قطع العالم و بی تفاوتی دیپلماتیک
در دوران جدید دولتها برای پیگیری و پیشبرد اهداف دیپلماتیک خود به صورت فزاینده ای به بهره گیری از رسانه های جهانی می پردازند. و موازنه جديد در سطح بین المللی از پيشامدها و موقعيت هاي نوين حاصل از گسترش روزافزون رسانه ها در عرصه سياست خارجي و روابط بين الملل است. در فضاي نوين رسانه اي ، شايد بيشترين تعامل ديپلماتيك را ديپلمات هاي مجهز به فناوري هاي نوين ارتباطات و اطلاعات با مخاطبان جهاني داشته باشند. بنا بر این كمتر دولتي را مي توان يافت كه بتواند بدون استفاده از سرعت شگفت انگيز رسانه هاي جهاني ، بويژه رسانه هاي تصويري در سياست خارجي ، موفق عمل نماید.
از این روی با زاويه ديد گذشته نمي توان به دنياي ديپلماتيك امروز نگريست ؛ به دنيايي كه ديپلماسي در آن، ظرف چند ثانيه با سرعت وارد اتاق ما مي شود. شايد فردا همه به تصويرهاي ديپلماتيك رسانه هاي جهان بسنده كنند. مگر در حال حاضر ديپلمات هاي جهان را از ويترين رسانه هاي جهاني تماشا نمي كنند؟
امروزه سياست مداران و دولتمردان به خوبي مي دانند که براي اتخاذ يک تصميم سياسي نيازمند به حمايت افکار عمومي هستند و تلويزيون مهم ترين ابزار در القا پيام تلقي مي شود و به دليل همين تاثيرگذاري بر افکارجهاني است که ديپلمات ها برآن شده اند تا بابهره گيري از تلويزيون جهاني و سلطه رسانه اي بر روند مذاکرات سياسي تاثير گذارند.
بر همین اساس است که سخنگوی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران در بازدید از خبر گزاری مهر با اشاره به اینکه رسانه ها بزرگترین بازو در سیاست خارجی هستند یادآور شد: در دیپلماسی عمومی رسانه ها نقش موثری دارند و قطعا برای شکل دادن صحیح به افکار عمومی و حداکثری کردن منافع ملی باید نقش رسانه ها را در نظر داشت.
چندی پیش دول محافظه کار عرب در نشست وزرای اطلاع رسانی کشورهای عربی تصمیم به قطع شبکه العالم بر روی ماهواره های نایل ست و عرب ست گرفتند. این اقدام واکنش های زیادی را در محافل سیاسی و رسانه ای به ویژه در سطح منطقه ای بر انگیخت.این مساله باعث گردید، ابتدا ماهواره عرب ست از اقدام خود عقب نشینی نموده و به بازپخش العالم اقدام نماید. اما بار دیگر این شرکت ماهواره ای و احتمالا در راستای تصویب قانون کنگره آمریکا برای محدود کردن شبکه های مسققل، پخش شبکه العالم از این ماهواره را قطع نمود.
شبکه العالم در مجموع به عنوان یکی از شبکه های موفق و برجسته خبر ی در منطقه خاورمیانه ارزیابی می نمایند، به گونه ای که "صادق صبا"، تحلیل گر و مدیر شبکه بی بی سی فارسی درباره آن می گوید: "جالب توجه است که اخیرا کانال العالم، برنامه عربی زبان جمهوری اسلامی که در بین توده های عرب در منطقه بییندگان قابل توجهی دارد، پخش آن از ماهواره های عرب ست و نایل ست قطع شده است." البته اصلی ترین دلیل قطع این شبکه نیز توان تاثیر گذاری ان بر افکار عمومی و تحولات منطقه ارزیابی شده است.
به طور معمول رسانه ها در پی گیری اهداف دیپلماتیک به دولتها یاری می رسانند و دولتها نیز زمینه های فعالیت رسانه ها را در سطح بین امللی فراهم می آورند. و ارتباطی دو سویه میان دستگاه دیپلماتیک و رسانه ها بر قرار است. بنا بر این درک سود مندی این همکاری دوسویه اهمیت فراوانی در پیشبرد دیپلماسی عموی و رسانه ای خواهد داشت.ضرورتی که متولیان سیاست خارجی کشورمان بدان وقوف نیافته اند.
آنچه موجبات قطع شبکه العالم از ماهوره های عرب ست و نایل ست را فراهم آورد اقدامات سیاسی و فشارهای دیپلماتیک مثلث کشورهای غربی، رژیم صهیونیستی و کشورهای عرب محافظه کار منطقه بود. در مقابله با کنش و واکنشهای سیاسی فوق دستگاه سیاست خارجی کشور و متولیان سیاست خارجی چه اقداماتی انجام داده اند؟
درواقع اگر بگوییم چند مصاحبه تلویزیونی و چند اظهار نظر دیگر در خصوص محکوم نمودن قطع این شبکه و در واقع عدم انجام هیچ اقدام عملی ، سخنی به گزاف نگفته ایم.
وظیفه دستگاه دیپلماتیک و سامان دهنده روابط خارجی در دفاع از حقوق حقه کشورمان در این زمینه چیست؟
دستگاه دیپلماسی کشورمان می بایستی از همه ظرفیت ها و سازو کارهای دیپلماتیک ونفوذ خود به عنوان یکی قدرت منطقه ای برای استیفای حقوق و برداشتن موانع فعالیت العالم استفاده نماید، زیرا کاهش قدرت رسانه ای جمهوری اسلامی ایران قطعا بر فرایندهای دیپلماتیک آن نیز تاثیر منفی می گذارد.
به نظر مي رسد که مسوولان سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، به منظور حل و فصل مسايل سياسي و روابط بين الملل، بايد توجه بيشتري به حمایت از ابزار تلويزيون جهاني به منظور روان سازي سياست خارجي و تاثيرگذاري بر افکارعمومي جهاني به عمل آورند.
