«نگاه شما»: يك بام و دو هواي شهري

علي قاصدي از بینندگان «تابناک» در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشته است:

سالهاست در كلان شهرهاي كشور بحث استفاده از حمل و نقل عمومي و به حد اقل رساندن استفاده از وسائط نقليه شخصي تبليغ مي گردد.

اما بنده به عنوان يك شهروند اقدامات و برنامه هاي كلان حمل و نقل درون شهري را ناكارآمد و نابسامان مي دانم.

اين موضوع نه بر اساس بحث هاي نظري، كه بر اساس مشاهدات و تجارب شخصي اينجانب در مدت 17 سال استفاده از وسائط نقليه براي رفت و آمد به محل كار و دانشگاه است.

هدف از گسترش حمل و نقل شهري، در درجه اول سهولت و سرعت در رفت و آمد و سفرهاي درون شهري و جلوگيري از اتلاف وقت مسافران و در وهله بعد، كاهش ترافيك و نيز كاهش آلودگي هوا و تقليل مصرف انرژي است. اما در عمل مي بينيم هيچ يك از اين اهداف به نحو مطلوب محقق نمي شود. زيرا در سياست گذاري و اجراي برنامه هاي حمل و نقل شهري، چندان انسجام و عزم جدي وجود ندارد.

نخست: تشويق مردم بخصوص جوانان به خريد اتومبيلهاي ساخت داخل كه عمدتاً آلاينده هستند، از طريق وام و تسهيلات و ...، چه مناسبتي با تشويق مردم به استفاده از حمل و نقل عمومي دارد؟ اكنون نوجوانان ما هر كدام با رسيدن به سن قانوني به دنبال تهيه يك خودرو شخصي حتي دست دوم از نوع پي كي يا پرايد يا پژو هستند تا هم امورات حمل و نقل خود را انجام دهند و هم با مسافركشي درآمدي بي دردسر داشته باشند. و نيز به تفريح سالم! خود در خيابانها بپردازند.

دوم: آيا توسعه ناوگان حمل و نقل شهري متناسب با رشد جمعيت كلان شهرها است؟ و آيا خدمات ارائه شده مسافران را به استفاده بيشتر ترغيب مي كند يا اينكه مردمي كه از ناوگان حمل و نقل عمومي استفاده مي كنند از سر ناچاري و نداشتن وسيله شخصي است؟

دولت و شهرداري ها كه به نوعي نهادهاي حكومتي محسوب مي شوند چه تلاشي در زمينه كاهش ميزان آلايندگي اتوبوسهاي درون شهري داشته اند. طبق مشاهدات بنده و بسياري از شهروندان آلايندگي اين وسائط بيشتر از وسائط نقليه شخصي است و لذا وقتي وارد پايانه هاي اتوبوسراني مي شويد حجم آلايندگي انبوهي از اتوبوسها شما را به عمق فاجعه آگاه مي سازد.

سوم. آيا هيچ نظارتي بر تردّد منظم و سر وقت اتوبوسها و خطوط مترو شهري وجود دارد؟
در بيشتر موارد شاهد تأخيرهاي بسيار در حركت اتوبوسها و قطارها هستيم . براي نمونه اتوبوسي كه كل زمان مسير آن تا مقصد 45 دقيقه است گاهي تا 40 دقيقه در مبدأ توقف دارد و اخيراً تأخيرهاي طولاني قطارهاي مترو به ويژه در خط ميدان آزادي - شهيد كلاهدوز به روندي عادي تبديل شده و علت آن نقص فني قطارهاي مترو اعلام مي شود و بعد از 30 تا 40 دقيقه انتظار مسافران در سكوي قطار اعلام مي شود چنانچه مسافران از مسفر با قطار منصرف شده اند با مراجعه به باجه فروش بليط يك قطعه بليط جبراني دريافت و مترو را ترك كنند.

