رعایت انصاف و تقوا در انتقاد؛ بصیرت و هشیاری در دفاع از نظام و رهبری

سخنان روز گذشته آیت‌الله محمدی ری شهری در جمع روحانيون كاروان‌هاي حج، بازتاب گسترده ای در رسانه‌های کشورمان داشت، اما بیشتر رسانه‌ها تنها به بازتاب عادی این سخنان بسنده کرده و کمتر به نکات مهم و پیام‌هایی که در آن بود توجه نشان دادند.

به گزارش «تابناک»، آیت‌الله ری شهری در این دیدار از ابتدای جلسه تأکید کرد که پاسخگویی به پرسش‌های حاضرین را به عهده معاونینش گذارده و خود می‌خواهد در مورد موضوع مهمی سخن بگوید. وی محور سخنان خود را موضوع بصیرت در رفتار و کردار قرار داد و در نهایت بر مبنای آن به تحلیل اوضاع سیاسی کنونی جامعه پرداخت.

بنا بر این گزارش، نماینده ولی فقیه در حج و زیارت در بخش‌های ابتدایی سخنان خود گفت: نكته‌اي كه مي‌خواهم عرض كنم، اين است كه بصيرت تنها يك عنصر اخلاقي و عرفاني نيست بلكه يك ضرورت سياسي، اجتماعي، براي هر مسلمان است، ضرورت سياسي ـ اجتماعي براي تداوم نظام اسلامي است. اگر حكومت صدر اسلام شكست خورد به دليل بي‌بصيرتي اكثريت بود. اگر انقلاب اسلامي پيروز شد، به دليل بصيرت اكثر مردم و حمايت از امام بود. اگر نظام اسلامي تا امروز پابرجاست به آن دليل است. اگر عنايت و حمايت خاص خدا و ولي عصر(عج) نباشد يك جمع كوچك (فئه قليله) در برابر شرق و غرب، و جهاني كه هيچ دوست واقعي در آن نداريم حكومت باقي نمي‌ماند. همه مدعيان دوستي اگر به اين نتيجه برسند كه نفعشان، چيز ديگري است ما را ذبح مي‌كنند، نمونه هم زياد دارد. فقط خدا اين انقلاب را نگه داشته است؛ اما مجراي اراده الهي، بصيرت اكثر مردم است.

من پیشتر هم اشاره كرده‌ام كه امام خوب فهميد و درست نوشت كه مردم ما از مردم كوفه در زمان علي(ع) و مردم حجاز در زمان پيامبر(ص) و مردمي كه با ساير ائمه بودند، بهترند. درست هم مي‌فرمود؛ چون آنها امام معصوم و معجزات پيامبر(ص) را ديدند، پيامبر و ائمه را ديدند ولي ياري نكردند. ولي مردم ايران بدون اينكه امام معصوم بالاي سر آنها باشد، سي سال است كه از ولايت فقيه و رهبري نظام حمايت مي‌كنند و در برابر دشمن ايستاده‌اند.

آیت‌الله ری شهری در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر حفظ وحدت در شرایط کنونی و حمایت از رهبری، به عنوان محور این وحدت، تلاش کرد منتقدان وضع موجود را به فاصله نگرفتن از آرمانهای انقلاب و رعایت اصول آن ترغیب نماید. وی در بخشی دیگر از سخنانش گفت: مهم‌ترين كاربرد بصيرت در جامعه امروز ما، حمايت از ولايت فقيه و نظام جمهوري اسلامي است. عزيزان، امروز حمايت از رهبري يك وظيفه ملي و تكليف عيني است. پاسداري از خون شهدا بستگي به اين اداي تكليف دارد. پاسداري از 8 سال دفاع مقدس بستگي به اين اداي تكليف دارد...

