آوازه بورس به خارج هم رسید!

پس از مدت‌ها سخن گفتن از رکوردشکنی بورس تهران در ماه‌های اخیر و گذشتن پیاپی شاخص کل بازار سرمایه تهران از مدارهای جدید، توجه تحلیل‌ها و رسانه‌های خارجی هم به این موضوع جلب شد و البته بسیاری در پی این پرسش می‌روند که چگونه می‌شود، در جایی که اقتصاد ایران، هیچ‌ نشانی از پیشرفت ندارد، در چند ماه، بازار سهام این کشور این گونه شاهد رالی و افزایش شاخص کل باشد؟!

به گزارش «تابناک»، گویا پس از چند ماه از گذشت آنچه از آن به رکوردشکنی در شاخص بورس تهران یاد می‌شود، اکنون رسانه‌های خارجی نیز با تعجب از رویدادی که آن را در بورس تهران می‌بینیم، به رصد این مسأله پرداخته‌اند و دلایل پشت این افزایش شاخص را می‌آورند.

البته بر خلاف برخی مسئولان و رسانه‌های داخلی، این تحلیل‌ها در رسانه‌های خارجی از افزایش شاخص به هیچ وجه به رکورد شکنی یاد نمی‌کنند، بلکه واقعیت پشت افزایش شاخص بورس تهران را دنبال می‌کنند و بازتاب می‌دهند.

در یکی از این تحلیل‌ها در اویلپرایس اشاره شده است: تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، به کاهش واردات برخی اقلام به این کشور، رشد میزان بیکاری، تورم دو رقمی و ضعف ارزش پول ملی ایران منجر شده است؛ اما به رغم این وضعیت اقتصادی، بورس اوراق بهادار این کشور در چهار ماه گذشته، شاهد رالی ۴۰ درصدی بود و حتی برخی تحلیل‌ها، به ریسک وجود حباب در این بازار اشاره کرده‌اند.

بنا بر این گزارش، این تحلیل سپس در پی آوردن برخی از دلایلی که منجر به رشد بازار سرمایه تهران و افزایش پیاپی شاخص شده، پرداخته و آورده است: یکی از دلایل تمایل به سرمایه‌گذاری در این بازار، آن است که افت شدید ارزش ریال در ماه‌های اخیر، سهام بسیاری از شرکت‌ها را رقابتی‌تر کرده است؛ برای نمونه، از ماه اکتبر، سود سهام یکی از شرکت‌های صنایع شیمیایی، ۱۴۵ درصد رشد داشته است.

این تحلیل می‌افزاید: دلیل دیگر این رخداد آن است که تورم بالا در ایران، چاره‌ای برای ثروتمندان ـ که راهی برای انتقال سرمایه خود به بیرون از کشور و بانک‌های خارجی ندارند ـ نگذاشته، جز آن که برای جلوگیری از دست رفتن ارزش دارایی خود، به دنبال مکانی امن‌تر از بانک‌ها بگردند.

این گزارش در ادامه آورده است، یک اقتصاددان در تهران ـ که نخواسته نامش فاش شود ـ در مصاحبه با این نشریه گفته است: افراد بسیاری هستند که در ماه‌ها، به همین دلیل افت ارزش ریال در بازار موازی، ثروت‌های انبوهی به دست آورده‌اند و ناتوانی آن‌ها برای انتقال سرمایه به بانک‌های خارج از کشور و یا سرمایه‌گذاری خارجی، تنها گزینه موجود برای آنها را به سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار تهران تبدیل کرده است.

این نشریه در ادامه تحلیل خود به روشنی به تأثیر نرخ ارز بر رشد بازار سهام ایران اشاره می‌کند و می‌آورد: برخی از شرکت‌ها نیز به دلیل فاصله بسیاری که در نرخ ارز مرجع و آزاد در ایران هست، سود بسیاری به دست آورده‌اند.

این اقتصاد‌دان همچنین در این‌ زمینه گفته است: در نتیجه این امر، سهام برخی شرکت‌ها از جمله شرکت‌های معدنی و فلزات پایه، از مقبولیت بالایی برخوردار شده‌اند؛ از جمله یکی از شرکت‌ها، که تولیدکننده کنسانتره سنگ آهن است، از ماه اکتبر سهام این شرکت ۶۷ درصد رشد داشته است.

حسین ابن یوسف، رئیس کل شرکت نفت بین‌الملل ـ که یک شرکت مشاوره‌ای در بخش نفت و گاز در ایالات متحده است‌ ـ در مصاحبه با این نشریه گفت: در کنار بازار سهام، راه‌های دیگر سرمایه‌گذاری نیز همچون طلا در پیش پای ایرانیان هست، ولی چون بهای طلا در ماه‌های اخیر بالا رفته و از سویی، وابسته به بهای دلار است، گزینه زیاد خوبی نیست.
گزینه مهم دیگر، بازار املاک است؛ هرچند این بازار نیز با افزایش شدید قیمت‌ها و وضعیتی تحمل ناشدنی روبه‌رو شده است! اینها همه در حالی است که در بهار، بهای آپارتمان در تهران ۳۱ درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشت!

اما هرچند رشد و افزایش شاخص در بورس اوراق بهادار تهران، باعث شده تا بسیاری از واژه رکوردشکنی برای این بازار استفاده کنند، بیشتر تحلیل‌های داخلی و خارجی بر این باورند که این رشد، بیش از هر چیز، ناشی از افزایش نرخ ارز از یک سو و تورم بالا در کشور است و نه بازتابی از رشد ذاتی ارزش بازار و رشد اقتصاد کشور.