چهارم: با وجود آن كه قرار بود با اجراي برنامه هدفمندي يارانه ها در هزينه حمل و نقل عمومي افزايش فاحشي صورت نگيرد. در همه خطوط اتوبوس و مترو شاهد افزايش 200 تا 300 در صدي بليط هستيم.
براي نمونه بليط تك سفره مترو هم اكنون 3000 ريال به فروش مي رسد و كرايه اتوبوسهاي خطوط واحد بين 2250 تا 3000 ريال است. با اين حال هيچ تغيير در ارائه خدمات و بهينه سازي اين وسائط حمل و نقل عمومي نشده است.

پنجم: به دليل كمبود اتوبوس و مترو استفاده از اين وسائط نقليه بسيار سخت و رنج آور است. به ويژه در برخي خطوط سامانه تندروي اتوبوسهاي شهري مدت زمان انتظار در ايستگاه و خروج از ايستگاه خود به اندازه كل زمان مسير سفر است. براي نمونه خط BRT آزادي به واحد علوم تحقيقات را در نظر بگيريد. جداي از حركت دير به دير اتوبوسها از مبدأ و نيز ازدحام بيش از حد مسافر، به دليل عدم پيش بيني مسير درست خروج اتوبوسها، گاهي به واسطة ترافيك شديد ميدان آزادي، خروج اتوبوسها از پايانه آزادي تا 40 دقيقه زمان مي برد و اين با يعني نقض غرض سامانه حمل و نقل تندرو (BRT). با آنكه تقريباً نيمي از بزرگراه اشرفي به صورت خط ويژه به اين اتوبوسها اختصاص يافته و بار ترافيكي بزرگراه افزايش يافته، اما به دليل مديريت نادرست اين سامانه حمل و نقل بيش از گذشته دشوارتر و وقت گيرتر شده، به خصوص صبح و غروب كه زمان انتظار براي سوار شدن به اتوبوس غير متعارف است. به علاوه ازدحام در داخل اتوبوس و ايستگاهها وضعيت دشواري را براي كودكان و پيران و زنان ايجاد مي كند.

در برخي ايستگاههاي مترو نيز به دليل عدم پيش بيني ورودي ها و خروجي ها متناسب با موقعيت ايستگاه و حجم مسافر منطقه ايستگاه گاهي ازدحام و ورود و خروج غيرقابل تحمل مي شود. براي نمونه ايستگاههاي مهم و پر ازدحامي نظير ايستگاه ميدان آزادي و چهارراه ولي عصر كه از پر ترددترين نقاط شهر هستند تنها يك وردي دارند كه به هيچ وجه متناسب با حجم مسافر نيست و گاهي 10 تا 15 دقيقه از وقت مسافرين صرف ورود يا خروج از اين ايستگاهها مي شود.
اين در حالي است كه ايستگاههاي فرعي تري نظير ايستگاه دروازه دولت سه ورودي دارند.

ششم: از همه كاستيها، آلايندگي اتوبوسها، افزايش كرايه ها و تأخيرها و نابساماني ها در خطوط اتوبوسراني و خطوط مترو كه بگذريم تأثيرات مخرب رواني و اخلاقي و اجتماعي است كه استفاده از اين وسائط نقليه عمومي بر روي ما و خانواده هايمان مي گذارد.
روزانه شاهد ازدحام بيش از حد جمعيت مسافر در پايانه ها و ايستگاههاي اتوبوس و ايستگاههاي مترو هستيم كه علاوه بر فشار و گاهي ايجاد تنگي نفس و در ايستگاه و داخل اتوبوس و مترو روزانه شاهد درگيري لفظي همشهريان و وارد شدن استرس و اضطراب و خشم و ناراحتي براي مسافران هستيم.

براي نمونه ايستگاههايي نظير  به اين اضافه كنيد نا امني اين محيط ها را كه افراد فرصت طلب به دنبال ربودن اشياء، پول و كيف و موبايل مسافران و نيز ايجاد مزاحمت براي بانوان و زنان هستند. نتيجه اين مسائل آن است كه استفاده از وسائط نقليه به تدريج عزت نفس، آرامش، سلامتي و اخلاق شهروندي را در بين شهروندان به شدت كاهش مي دهد و علاوه بر ايجاد نارضايتي باعث ظهور برخوردهاي ناصحيح و خشونت آميز مي شود.