من سخني با منتقدان دارم، سخني هم با حاميان و خصوصاً رسانه‌ها دارم. مطلبي كه با منتقدان دارم ـ به ويژه شماري از ياران امام و افرادي كه در كنار امام بودند ـ اين است كه هيچ كس مدعي عصمت نيست. اشتباه وجود دارد، تخلفات وجود دارد. هيچ كس منكر نيست. ولي مسئله مهم كه بصيرت مي‌خواهد اين است كه راه تصحيح اشتباهات چيست؟ چگونه مي‌شود مشكلات را حل كرد و اشتباهات را جبران كرد؟ واقعاً بين خود و خدا، آيا راه تصحيح اشتباهات، هم صدا شدن با كساني است كه خون به دل امام كردند و امام از دست آنها از خدا تقاضاي ‌مرگ ‌كرد؟ آيا راه تصحيح اشتباه اين است؟ آيا راه تصحيح اشتباه اين است كه دوستان امام در كنار دشمنان امام حرفهايشان نوشته و از حلقوم دشمنان امام زده شود؟

 آيا راه تصحيح اشتباه اين است كه دوستان انقلاب، در كنار دشمنان انقلاب و در صف آنها قرار گيرند يا صف خودشان را جدا كنند؟ ما قبول داريم، اشتباه هست، آنها هم قبول كنند كه ممكن است اشتباه كنند! آنها هم معصوم نيستند. دست كم احتمال بدهند اين راهي كه الآن انتخاب كرده اند، راه اشتباهي باشد. آيا واقعاً منتقدان، دلشان از رهبري بيشتر براي اين انقلاب مي‌سوزد؟ بين خود و خدا، آيا كسي هست كه در جمهوري اسلامي دلش براي اين نظام و حفظ نظام و اينكه تخلفي روي ندهد، از رهبري بيشتر بسوزد؟ چرا ذهن جوان‌هاي مردم را منحرف مي‌كنيد؟ آيا بهتر نيست كه به جاي هم صدا شدن با دشمنان نظام، بيايند و آنها هم كمك كنند تا مشكلات كاسته شود؟ هم صدا شدن با دشمنان نه تنها مشكل را حل نمي‌كند، بلكه مشكل را اضافه مي‌كند. آيا مطلب به اين سادگي، قابل فهم نيست؟!

من به شماري از دوستان نزديك گفتم: تجربه اين سی سال نشان داده هر كس (بدون استثنا) در برابر اين نظام اسلامي و در برابر رهبري آن (چه در برابر امام چه در برابر خلف صالح آن) موضع گيري كند، عاقبت به خير نمي‌شود. البته نبايد تصور كرد اين انتقادها و اين تحركات، ضربه‌اي به اصل نظام مي‌زند، نه، صرفاً مشكل ايجاد مي‌كند...

وی در ادامه روی سخن را به سوی حامیان وضع موجود برگردانده و آنها را به رعایت انصاف و تقوا در مواجهه با منتقدان دعوت کرد. محمدی ری شهری در این بخش از سخنان خود تأکید می‌کند که به هر وسیله و روشی نمی‌توان از کیان نظام و ولایت فقیه دفاع کرد.

رعایت عدالت و انصاف در مواجهه با منتقدین و معترضین و منع استفاده ابزاری از آنچه به نام دفاع از نظام و رهبری صورت می‌گیرد موضوع دیگری بود که در سخنان آیت‌الله ری شهری نمود واضحی داشت.

وی در بخشی از سخنانش گفت: سخني هم با حاميان دارم. با كساني كه مي‌خواهند با قلم، زبان، قدرت امنيتي و قدرت قضايي از نظام و رهبري دفاع كنند. ‌آنها هم نبايد تصور كنند كه نياز به بصيرت ندارند، اتفاقاً نياز مدافعان از رهبري و نظام اسلامي به بصيرت بيش از ديگران است. نبايد تصور كنند براي دفاع از نظام حق دارند هركاري كه بخواهند بكنند يا براي دفاع از رهبري، هرچه مي‌خواهند بگويند. والله رهبري راضي نيست براي حمايت از او حتي كسي، كار مكروه انجام دهد، چه برسد گناه انجام دهد؛ چه برسد تهمت بزند يا دروغ بگويد؛ اين را صريحاً فرموده‌اند. خيال نكنند با متهم كردن و بي‌انصافي كردن، مي‌توانند از رهبري دفاع كنند. نه رهبري راضي است و نه اين كار حمايت است، بلكه اين، ضررش بيشتر است. ضرر دوست نادان بيشتر از ضرر دشمن داناست.

