نوباوه خطاب به خبرنگار فارس،این حرف غلط است
نماينده مردم تهران گفت: مجلس شوراي اسلامي پركارترين مجلس در بين مجالس جهان است. چراكه مجلس ايران يك مجلس ملي، اسلامي و مردمي است. بعد از گذشت سي سال ما همچنان در حال تصويب قوانين هستيم.
به گزارش فارس، امروز دهم آذر، سالروز شهادت آيتالله سيدحسن مدرس و روز مجلس است؛ شهيد مدرس در سال 1387 قمري به دنيا آمد. مدرس در دورههايي كه در مجلس ملي به عنوان نماينده حضور داشت، نقش خود را به خوبي ايفا كرد.
با امضاي قرارداد 1919 وثوقالدوله، مدرس به مخالفت برخاست و با اين قرارداد ننگين به شدت مخالفت كرد و اجازه نداد ايران بين اجانب تقسيم شود. پس از كودتاي رضاخان و سيدضياءالدين طباطبايي در سوم اسفند 1299، مدرس دستگير شد و تا پايان عمر كابينه سياه سيد ضياءالدين طباطبايي در قزوين زندان بود. پس از آزادي به نمايندگي مردم تهران در مجلس چهارم انتخاب شد و به عنوان نايب رئيس مجلس و رهبري اكثريت مجلس برگزيده شد. دوره پنجم مجلس در سال 1302 افتتاح شد و در اين دوران پر اهميت تاريخ مشروطه كه با تغيير سلسله قاجاريه و روي كار آمدن رضاخان همراه بود، مدرس رهبري اقليت مجلس را بر عهده داشت. رضاخان كه به دنبال حذف قاجار و حاكميت خود بود، طرح جمهوري را مطرح كرد اما وجود مدرس در مجلس مانع از به سرانجام رسيدن طرح جمهوري رضاخاني شد.
سرانجام آيتالله مدرس در غروب 27 رمضان 1356 ه.ق مطابق با دهم آذر 1316 ه.ش به شهادت رسيد و سالروز شهادت او در 10 آذر براي هميشه به نام "روز مجلس " نامگذاري شد.
حضرت امام خميني(ره) درباره شهيد مدرس ميفرمايند: در واقع شهيد بزرگ ما مرحوم مدرس كه القاب براي او كوتاه و كوچك است، ستاره درخشاني بود بر تارك كشوري كه از ظلم و جور رضاشاهي تاريك مينمود و تا كسي آن زمان را درك نكرده باشد، ارزش اين شخصيت عاليمقام را نميتواند درك كند.
بر اين اساس و به بهانه روز مجلس با بيژن نوباوه نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در خصوص "مجلس " و پارلمان به گفتوگو نشستيم.
متن كامل اين گفتوگو به شرح ذيل است:
* فارس: آقاي نوباوه تعريف خودتان را از مجلس شوراي اسلامي و نظر اسلام در خصوص مجلس شرح دهيد؟
- نوباوه: نظر اسلام در خصوص مجلس يك بحث كاملاً علمي است. اينكه اسلام به نظر جمع اهميت ميدهد و اينكه نقطه نظرات يك جامعه چگونه در يك مكان جمع ميشود، از جمله مسائل مهمي است كه در دين اسلام مهم شمرده شده است. اسلام در خصوص شكلگيري جامعه و اتخاذ تصميمها منطبق بر مصالح ملي و منافع مردم اصول بسيار مهمي را مطرح كرده و به آن تأكيد كرده است.
* فارس: انقلاب اسلامي چه تحولي در مجلس به وجود آورد؟
- نوباوه: بعد از انقلاب اسلامي قانون اساسي جايگاه و نقش مجلس را در قانونگذاري و انطباق قوانين مصوب با شرع مقدس تعريف كرد. فكر ميكنم شكلگيري مجلس شوراي اسلامي قويتر از شكلگيري مجالس ديگر بوده است. مجلسي كه اساساً نياز روز جامعه را باتوجه به شرايط جوامع امروز در نظر گرفت و تلاش كرد كه يك مجلس توأم با اصول و قوانين و مقررات اسلامي شكل دهد، مجلس شوراي اسلامي بود.
بعد از انقلاب مجلس روز به روز تجربيات جديدتري كسب كرد و در مسير تكامل حركت كرد.