با اين تفاصيل هر شهروندي حاضر است براي خريد يك خودرو شخصي يا موتور سيكلت با اقساط بلند مدت وسودهاي كلان اقدام كند اما وقت و اعصاب و شخصيت خود را در ازدحام خطوط وسائط نقليه عمومي به حراج نگذارد.

خود من بارها زماني كه به همراه خانواده از اتوبوس يا مترو استفاده كرده ام به شدت به سختي افتاده ام. زيرا آنقدر اتوبوس و مترو و ايستگاهها آنقدر شلوغ و پر ازدحام است كه كنترل زن و بچه از دست آدم خارج مي شود و خيلي وقتها همديگر را گم مي كنند. به اين اضافه كنيد اختلاط نا مناسب زن و مرد را در ايستگاهها و وروديها و خروجيها. و طُرفه آن كه هيچ حساسيتي به اين اختلاط زن و مرد از سوي مسؤولان نيست اما در خروجي مترو گشتهاي ارشاد به نوع پوشش زنان و دختران حساسيت نشان مي دهند.

اينجانب به مسؤولين محترم شهري و كشوري توصيه مي كنم حتي براي يك بار هم كه شده در طي روزهاي غير تعطيل همراه با خانواده يك سفر درون شهري را با اتوبوس يا مترو تجربه كنند تا معناي كرامت انساني و عزت نفس شهروندان كلان شهرها را به عينه لمس كنند.

هر چند مي دانم هرگز چنان نخواهد شد و اين بزرگواران راضي نخواهند شد به همراه خانواده در ازدحام و فشار و هياهوي جمعيت پرشتاب  مردم در ايستگاههاي اتوبوس يا مترو آزادي، انقلاب، ولي عصر، هفت تير، صادقيه، امام خميني (ره)  و ... ديگر معابر اصلي شهر از اين وسائط نقليه كه آن را به مردم توصيه مي كنند، حتي براي دقايقي بايستند و تماشاگر باشند و ترجيح مي دهند با اتوموبيل هاي شخصي خود كه مجهز به امكانات سرمايشي و گرمايشي و صوتي و تصويري است از خطوط ويژه و يا مسيرهاي قُرق شده رفت و آمد نمايند.

سؤال افرادي چون من اين است كه چرا با وجود تصويب بودجه هاي كلان  شعارها و تبليغات فراوان از رسانه ها براي استفاده از حمل و نقل عمومي از يك سو و افزايش قيمت خدمات از سوي ديگر، هيچ تغيير مطلوبي در حمل و نقل شهري و آسايش و امنيت مسافران و بهبود وضعيت هوا و حمل و نقل حاصل نمي شود؟

«تابناک» مطالب اختصاصی و گردآوری شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جدیدی با عنوان « نگاه شما» منتشر خواهد کرد.

مخاطبان محترم می توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمایند.

مخاطبان محترم برای ارسال مطالب خود باید چند نکته  را در نظر داشته باشند:

1. این قالب جدید برای ارائه و معرفی «نگاه بییندگان به تمام موضوعات» می باشد.

2.مطالب اختصاصی یا گردآوری شده می تواند در قالب: ایده ، فیلم، عکس، گزارش تحلیلی، گزارش خبری، کاریکاتور و... باشد.

3. مطالب ارسال شده حتی الامکان با ذکر نام و نام خانوادگی فرستنده باشد.

4. موارد ارسالی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین جاری نداشته باشد.

5. مطالب ارسالی به زبان و فونت فارسی باشد.

6.مطالب ارسال شده حتی الامکان حاوی اطلاعات دقیق باشد.

مشخصات فنی

1. از ارسال تصاویر در متن فایلهای word خودداری شود.

2. حجم فایل تصویری ارسالی( به صورت gif یا jpg ) بیشتر از 5 مگابایت نباشد.

3. حداکثر حجم فایل صوتی یا ویدیو پنجاه مگابایت باشد. (نوع فایل: wmv,  flv, wav, mp3, wma)