قوه قضاییه

 

کلیات


قوه قضائیه، قوه ای است مستقل که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق بخشیدن به عدالت در ایران است.  رئیس قوه قضائیه توسط رهبر ایران به مدت ۵ سال به این سمت منصوب می‌شود که باید مجتهد عادل و آگاه به امور قضایی و مدیر و مدبر باشد. ریاست قوه قضائیه را در حال حاضر بر عهده سید ابراهیم رئیسی است. پیس از او صادق آملی لاریجانی این سمت را در اختیار داشت. 

 


وظایف قوه قضاییه


در اصل ۱۵۶ قانون اساسی، وظایف متعددی برای قوه قضاییه بر شمرده شده است که از جمله آن می توان به رسیدگی‏ و صدور حکم‏ در مورد تظلمات‏، تعدیات‏، شکایات‏، حل‏ و فصل‏ دعاوی‏ و رفع خصومات‏ و اخذ تصمیم‏ و اقدام‏ لازم‏ در آن‏ قسمت‏ از امور حسبیه‏، که‏ قانون‏ معین‏ می‏ کند، احیای‏ حقوق‏ عامه‏ و گسترش‏ عدل‏ و آزادی های‏ مشروع‏، نظارت‏ بر حسن‏ اجرای‏ قوانین‏، کشف‏ جرم‏ و تعقیب‏ و مجازات‏ و تعزیر مجرمین‏ و اجرای‏ حدود و مقررات‏ مدون‏ جزایی‏ اسلام‏ و اقدام‏ مناسب‏ برای‏ پیشگیری‏ از وقوع‏ جرم‏ و اصلاح‏ مجرمین‏ اشاره کرد.


نحوه انتخاب رئیس قوه قضاییه


براساس اصل ۱۵۷ قانون اساسی، به‏ منظور انجام‏ مسئولیت‏ های‏ قوه‏ قضاییه‏ در کلیه‏ امور قضایی‏ و اداری‏ و اجرایی‏ مقام‏ رهبری‏ یک‏ نفر مجتهد عادل‏ و آگاه‏ به‏ امور قضایی‏ و مدیر و مدبر را برای‏ مدت‏ پنج‏ سال‏ به‏ عنوان‏ رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ تعیین‏ می‏ نماید که‏ عالی ترین‏ مقام‏ قوه‏ قضاییه‏ است.


وظایف رییس قوه قضاییه


رییس‏ رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ وظایف و اختیارات فراوانی دارد که از جمله آن می توان به ایجاد تشکیلات‏ لازم‏ در دادگستری‏ به‏ تناسب‏ مسئولیت‏ های‏ اصل‏ یکصد و پنجاه‏ و ششم‏. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی)، تهیه‏ لوایح‏ قضایی‏ متناسب‏ با جمهوری‏ اسلامی‏. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی)،  استخدام‏ قضات‏ عادل‏ و شایسته‏ و عزل‏ و نصب‏ آن‌ها و تغییر محل‏ ماموریت‏ و تعیین‏ مشاغل‏ و ترفیع آنان‏ و مانند این‌ها از امور اداری‏، طبق‏ قانون. (براساس اصل ۱۵۸ قانون اساسی). به موجب اصل ۱۶۴ قانون اساسی محل خدمت یا سمت قاضی را بدون رضای او نمی‏توان تغییر داد، مگر به اقتضای مصلحت جامعه با تصمیم رئیس‏ قوه‏ قضائیه پس از مشورت با رئیس ‏دیوان‏ عالی‏ کشور و دادستان کل، نصب رئیس ‏دیوان‏ عالی‏کشور و دادستان کل، با مشورت قضات دیوان ‏عالی کشور برای مدت پنج‏ سال. (براساس اصل ۱۶۰ قانون‏ اساسی)، پیشنهاد وزیر دادگستری به رئیس‏ جمهور (براساس اصل ۱۶۰ ‏قانون ‏اساسی)، تعیین ضوابط برای تشکیل دیوان‏ عالی ‏کشور (براساس اصل ۱۶۱ قانون ‏اساسی)، دیوان عدالت اداری زیر نظر رئیس‏ قوه قضائیه می‏ باشد. (براساس اصل ۱۷۳ قانون ‏اساسی) و سازمان بازرسی کل‏ کشور زیرنظر رئیس ‏قوه‏ قضائیه است. (براساس اصل ‏۱۷۴ قانون ‏اساسی) اشاره کرد.


