کلیات
امروزه بسیاری از افراد هنگام استفاده از واژه «فضای مجازی» مقصود واژه «اینترنت» را در ذهن بازنمایی میکنند. این در حالی است که واژه فضای مجازی مدتها پیش از آنکه اینترنت در جهان رواج پیدا کند وجود داشت. هر چند اکنون منظور از فضای مجازی فضایی تئوری و علمی است که ارتباطات کامپیوتری در آن رخ میدهد، اما این واژه در دهه ۱۹۸۰ وارد ادبیات علمی – تخیلی شد و شاغلان در زمینه کامپیوتر پس از مدتی این واژه را در حوزه فعالیتهای خود بکار گرفتند. لفظ مادرِ فضای سایبر، سایبرنتیک است که از یونانی باستان به معنای فرماندار یا راننده مشتق شده است؛ واژهای که کهنوربرت وینر برای کار پیشگامانه اش در مخابرات الکترونیک و علم کنترل به کار برد.
تفاوت میان فضای مجازی با اینترنت
به رغم تلفیق بیش از حد دو واژه اینترنت و فضای مجازی در دوران کنونی، به نظر میرسد نباید فضای مجازی را با اینترنت اشتباه گرفت. این لفظ غالباً در اشاره به اشیا و شخصیتهایی که تا حد زیادی در خود شبکه مخابراتی وجود دارد به کار میرود تا جایی که برای مثال ممکن است به طور استعاری گفته شود یک وبگاه، «در فضای مجازی وجود دارد». بنابر این و بر اساس این تعبیر، اتفاقاتی که در اینترنت رخ میدهد در «فضای مجازی» به وقوع میپیوندند نه جاهایی که شرکت کنندگان یا سرورها به طور فیزیکی واقع شدهاند. میشل فوکو فیلسوف از لفظ هتروتوپیا در توصیف چنان فضاهایی که به طور همزمان فیزیکی و ذهنی هستند استفاده کرد.
کاربرد روز افزون انسانها از فضای مجازی
امروزه به دلیل گستردگی و فراگیری فضای مجازی و اینترنتی در دنیا و قرار گرفتن بسیاری از مباحث و مطالب در حوزههای مختلف مورد نیاز انسانها در درون این شبکه جهانی، ضرورت استفاده از قابلیتها و امکانات آن، برای همه افراد و سازمانها ضروری و لازم بنظر میرسد. به گونهای که امروزه دیگر انجام بسیاری از فعالیت روزمره انسان، بدون کمک از قابلیتهای این شبکه عملاً با مشکل مواجه خواهد شد؛ فضایی که گفته میشود به اندازه هزار میلیارد کتاب در آن مطلب وجود دارد.
تفاوت بین فضای مجازی و رسانه
همانطور که اشاره شد بر خلاف معانی قدیمی فضای مجازی، امروزه این واژه به صورت گسترده تری استفاده میشود که در اغلب موارد صحیح نیست. یکی از این موارد بکارگیری لفظ فضای مجازی به جای رسانه است که «دکتر سعید رضا عاملی» دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد تفاوت این دو لفظ به رسانهها گفته است: میخواهند بگویند که رسانههای جدید برابر با اینترنت است. میتوان گفت: رسانههای جدید و اینترنت به لحاظ ماهیت یک پدیده است، چون هر دو آنها دیجیتال و تعاملی هستند و هر دو از خصیصه هایپرلینک بودن برخور دارند، ظرفیت شبکه ای، ماهیت ماژولار و غیر مرکزی دارند، ولی بین فضای مجازی و رسانههای جدید تفاوت وجود دارد. لزوما اینترنت مساوی با رسانههای جدید نیست. اینترنت و فضای مجازی در دل خود نیز رسانههای جدید را دارد. فضای مجازی در واقع یک فضای دومی است که بسیاری از قابلیتهای جهان اول را که جهان فیزیکی است در درون خود هضم کرده است؛ لذا شبکه ارتباطی، شبکه تراکنش و شبکه ماژولار است. اقدامات اداری و مالی در آن صورت میگیرد، که به صورت هوشمند محیطهای مختلف را کنترل میکند. حمل و نقل هواپیمایی، ماشینهای اتوماتیک، ترافیک، همگی از این مسیر مدیریت میشوند. امروز بحث اینترنت همه چیزها، بحث از این میکند که دیوایسهای ارتباط با محیط مجازی به اشیا، به اطلاعات، به فرایندها، به آدمها متصل میشود و در واقع هر چیزی که در جهان واقعی بروز دارد موضوع اتصال به دیوایس است. در واقع آن ارتباطی که در گذشته از طریق موبایل، کامپیوتر و ... صورت میگرفت، امروز فراگیر شده و آن انحصار شکسته شده است. عملا ما با یک جهان، یک نظام کامپیوتری فراگیر مواجه شده ایم. در این نظام همه پدیدهها وصل به این محیط میشوند و دیوایس یک ظرفیتی است که لایههای حجیم اطلاعات و اقدامات در آن جمع میشود.
