تهرانیها ترافیکسازترین مردم دنیا هستند
شبکه ایران: چند سال پیش رئیس یک شرکت جواهرسازی از ایتالیا برای شرکت در نمایشگاه طلا و جواهر به تهران سفر میکند و پس از بازگشت به کشور خود در وبلاگش مینویسد: زنان تهرانی برای خرید و حتی دیدن یک انگشتر، روزی دو بار به نمایشگاه میروند. او طوری از این رفتار زنان پایتخت تعجب میکند که در ادامه مینویسد «تعداد جمعیتی که در تهران خرید میکنند، باید خیلی بالا باشد.»
او که ظاهراً اولین بار بوده که به تهران میآمده، تصورش از تهران و تهرانی، شهری شلوغ با جمعیتی شناور مقابل مغازهها و فروشگاهها بوده و حتی در توضیح دیدههایش مینویسد در تمام 7 روز برگزاری نمایشگاه، خانمی را هر روز میدیده که هر بار در مورد یکی از جواهرات سؤال میکرده است. او مشاهداتش را این گونه به پایان میبرد که در ایتالیا تنها متخصصان طلا و جواهر در چنین نمایشگاهی شرکت میکنند ولی در تهران ظاهراً شهروندان در تمامی نمایشگاهها شرکت میکنند و تعریف میکند شبها که میخواسته به هتل بازگردد، دو ساعتی را در ترافیک میمانده و اینها تنها صحبتهای رئیس شرکت جواهرسازی نیست که به تهران آمده و از سفر بالای شهروندان برای خرید تعجب میکند. اوگن هیلبرتز، کارشناس بینالمللی ترافیک که برای کنترل ترافیک بسیاری از کلانشهرهای آسیایی مشاوره داده و همین چند وقت پیش برای چهارمین بار به تهران آمده بود و مقالهای هم برای بهبود وضعیت ترافیک ارائه داد، همین نظر را داشته و درگشت و گذاری که از تهران داشته، میگوید جوانان زیادی را دیده که بیهدف خیابانها را دور میزدهاند و او فکر میکند چقدر این سفرهای غیرضروری میتواند برای ترافیک شهر مضر باشد و بر همین اساس است که کارشناسان ترافیک پایتخت میگویند 40 درصد سفرهای درون شهری غیرضروری است.
هیلبرتز میگوید: در آلمان او همه مایحتاجش را از طریق تلفن و اینترنت به فروشگاه سفارش میدهد و آنها آن را رایگان در اختیارش قرار میدهند. مظفر حاجی مصطفی اوغلو، مدیرکل حمل و نقل و ترافیک استانبول هم که به تهران آمده بود و کم مانده بود در ترافیک سنگین آن از پرواز جا بماند، میگفت مردم تهران زیاد خیابان میآیند و برای هر خرید کوچک کلی ترافیک ایجاد میکنند و پره ناوارواولیولا، مدیرکل ترافیک اسپانیا هم که بعد از گشت و گذار از تهران حسابی چشمش از ترافیک آن ترسیده بود و 4 ساعت قبل از پروازش به فرودگاه رفت، میگفت جلوی فروشگاهها را پر از شهروندان دیده و برایش جای تعجب داشت که این میزان سفر در روز چقدر میتواند ترافیک شهر را پیچیده کند و با خودش حساب میکند اگر روزی سه میلیون نفر برای خرید و انجام امور روزمره به خیابانهای شهر بیایند و یک میلیون آنها از خودروی شخصی استفاده کنند، چه ترافیکی در تهران ایجاد میشود و به قول محسن انصاری، رئیس اسبق پلیس راهنمایی و رانندگی کشور باید فاتحه شهر را خواند. آن هم با این رانندگی بد تهرانیها که هیلبرتز میگوید زیگزاگی میروند و جرأت نمیکند در خیابانهای آن رانندگی کند و او و همه مدیران ترافیکی که به تهران سفر کردهاند، توصیه میکنند ارائه خدمات در تهران الکترونیکی شود و شهروندان امور روزمره را با وسایل ارتباط الکترونیکی انجام دهند تا نیازی به انجام این همه سفرهای درون شهری غیرضروری نباشد...