شرایط لازم برای انتخاب رئیس قوه ‏قضائیه


ریاست قوه قضاییه براساس اصل یکصد و پنجاه‏ و هفتم‏ قانون‏ اساسی، باید دارای شرایط چون مجتهد عادل بودن، آگاه به امور قضائی بودن و مدیر و مدبر بودن باشد.


دادسرا‌ها و دادگاه‌ها


قوه قضاییه بخش اعظم را که به عهده دارد از طریق دادسرا‌ها و دادگاه‌ها انجام می‌دهد.


دادسرا‌ها


با تدوین لایحه اصلاح قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب توسط قوه قضاییه و تصویب آن در مجلس در تاریخ ۲۸/۷/۸۱زمینه برای احیای مجدد دادسرا‌ها بوجود آمد.
این قانون دارای ویژگی‌ها ومزایای فراوانی است که احیای دادسراهااصلی‌ترین مزیت وفایده آن است و به همین خاطر نیز از این قانون به قانون احیای دادسرا‌ها یاد می‌شود. توجه به صلاحیت ذاتی محاکم با تقسیم آن به دادگاه‌های عمومی و اختصاصی، ادغام دادسرای عمومی و انقلاب، تخصصی نمودن دادگاه هابا تقسیم آن به دادگاه جزایی و حقوقی، احیای مرحله فرجامی در رسیدگی به جرایم مهم، احیای محاکم رسیدگی با تعدد قضات و ارجاع رسیدگی به جرایم مطبوعاتی در دادگاهی با سیستم رسیدگی با تعدد قضات، از دیگر مزایای این قانون است که احیاو اجرای آن‌ها موجب رعایت حقوق مردم می‌گردد. با احیای دادسرا‌ها موثرترین و اصلی‌ترین گام توسط مدیریت دستگاه قضایی برای تحقق توسعه برداشته شدو امروز ما شاهد احیای دادسرا‌ها در چهار استان تهران، قم، اردبیل و ایلام هستیم.


دادگاه‌ها


بیشترین ارتباط مردم با قوه قضاییه از طریق دادگاه هاست. دادگاه‌های عمومی متداولترین دادگاه هاست. دادگاه‌های عمومی متداولترین دادگاه‌ها محسوب می‌شوند که به اکثر دعاوی و اختلافات افراد جامعه رسیدگی می‌کنندو عموما دعاوی و اختلافاتی که به دادگاه‌ها ارجاع می‌شوند به دو دسته مختلف تقسیم می‌گردند که عبارتند از::دعاوی حقوقی ودعاوی کیفری. این دو دسته دعاوی هم به لحاظ ماهیت موضوع بایکدیگراختلاف دارند و هم روال رسیدگی به هر کدام از آن‌ها تا حدودی متفاوت با دسته دیگر دعاوی می‌باشد. دادگاه‌ها به لحاظ صلاحیتی به دادگاه عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شوند. دادگاه‌های اختصاصی دادگاه‌هایی هستند که به اعتبار ماهیت و نوع دعوا، یا به اعتبار افراد و طرفین دعوا تشکیل می‌شوند، نظیردادگاه‌های نظامی، انقلاب، ویژه روحانیت و دادگاه انتظامی قضات.


دیوان عالی کشور


دیوان عالی کشور عالیترین مرجع قضایی کشورمحسوب می‌شود که در ادوار مختلف قانونگذاری به دیوان تمیز، دیوان عالی تمیز، دیوان عدالت عظمی، دیوان کشور ودیوان عالی کشور نامیده شد. براساس آنچه که در قانون اساسی پیش بینی شده است، مهمترین وظیفه آن نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی می‌باشد. مقر اصلی دیوان عالی کشور در تهران است، ولی بنابر تشخیص رئیس قوه قضاییه می‌تواند در شهرستان‌های دیگر نیز شعبی داشته باشد. تعداد شعب دیوان عالی بسته به نیاز دستگاه قضایی، می‌تواند افزایش یابد.