مسئله جی آی اس شهر را در نظر بگیرید، که در واقعه سامانه نظام جغرافیا است. بارگذاری دادههای گستردهای روی جغرافیا صورت میگیرد. همین جایی که ما قرار داریم شبکه برق، شبکه گاز، شبکه فاضلاب وجود دارد، اکوسیستم محیطی هست که شامل محیط زیست، هوا و دیگر عناصر در محیط زیست است. اینها همه لایههای اطلاعات هستند. مثلاً در جی آی اس شهر حدود ۱۲۰ لایه اطلاعاتی وجود دارد. اینها همه موضوعات فضای دوم هستند و به نوعی این اطلاعات تبدیل به داده شده، برای مدیریت شهری و کشوری، ظرفیتی میشود. رابطه هر یک از این دیوایسها با دیوایسهای دیگر، جهان ماژولار را خلق میکند. از این نگاه مثل جهان واقعی، که رسانه، بخشی از جهان واقعی است، در جهانی دوم یعنی فضای مجازی نیز، بخشی از این فضا، فضای رسانهای است. ممکن است آن کسانی که میگویند رسانه مساوی با فضای مجازی است، واژه بازنمایی را مد نظر قرار میدهند. بله جهان دوم جهان بازنمایی شده است، جهان صنعتی است، ولی لزوماً هر بازنمایی، بازنمایی رسانهای نیست هر بازتولید، بازتولید رسانهای نیست.
در مورد فضای مجازی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
یک صحبت خودمانی با قوه قضاییه/
رفتار سلطنت طلب ها و دلاربگیران اسرائیل که برایمان عادی و تبدیل به رویه معمول شده اما نکته جالب دیگر در این میان، واکنش یک شرکت داخلی نسبت به این ماجراست؛ آن هم پس از موضع گیری کج و معوج برند ساعدی نیا و تبعاتی که برایش به وجود آورد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۰
برخی کاربران تیک تاک نمیتوانند واژه «اپستین» را در پیامهای خصوصی خود ارسال کنند.
کد خبر: ۱۳۵۴۰۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۷
حسن یونسی نوشت: جهت اطلاع افرادی که سوال میکنند: نه من، نه هیچکدام از اعضای خانواده، نه مقیم خارج هستیم، نه پاسپورت خارجی داریم.
کد خبر: ۱۳۵۳۹۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۷
اگر محتوای منتشرشده مردم را به اغتشاش، درگیری یا تجمعات غیرقانونی دعوت کند مشمول ماده ۵۱۲ قانون مجازات میشود.
کد خبر: ۱۳۵۳۴۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۴
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری با رد برخی شایعات در فضای مجازی تصریحکرد: نه فضای کشور بسته شده و نه آسمان ایران به اصطلاح کلییر شده است.
کد خبر: ۱۳۵۳۳۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۴
گزارشهای تازه از تحولات بازار کار در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که «نسل زد» (Gen Z) در حال انجام یک چرخش تاریخی از ساختارهای اداری به سمت فضای مجازی است.
کد خبر: ۱۳۵۳۳۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۳
استفاده سیستماتیک رهبران غربی، بهویژه ترامپ از پیامهای تحریکآمیز و کوتاه در شبکههای اجتماعی، استراتژی آمریکا برای نفوذ روانی و ایجاد شکاف در جامعه ایرانی است.