* فارس: به لحاظ كمي مجلس شوراي اسلامي با ديگر پارلمانهاي غربي و مجالس اسلامي چه تفاوتي دارد؟
- نوباوه: به نظر من مجلس شوراي اسلامي ايران به لحاظ كمي و پركاري، رتبه يك را در بين كشورهاي اسلامي و حتي پارلمانهاي غربي و غيراسلامي به خود اختصاص داده است. البته در برخي كشورها كه نام جمهوري اسلامي دارند، مجالس فعال هستند ولي به اندازه ايران در مجالس آنها به تطبيق قوانين با شرع توجه نميشود.
* فارس: يعني شما معتقديد كه مجلس ايران بعد از 30 سال به اوج تكامل خود رسيده است؟
- نوباوه: نه، من چنين چيزي را نميگويم. معتقدم كه مجلس شوراي اسلامي پركارترين مجلس در بين مجالس جهان است. چراكه مجلس ايران يك مجلس ملي، اسلامي و مردمي است.
* فارس: به لحاظ كيفي چطور؟ باز هم معتقديد كه مجلس ايران برترين پارلمان جهان است؟
- نوباوه: بعد از گذشت سي سال ما همچنان در حال تصويب قوانين هستيم و به چند دليل اين كار را ميكنيم. بايد بپذيريم كه در كشور ما در خصوص مسائل مختلف از جمله مباحث سياسي، اقتصادي و فرهنگي نقطه نظرات متفاوتي وجود دارد. قبل از انقلاب اسلامي اقتصاد ايران يك اقتصاد وابسته بود اما بعد از انقلاب لازم بود كه اقتصاد از حالت وابستگي خارج شود. قبل از انقلاب اسلامي تهاجمي به كشور صورت نميگرفت اما امروز ايران اسلامي مورد هجوم دشمنان و استكبار جهاني قرار گرفته است، پس بايد گفت كه مجلس بعد از انقلاب موظف بود قوانين را منطبق با شرايط جديد سياسي تصويب كند. چراكه جمهوري اسلامي ايران ايدئولوژي نه شرقي نه غربي را انتخاب كرده بود و مانيفست جديد جهاني را انتخاب كرده بود و اين مسائل نشان دهنده اين موضوع است كه انقلاب اسلامي انقلاب در مجلس و انقلاب در قوانين بود.
* فارس: در وضع قوانين مجلس شوراي اسلامي چگونه عمل كرده است؟
- نوباوه: در كمتر كشوري مشاهده ميشود كه مجلس، استقلال مجلس ايران را داشته باشد. مجلس شوراي اسلامي براي وضع قوانين يك چشمانداز تعريف شده دارد. سند چشمانداز مجلس را موظف ميكند كه طبق چشمانداز تعريف شده، قوانين را وضع كند تا كشور در زمان معين به هدف مشخص برسد.
* فارس: يكي از وظايف مجلس نظارت است، آيا مجالس ايران در اين بعد موفق بودهاند؟
- نوباوه: من چندين بار از زبان امام راحل و دوبار از سوي مقام معظم رهبري شنيدهام كه مجلس بايد در بعد نظارت قويتر عمل كند. البته نظارت تنها وظيفه مجلس نيست، بايد بازوهاي اجرايي مجلس در بعد نظارت مثل ديوان محاسبات فعالتر باشد. من نميگويم نقش نظارتي ديوان محاسبات مغفول مانده است اما ديوان محاسبات به عنوان يك بازوي اجرايي مجلس براي نظارت به طور قدرتمند عمل نكرده است. به نظر ميرسد مجلس در بعد نظارتي به پويايي لازم و كافي نرسيده است. البته منظورم تنها مجلس هشتم نيست.
* فارس: نقش قانونگذار يا نماينده مجلس در اسلامي بودن قوانين مصوب مجلس چيست؟
- نوباوه: خوشبختانه و يا متأسفانه در ظاهر وضع قوانين به نام اسلام مشكلي نداريم و اين بعد اجرايي قوانين است كه مشكلساز شده است.
* فارس: لطفا مثالي بزنيد؟
- نوباوه: مجلس قانون بانكداري اسلامي را بررسي و تصويب كرده است. اين قانون اسلامي است و ربا را حذف كرده است. اما اينكه اين قانون به معناي واقعي اجرا ميشود يا نه؛ يك سؤال مهم است و پاسخ آن اين است كه ما قانون بانكداري اسلامي را اجرا نميكنيم. دولت براي اجراي اين قانون مشكلي ندارد و شوراي نگهبان نيز شرعي و قانون بودن قانون مذكور را تأييد كرده است اما اينكه چرا اجرا نميشود، سؤال اساسي من است.
