داوران روز را چگونه شب مي کنند؟!

موافقت مديران فدراسيون فوتبال با افزايش 200 هزار توماني دستمزد داوران پاياني بود بر کشمکشي که طي هفته هاي اخير شکل گرفت و منجر شد به اينکه داوران موضوع تحريم ليگ برتر در صورت عدم افزايش دستمزدشان را پيش بکشند.

به نوشته قدس؛ مسأله آن قدر جدي بود که حتي خنده هاي سحرآميز و وعده هاي سر خرمن علي کفاشيان هم مؤثر واقع نشد و در نهايت مقرر شد داوران وسط براي قضاوت هر مسابقه 400 هزار تومان دريافت کنند. بالا رفتن پرچمهاي سفيد رنگ و برقراري صلح و صفا ميان سوت به دستها و پشت ميزنشينان اما دوام چنداني نداشت.

در نشست نهايي ميان مسعود عنايت و علي کفاشيان، طرفين توافق کردند در ازاي افزايش دستمزد، داوران هم وقت بيشتري را براي تمرکز روي مسابقات ليگ برتر صرف کنند و از ميزان اعتراضهايي که در پس سوتهاي اشتباه متولد مي شوند، کاسته شود.

اين توافق شفاهي البته روي کاغذ نيامد و به نظر مي رسيد مديراني که به اجبار مقابل تهديد جامعه داوران کوتاه آمده بودند، صرفاً براي حفظ اتوريته خود شروطي را مطرح کرده اند.

48 ساعت پس از اين توافق، محسن ترکي - موفق ترين داور فوتبال ايران در ليگ هشتم حرفه اي - براي قضاوت در سوپر ليگ چين عازم اين کشور شد، در آن مقطع فدراسيون درگير فراهم کردن مقدمات سفر تيم ملي به منامه بود و اخبار رسانه ها هم حول محور همين موضوع مي چرخيد. در اين فضا محسن ترکي با جلب رضايت کميته داوران بي سر و صدا عازم چين شد و قضاوت حساس ترين مسابقات داخلي اين کشور را برعهده گرفت.

شکست تيم ملي مقابل بحرين، مقامهاي فدراسيون را به کما برد و باعث شد آنها بيش از گذشته از رسانه ها دوري کنند، اما سرانجام تماس يک خبرنگار با مهدي محمدنبي - دبير کل فدراسيون فوتبال - و طرح پرسش «آيا ترکي با موافقت فدراسيون، سوپر ليگ چين را سوت مي زند؟» کار خودش را کرد. نبي قبل از پايان ساعت اداري نامه اي را به دفتر علي کفاشيان فرستاد و کفاشيان هم نامه اي با مضموني مشابه را براي مسعود عنايت ارسال کرد. در متن اين نامه آمده، داوراني که ليگ برتر را قضاوت مي کنند، تنها براي قضاوت مسابقات تحت پوشش AFC اجازه خروج از کشور را دارند و قضاوت در ليگهاي داخلي کشورهاي آسيايي نيروي آنها را تحليل مي برد.

مسعود عنايت در اين خصوص مي گويد: «من از نامه اي که شما مي گوييد، اطلاعي ندارم، اما به هر حال فشارهايي وجود دارد. براي قضاوت سوپر ليگ چين از بهترين داوران آسيا دعوت مي شود و احتمالاً پس از ترکي، به زودي مسعود مرادي هم به اين کشور سفر مي کند. من نمي توانم به داورم بگويم که قيد چنين سفرهايي را بزن و فقط در ليگ برتر قضاوت کن. حتي اگر بگويم هم ممکن است قبول نکنند. آنها در اين مسابقات تجارب جديدي به دست مي آورند، بيشتر شناخته مي شوند و علاوه بر تأمين هزينه سفر، اسکان، خورد و خوراک و... دو برابر هم دستمزد مي گيرند. در جريان هستيد که به دليل مسائل اخير داوري اين بچه ها روحيه مناسبي ندارند و چنين سفرهايي مي تواند برايشان مفيد باشد. شما بگوييد من با چه منطقي بايد جلوي اين داور بايستم و به او بگويم نرو.»

عنايت در پاسخ به اين سؤال که اگر خستگي اين سفرها و اقامتهاي طولاني باعث شود محسن ترکي در مسابقات حساس ليگ برتر مرتکب اشتباهات بزرگ و نابخشودني شود، چه مي کند، مي گويد «نمي دانم، قطعاً مجبورم فشار بيشتري را تحمل کنم.»

اکنون دعوتنامه هايي از کشورهاي لبنان، عمان، ويتنام و سنگاپور به فدراسيون رسيده و آنها علاقه مندند داوران ايراني را در ليگهاي داخلي خود ملاقات کنند. پاسخ مثبت کميته داوران به اين درخواستها عملاً ليگ برتر را از داوران باتجربه خالي مي کند و اين خلاف توافق صنفي فدراسيون و کميته داوران است.

به اين ترتيب هم دستمزد داوران 200 هزار تومان افزايش يافته و هم تمرکز آنها روي ليگ برتر کاهش يافته است. در واقع دستمزد 400 هزار توماني در ازاي تمرکز و آمادگي داور به او پرداخت مي شود و او موظف است تمام توانش را صرف مسابقاتي کند که در ماه بيش از يک ميليون تومان درآمد برايش به همراه دارد.

حضور داوران ايراني در ليگ کشورهاي آسيايي در شرايطي «مد» مي شود که اين داوران قريب به اتفاق شغل ديگري هم دارند و از سويي مي بينيم که اکثر داوران مطرح ليگ برتر در شبهاي ماه رمضان تا نزديکي هاي ساعت دو بامداد مسابقات کم اهميت و سطح پايين جام رسانه ها را در تهران قضاوت مي کنند.

آيا داوري که با چنگ زدن به انواع و اقسام دستاويزها، به درآمد بيشتر مي انديشد، مي تواند سر پنجه و کم اشتباه در ليگ برتر قضاوت کند و آيا اساساً اين همه اشتباه محصول بي برنامگي و نبود نظارت بر فعاليتهاي خارج از عرف داوران نيست؟

کميته داوران امروز در قالب يک نهاد خصوصي داورانش را به نقاط دور و نزديک اعزام مي کند تا آنها دغدغه اي به نام مشکلات مالي نداشته باشند. موضع گيري سران فدراسيون طي روزهاي آينده نشان مي دهد که اين کميته مي تواند چنين فعاليتهايي داشته باشد يا بايد کاملاً تحت نظارت فدراسيون فوتبال فعاليت کند.

آخرين قضاوت محسن ترکي در سوپر ليگ چين به دليل بارش رگبار شديد و وقفه هاي مکرر در طول مسابقه، سه ساعت طول کشيد و مطمئناً چنين داوري نمي تواند بلافاصله پس از بازگشت به ايران شاداب و کم اشتباه سوت بزند.

روشن است که براي يافتن ريشه هاي سوتهاي ضعيف فقط نبايد در روابط پشت پرده و پولهاي مشکوک جستجو کنيم. به نظر مي رسد، حتي اگر 400 هزار تومان براي هر بازي به 800 هزار تومان هم افزايش پيدا کند، اما چارچوب کاري حرفه اي براي داوران تعريف نشود، باز هم آش همان آش خواهد بود و کاسه همان کاسه.