اوگن هیلبرتز، مدیر بخش آموزش ترافیک شرکتی در آلمان که برای ترافیک المپیک پکن برنامهریزی کرده و در تهیه طرح جامع ترافیک دوبی مشارکت داشته، پیشنهاد میکند برای حل ترافیک تهران باید آموزش داد و از IT کمک گرفت. او که در کالزرو زندگی میکند، تعریف میکند که تمامی خریدهایش را با تلفن و اینترنت انجام میدهد. طوری که برای او و دیگر شهروندان آلمانی کمتر اتفاق میافتد که برای خرید خوراکی و مایحتاج دیگر از خودروی شخصی استفاده کنند و به فروشگاه بروند. هیلبرتز میگوید ضرورتی ندارد برای تهیه هر وسیلهای سفر کنیم و از ساختمان بیرون برویم. فروشگاهها به طور رایگان هر سفارشی که بدهیم برایمان میآورند و بهتر است در تهران شهروندان نیز همین کار را انجام دهند. او که 4 بار به تهران سفر کرده و به خوبی به وضعیت ترافیک آن آشنایی دارد، تعجب میکند که داخل و جلوی فروشگاهها از جمعیت پر میشود و مردم تا این اندازه از خودروی شخصی برای انجام خرید و کارهایی که میشود از طریق تلفن و اینترنت انجام داد استفاده میکنند.
او تأکید میکند با الکترونیکی شدن خدمات، درصد بالایی از ترافیک تهران حل خواهد شد. البته ضمن این که این الکترونیکی شدن توأم با آموزش و اطلاعرسانی باشد. چون او معتقد است مردم تهران برای تفریح هم از خودرو استفاده میکنند و ظاهراً رانندگی در تهران یک نوع تفریح است که شباهت زیادی به مانور دارد. بر این اساس هیلبرتز، الکترونیکی شدن خدمات را تنها راهکار ندانسته و پیشنهاد میکند حتماً باید رفتارهای ترافیکی هم اصلاح شوند. او در این ارتباط به تجربه مدیریت شهری در آلمان اشاره میکند و میگوید: اگر عکسهای قدیمی شهرهای آلمان را نگاه کنید، میبینید که دستکمی از تهران ندارد. خیابانهای پر ترافیک و رانندگی ماجراجویانه و هزار مشکل دیگر اما مدیریت شهری از سال 1970 شروع کرد به آموزش رفتارهای ترافیکی و به صورت مستمر هم این روند را ادامه داد و نتیجهاش این شد که امروزه رانندههای آلمانی منظمترین رانندگان دنیا هستند.
به اعتقاد هیلبرتز، عامل دیگر که در کاهش ترافیک نقش اساسی داشته، الکترونیکی کردن خدماترسانی بوده که باعث شده شهروندان آلمانی کمتر سفر کنند و تمامیکارهای اداری و غیره با یک تماس و یک میل در داخل منزل انجام شود. طوری که او میگوید شاید اگر ارائه خدمات به صورت الکترونیکی انجام نمیشد، ترافیک آلمان امروزه شکل پیچیده تری پیدا میکرد و فناوریهای جدید در این زمینه نقش یک ناجی را داشته است. مظفر حاجی مصطفی اوغلو، مدیرکل حمل و نقل و ترافیک استانبول، دیگر مدیر ترافیک که به تهران سفر کرده بود و دو سه ساعتی را در ترافیک خیابانهای شهر گرفتار شده بود، چاره را در کاهش استفاده از خودروی شخصی میداند. او میگوید: ترافیک مشکل مشترک همه شهرهای بزرگ است و در گشت و گذاری که از خیابانهای تهران داشتم، این مشکل پیچیده تر از دیگر شهرها بود، طوری که زمان زیادی را در ترافیک ماندیم. هرچند در استانبول هم ما با مشکل مشابهی روبهرو هستیم و در ساعاتی از روز در معابر ترافیک سنگین داریم، اما در تهران این ترافیک سنگینتر از استانبول است و من فکر میکنم در این زمینه علاوه بر توسعه سیستم حمل و نقل عمومی باید فرهنگسازی و الکترونیکی شدن خدمات هم انجام شود.
یعنی چیزی حدود 88 درصد جابهجاییها برعهده این وسایل حمل و نقل است که از نظر ما رقم بالایی به حساب میآید. شما این موضوع را در نظر بگیرید که استانبول 12 میلیون و 600 هزار نفر جمعیت دارد و روزانه 23 میلیون سفر درونشهری انجام میشود که اگر متقاعد به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی نشوند، ترافیک به مراتب بیشتر از آن چیزی خواهد بود که امروزه داریم. بنابراین اطلاعرسانی و فرهنگسازی همراه الکترونیکی کردن خدمات بهترین راهکار برای خروج از ترافیک است و در تهران با توجه به شرایطی که دیدم و شهروندان بیشتر از خودروی شخصی استفاده میکنند معتقدم باید همه این کارها موازی انجام شود.