اين روايت خيلي آموزنده است، اميرالمؤمنين علي(ع) مي‌فرمايد: «ابذل لاخيك دمك و مالك؛ براي آن برادر ديني خودت اگر لازم شد خون و مال بده». اين قدر فداكاري كن. اگر اين روايت را بگذاريد كنار روايتي كه قبلاً برايتان خواندم كه اميرالمؤمنين(ع) به اهل كوفه مي‌گفت: «لااخوان ثقه عندالبلاء» شما برادر قابل اطميناني براي من موقع بلا نيستيد، معلوم مي‌شود كه چه مي‌خواهد بفرمايد؛ ولي فرمود: «لعدوك عدلك و انصافك» با دشمن هم عدالت را فراموش نكن. «ولا يجرمنكم شنئان قوم ان لاتعدلوا، اعدلوا هو اقرب للتقوي» با دشمن هم با عدل و انصاف رفتار كن. در روايت آمده است روز قيامت «اعظم المثوبه اجرالانصاف» بالاترين پاداش‌ها را خدا به انسان منصف مي‌دهد. آن كه قلم و زبان وقدرتش انصاف دارد. ولي از طرف ديگر مي‌فرمايد: «قَلَّ ما ينصف اللسان في نشر قبيح او احسان» چقدر اين روايت زيباست.

مي‌فرمايد: خيلي كم مي‌شود زبان آدمي انصاف داشته باشد. قلم هم كه زبان دست كم مي‌شود كه انصاف بدهد. اگر مي‌خواهد تعريف كند از حد مي‌گذراند. اگر ميخواهد انتقاد كند آن هم از مرز عدالت مي‌گذرد. كم‌اند انسانهايي كه با انصاف باشند. انسانهايي كه در نقد افراد منصف باشند، كم هستند. رسانه‌ها و سايت‌ها انصاف داشته باشند. به اختلافات دامن نزنند. امروز هركس از هر جناحي دامن به آتش اختلافات بزند، به نظام ضربه مي‌زند. ما بايد كاري كنيم كه به هواداران نظام بيفزاييم نه اينكه كاري كنيم اگر كسي ده درصد هوادار نظام است، صددرصد مخالف شود. من حقيقتاً خودم اين گونه هستم. از شما هم تقاضا مي‌كنم در كنار خانه خدا دعا كنيم.

براي همان‌هايي كه بصيرتشان كم است دعا كنيم.... خدايا «لاتكلني الي نفسي، طرفه عين ابداً » وقتي پيامبر خدا طبق نقل در نيمه شب گريه مي‌كند و اشك مي‌ريزد و اين گونه دعا مي‌كند و مي‌گويد مرا واگذار نكن، ـ با اينكه او معصوم است ـ ما بيشتر احتياج داريم. مخصوصاً انسانهاي سياسي كه در اين وادي ـ خطرناك قدم گذاشته‌اند، بيشتر نياز به دعا دارند و بيشتر نياز به استمداد دارند كه خدا آنها را هدايت كند تا در جهتي كه صحيح است حركت كنند. آن گونه نشود ـ خداي نكرده ـ كه قرآن مي‌فرمايد: «قل هل ننبئكم بالاخسرين اعمالا الذين ضل سعيهم في الحياه الدنيا و هم يحسبون انهم يحسنون صنعاً.».

با استفاده از سخنان آیت‌الله ری شهری و دیگر دلسوزانی که دغدغه نظام را دارند می‌توان دریافت که آنچه نیاز حقیقی جامعه ما در شرایط کنونی است همانا حرکت بر محور انصاف و اعتدال و نقد و ارزیابی مخالفت‌ها و موافقت‌ها در چارچوبی عقلانی و به دور از افراط و تفریط و پرهیز از دامن زدن به هیجانات، بدون توجه به عواقب و آثار آن بر مردم و نظام است.