کد خبر: ۱۳۵۳۱۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۲
سید محمدعلی ابطحی، فعال سیاسی اصلاح طلب گفت: بستن اینترنت به دلیل شرایط امنیتی بوده است اما الآن که ما در شرایط امنیتی قرار نداریم و مشکلات کم شده است، بستن و قطعی اینترنت و فیلترینگ می تواند یک بحران امنیتی جدیدی را ایجاد کند.
کد خبر: ۱۳۵۳۰۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۱
از دهه ۱۹۸۰ به بعد بود که پس از موفقیت مدونا در کسب شهرت، دیگر ضرورتی نداشت فرد سلبریتی از رسوایی جلوگیری کند یا بکوشد تصویر مثبتی از خود به جا بگذارد و آن را حفظ کند تا سلبریتی موفقی باشد. به اینترتیب، موضوع دیگر صرفاً سلبریتیبودن بود نه سلبریتی خوب با بد بودن.
کد خبر: ۱۳۵۲۵۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۱
جوانی که دختر مورد علاقهاش را به قتل رسانده و متواری شده بود، با کمک اینترپل دستگیر شد.
کد خبر: ۱۳۵۱۴۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۳
رئیس پلیس فتای فراجا با تشریح نحوه ثبت شکایت در پروندههای کلاهبرداری سایبری، تأکید کرد: مراجعه به دفاتر خدمات قضایی، مرحله ضروری در پیگیری این جرایم است و در رخدادهای فوریتی مردم میتوانند با سامانه ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرند.
کد خبر: ۱۳۵۱۴۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۳
افشای تصاویری از یکی از افسران ارشد رابط موساد به نام «رحیمی» با اغتشاشگران، بازتاب گستردهای داشته است.
کد خبر: ۱۳۵۰۹۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۰
با هوشیاری سازمان اطلاعات سپاه در شهرستان ازنا شناسایی و برخورد با فعالیت سازمانیافته رسانهای انجام شد.
کد خبر: ۱۳۵۰۶۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۸
هشدار دادستانی به همراهان فراخوانهای ضد ایرانی
دادستانی هشدار داد با هرگونه حمایت از اغتشاشات برخورد جدی صورت خواهد گرفت.
کد خبر: ۱۳۵۰۶۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۸
در پی اقدام غیراخلاقی سلطنتطلبان، سید نصرالدین حیدری نامه منتسب به ایشان را تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۳۵۰۵۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۷
کارشناس دفتر پایش فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو، تأکید کرد که هیچگونه قرص لاغری با نام مانجارو خوراکی در بازار وجود ندارد و هر آنچه با این عنوان عرضه میشود، فاقد مجوز و قاچاق است.
کد خبر: ۱۳۵۰۱۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۶
رییس پلیس فتای استان همدان از شناسایی و دستگیری سه نفر از عاملان اصلی تحریک افراد به اغتشاش در فضای مجازی در همدان خبر داد.
کد خبر: ۱۳۵۰۰۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
۵۱ نماینده مجلس در تذکری به رئیس جمهور و وزرای ارتباطات، وزیر اطلاعات، دفاع و وزیر کشور بر لزوم نظارت بیشتر بر فعالیت سکوهای پیامرسان بینالمللی در فضای مجازی تاکید کردند.
کد خبر: ۱۳۵۰۰۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
پلیس تهران بزرگ از شناسایی ۴۰ نفر از عوامل تولید و انتشار اخبار کذب در شبکههای اجتماعی با سوءاستفاده از هوش مصنوعی خبر داد.
کد خبر: ۱۳۴۹۸۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۴
در حالی که ایران نزدیکترین روابط را با سوریهِ اسد داشت، فکر نمیکنم که مقامی ایرانی در طول چند دهه گذشته در سفر به دمشق، به دیدن آرامگاه فارابی رفته باشد تا با انتشار تصویری از آن، روایت تعلق این چهره بزرگ به حوزه تمدنی ایران را به جهان یادآوری کند.
کد خبر: ۱۳۴۸۸۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