری که با دو چرخ بتوان عبور کرد ــ  با سرعت در رفت و آمدند.بزرگراهها یا در تسخیر ویراژ دهندگان است و یا دراختیارتازه رانندگانی که مسیر صحیح را نمیشناسند ودر لاین سرعت آهسته و بالعکس در حرکتتند و یا برخی که با دنده عقب حرکت میکنند. در میادین و چهارراهها، بعضیها از چپ به راست و دیگرانی هم از راست به چپ میپیچند.  ابتدای خیابانها در اختیار تاکسیها و مسافر کشان شهری است که با توقف خلاف خود، بسته شدن مسیر هزاران خودرو را سبب شده اند.اعتبار تابلوهای راهنمایی دیگر بیشتر به شوخی میماند. در زیر تابلو " با جرثقیل حمل میشود" ساعتها پارک میشود و ترافیک متراکمی را موجب میشوند، در خیابانهای ورود ممنوع رفت و آمد جاری است ، توقفهای دوبله و سوبله که نرمال جلوه میکند و بسیار موارد دیگرکه در همه اینها نیز عملآ هیچ واکنشی دیده نمیشود .بوقهای خارج از استاندارد و بشدت آزار دهنده که جای خود دارد.

برخی ازقانون شکنی ها از سوی رانندگان، تنها ماهیت یک خلاف قانونی دارد که قانون گذار جرائم متناسبی را منظور کرده است ( اجرا یا عدم اجرای این تنبیهات خود حکایتی دیگر است) اما بعضی از آنها زیر پا گذاشتن امنیت مردم ، تضیع حقوق دیگران، ایجاد ترافیک طولانی و کشدار، تهدید سلامتی شهروندان ومخل آسایش و آرامش دیگران است که دیگر نمیتواند در حوزه رانندگی و ترافیک قرار گیرد. استهلاک اموال مردم از طریق ارتکاب خلاف رانندگی ، داستان دیگری است. سرتاسر خیابانها ی اصلی و فرعی تهران، همین حکایت است.از فرصت استفاده کنم و نمونه ای بگویم که ناظربر پیامدهای همین ناهنجاری و تضییع حقوق دیگران است:

 خیابان دیباجی جنوبی و شهید برادران جوزی (کامرانیه جنوبی) از آن جمله مواردی است که عدم رعایت یک و یا دو خودرو، باعث انسداد خیابانهای منتهی به آن و خیابان شهید کلاهدوز و در بعد ازظهرها اتوبانهای شهید صدر و شهید بابائی و اتلاف وقت هزاران نفر میشود. بدیهی است که کسبه ای که در این خیابانها شاغلند مسؤل عدم رعایت قوانین از سوی دیگران نیستند و صرفآ به کارو شغل خود میپردازند. کسانی مقصرند که حاضربه جند قدم پیاده روی نبوده و حقوق حقه هزارن نفر را زیر پا میگذارند ( نمونه ای بارز ازعدم توانائی در ایجاد تعادل میان خرده فرهنگها که اشاره کردیم .تاکید براجرای شیوه هایی که شاید در شهرهای کوچکتر یک روند جاری و طبیعی باشد اما در یک کلانشهر، بحران آفرین و مخل آرامش دیگران و هتک حرمت قانون خواهد بود). ایجاد تمهیداتی نه چندان پرهزینه  و زمان بر، براحتی میتواند از تضیع حقوق بسیاری از شهروندان جلوگیری کند. این مشکل از جمله معضلاتی  است که در حیطه مسؤلیت مدیران خدمات شهری و اداره راهنمایی و رانندگی قرار دارد. با احتساب آنچه آمد ، انتظار میرود شهرداری منطقه 3 تهران ومناطق دیگرو پلیس راهور،

در پاسخ به درخواست طولانی مدت اهالی قدیمی این منطقه اقدام مناسبی انجام دهد. این منطقه و روستای سابق رستم آباد از مناطق قدیمی و کهن شمیرانات است. باغات فراوان و کوچه باغیها و خانه های وسیع ( با چنار وباغچه شمعدانی وحوض ماهی قرمز) یکسره تخریب و به برجهای بلند سربه فلک کشیده و توقفگاه اتوموبیلهای متعدد در دو طرف کوچه های باریک بدل شده است. آنچه باقیمانده ، تنها خیابان دیباجی جنوبی و ابتدای خیابان کامرانیه ( برادران جوزی) است که شلوغی و چندین ناهنجاری دیگر هویت آنها را تهدید میکند. در ابتدای این یادداشت به تهدید هویتی شهر تهران اشاره شد. در کتب معتبر تاریخی ، درختان نارون و چنارهای کهنسال ، خانه هایی با حوض و ماهی قرمز، باغچه های شمعدانی، نهرها و قنوات پر آب ومردمی خونگرم و مهمان نواز، وجه هویتی شهر تهران ذکر شده است. امروز اما از آن وجوه هویتی چه برجای مانده است؟ اذعان دارم سخن حاضر، ابعادی پراکنده دارد. اما حرکت شهر بسوی سردرگمی و تهدید هویتی بر آنمان داشت تا چنین پراکنده سخن بگوییم.

 با توجه به جمیع آنچه از ابتدا قلمی شد ، از شهردار شمیران ( منطقه سه ) و شهردار تهران و راهنمایی و رانندگی انتظار میرود نسبت به صیانت از قوانین بیش از همیشه جدیت بخرج دهند.

* برای آشنایی با شرایط و نحوه همکاری با «نگاه شما» اینجا را کلیک کنید.