* فارس: يك نماينده بايد در چه زمينهاي متخصص باشد؟
- نوباوه: وقتي ميگوييم مجلس عصاره ملت است، يعني همه تخصصها در مجلس جمع هستند. يك نماينده بايد تخصص در يك رشته خاص داشته باشد و تمامي متخصصين در تمامي رشتهها مجلس شوراي اسلامي را تشكيل بدهند. يك مجلس بايد پزشك، مهندس، مجتهد، قاضي و وكيل داشته باشد تا از همه ظرفيتها براي تصميمگيري در تمامي امور نياز جامعه استفاده شود.
* فارس: برخيها مي گويند مجلس هشتم به لحاظ علمي نسبت به مجالس قبلي ضعيف است.
- نوباوه: اين مسئله را قبول ندارم. مجلس هشتم در تمامي كميسيونهاي تخصصي افراد متخصص و صاحبنظر دارد؛ به طور مثال در كميسيون فرهنگي آقاي حدادعادل رئيس است، درحالي كه ايشان در امور فرهنگي و ادبي كشور، يك فرد فيلسوف و صاحبنظر است. به نظر من ظرفيت علمي مجلس هشتم بسيار بالاست و به همين دليل است كه توقع از مجلس هشتم بالا رفته است. اين مجلس به لحاظ علمي برترين مجلس بعد از انقلاب اسلامي بوده است.
* فارس: بحث تعهد يك نماينده چقدر مهم است؟
- نوباوه: تعهد بسيار مهم است البته يك نماينده بايد تعهد به تخصص هم داشته باشد. يعني اينكه يكي از تعهداتش اين باشد كه در يك رشته خاص تخصص دارد.
* فارس: آيا مجلس ششم را همانند مجالس ديگر تعريف ميكنيد؟
- نوباوه: نه، به نظر من مجلس ششم استثنا بود چراكه انتخابات اين مجلس در يك دوران هيجاني برگزار شد و باتوجه به دولتي كه به نام اصلاحات در رأس كشور بود، اين مجلس در پي دولت اصلاحات به وجود آمد.
* فارس: بالاخره مجلس ششميها هم منتخب مردم بودند؟
- نوباوه: بله منتخب مردم بودند اما مردم به همان دلايلي كه به آقاي خاتمي رأي داده بودند، به نمايندگان مجلس ششم رأي دادند. بسياري از نمايندگان مجلس ششم مطالبي را خارج از چارچوب نظام مطرح ميكردند. در ارتباط برخي از نمايندگان مجلس ششم با آمريكا مسائل مهمي نهفته است. نگاه خاص فرهنگي و سياسي نمايندگان مجلس ششم موجب شد اين مجلس، يك مجلس ويژه باشد. تحصني كه آنها در مقابل قانون انجام دادند، نشان داد كه برخي از نمايندگان مجلس ششم فعاليت در چارچوب قانون را نميپذيرند.
- نوباوه: رفتار مجلس ششميها موجب طرد شدن آنها از سوي مردم شد. ما بايد بپذيريم كه مردم نمايندگان خود را در بهارستان كنترل ميكنند. به مواضع و اظهارنظر آنها توجه ميكند و اينگونه نيست كه نماينده هر كاري كه دلش خواست بكند و با اعتراض مردم مواجه نشود. نمايندگان مجلس ششم همواره مورد اعتراض مردم بودند و مردم با تغيير رأي خود اين اعتراض را به طور رسمي عنوان كردند. بعنوان يك نماينده هيچگاه احساس نكردم كه يك فرد جداي از مردم و رها شده از سوي مردم هستم. هرگاه نظري برخلاف نظر و اصول مردم بدهم مورد اعتراض مردم قرار ميگيرم و حاكميت مجلس منطبق بر نظر مردم است و هركجا كه مردم احساس كنند، حاكميت مجلس منطبق بر نظر آنها نيست به سرعت واكنش نشان ميدهند.
* فارس: مجلس هشتم كه متشكل از نمايندگان اصولگراست آيا رضايت مردم را جلب كرده است؟
- نوباوه: فكر ميكنم مجلس هشتم يكي از پركارترين مجالس بعد از انقلاب اسلامي بوده است و به احتمال زياد نظر اكثريت مردم را جلب كرده و مورد رضايت آنها قرار گرفته است.
- نوباوه: مجلس هشتم با چالشهاي فراواني از جمله فشار غرب براي جلوگيري از فعاليتهاي هستهاي ايران، تحريمها و تهديدها مواجه بوده است. در مجلس هشتم با چالشهاي جدي در سياست خارجه مواجه شديم. در مجلس هشتم چندين بيانيه عليه ملت ايران در شوراي امنيت تصويب شد. مجلس هشتم لايحه برنامه پنجم را بررسي كرد و در نهايت اينكه مجلس هشتم يك مجلس اصولگرا بود كه در زمان دولت اصولگرا فعاليت ميكرد. اين مجلس ميبايست از دولت حمايت و در عين حال نقدهاي خود را به دولت اعلام ميكرد و اين مسائل ميتواند اسناد مستندي بر موفقيت مجلس هشتم باشد. چراكه مجلس هشتم در تمامي اين مشكلات در كنار دولت و مردم بود و از حقوق ملت دفاع ميكرد. بحث هدفمندكردن يارانهها در مجلس هشتم تصويب شد و اين مجلس در تصويب اين طرح بيشترين همكاري را با دولت اصولگرا كرد.
- نوباوه: اين انتقادهاي دلسوزانه را قبول دارم چراكه ما نبايد به هيچ حدي از موفقيت قانع باشيم. (رسد آدمي به جايي كه به جز خدا نبيند). ملت ايران بهترين مجلس دنيا را ميخواهد و انتظار دارند كه مجلس ايران به عنوان يك مجلس اسلامي موفقترين پارلمان جهان باشد و البته اين انتظار همه دلسوزان انقلاب و ايران است. ما با گروههاي دوستي مجالس ديگر كشورها وقتي صحبت ميكنيم و ميگوييم كه ما سه جلسه علني و چندين جلسه در كميسيونهاي تخصصي در طول يك هفته داريم آنها تعجب ميكنند.
- نوباوه: اين حرف غلط است و من آن را قبول ندارم. نه به اين معنا كه نظارت بر مجلس را قبول ندارم بلكه طبق قانون اساسي بر مجلس نظارت ميشود. مگر ميتوان گفت كه نبايد به نماينده نظارت كرد. مگر امروز يك نماينده تخلف كند به تخلفش رسيدگي نميكنند؟ اخيرا مدعيالعلوم يك نماينده را به خاطر اظهارنظر در خصوص يك فرد حقيقي فراخوانده است. بسياري از نمايندگان به دادگاه فراخوانده ميشوند و طبق قانون با آنها برخورد ميشود.
* فارس: مجلس قانون ممنوعيت دوشغله را تصويب كرده اما تعدادي از نمايندگان مجلس هشتم چند شغله هستند، آيا اين خلاف قانون نيست؟
- نوباوه: قبول دارم؛ نمايندگان نبايد از قانون تخطي كنند. اما اين مسئله ربطي به نظارت ندارد چراكه مشكل در اجراي قانون است. اين قانون تصويب شده و نبايد نمايندگان دوشغله باشند.
* فارس: براي پويايي بيشتر مجلس چه اقداماتي بايد انجام داد؟
- نوباوه: به نظر من بايد وظايف نمايندگان به طور صريح مشخص شود چراكه برخي اقداماتي كه نمايندگان جزو وظايف آنها نيست. وقتي وظيفه نماينده مشخص نباشد، نماينده بايد كارهايي را از روي اجبار بكند كه هيچ وظيفهاي در قبال آن ندارد. بايد از قشرينگري به سمت ملينگري حركت كنيم.
* فارس: منظور شما از كارهاي اجباري نمايندگان چيست؟
- نوباوه: به طور مثال نماينده وظيفهاي در قبال وام و يا انتقال دانشجويان دانشگاه آزاد ندارد. نماينده در حوزه انتخابيه خود كارهايي را ميكند كه وظيفه فرماندار و بخشدار است البته منظورم اين نيست كه نماينده نبايد كارهاي مردم را پيگيري كند بلكه معتقدم بايد وقت خود را صرف قانونگذاري و نظارت بر قانون بكند.