رئیس قوه قضاییه طبق اصل۱۶۲ قانون اساسی، رئیس دیوان عالی کشور را با مشورت قضات دیوان برای مدت ۵سال انتخاب می‌نمایدو انتخاب مجدد وی برای ادوار متوالی بلا مانع است. اولین رئیس دیوان عالی کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی شهید مظلوم آیت ا... دکتر بهشتی بود که براساس فرمان امام راحل (ره) به این سمت منصوب گردید. رئیس دیوان عالی کشور ریاست شعبه اول را نیز عهده دار است و می‌تواند اختیارات خود را در خصوص ارجاع پرونده‌ها وریاست جلسات هیئت عمومی به معاون اول قضایی یا رئیس یکی از شعب، محول نماید. هریک از شعب دیوان عالی کشور از دو نفر قاضی واجد شرایط که یکی از آن‌ها رئیس و دیگری مستشار است، تشکیل می‌شود. دیوان عالی کشور به تعداد لازم برای شعب عضو معاون خواهد داشت. عضو معاون می‌تواند وظایف هر یک از دو عضو شعبه را عهده دار گردد. تعداد معاونین نباید بیشتر از تعداد شعب باشد.


دیوان عدالت اداری


براساس اصل ۱۷۳ قانون اساسی برای رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مامورین، واحد‌ها یا آیین نامه‌های دولتی و احقاق حقوق آن‌ها در قوه قضاییه وزیر نظر رئیس این قوه، نهادی حقوقی تشکیل شده است که دیوان عدالت اداری نام دارد.

نهاد‌ها و دستگاه‌های دولتی و عمومی برای انجام وظایف خودغالبا مبادرت به صدور آیین نامه‌ها یا نظاماتی می‌نمایند که در مواردی ممکن است با مقررات قانونی مطابقت نداشته باشد. براساس اصل ۱۷۰قانون اساسی ((قضات دادگاه‌ها مکلفند از اجرای تصویب نامه وآیین نامه‌های دولتی که مخالف با قوانین و مقررات اسلامی یا خارج از حدود اختیارات قوه مجریه است خودداری کنند))وبر اساس همین اصل ((هر کس می‌تواند ابطال این گونه مقررات را از دیوان عدالت اداری تقاضا کند.))براساس ماده۱۱قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۶۰موارد زیر در حیطه صلاحیت دیوان عدالت اداری می‌باشد:

۱- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:

الف) تصمیمات و اقدامات واحد‌های دولتی اعم از وزارتخانه ها، سازمانها، موسسات و شرکت‌های دولتی، شهرداری‌ها، تشکیلات و نهاد‌های انقلابی و موسسات وابسته به آنها.

ب) تصمیمات و اقدامات مامورین واحد‌های مذکور در بند ((الف)) راجع به وظایف آنها.

پ) آیین نامه‌ها وسایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها از حیث مخالفت مدلول آن‌ها با قانون و احقاق حقوق اشخاص در مواردی که تصمیمات یا اقدامات یا مقررات مذکور بعلت بر خلاف قانون بودن آن ویا عدم صلاحیت مرجع مربوط با تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خوداری از انجام وظائفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود.

۲- رسیدگی به اعتراض و شکایات از آراءو تصمیمات قطعی دادگاه‌های اداری، هیات‌ها کمیسیون‌ها یی مانند کمیسیون‌های مالیاتی، شورای کارگاه، هیئت حل اختلاف کارگر وکارفرما، میسیون موضوع ماده۱۰۰ قانون شهردای ها، کمیسیون موضوع ماده۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها ومنابع طبیعی منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت باآنها.

۳- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولین استخدام کشوری وسایر مستخدمین واحد‌ها و موسسات مذکور در بند ((یک))و مستخدمین موسساتی که شمول این قانون نسبت به آن‌ها محتاج ذکر نام است اعم از لشگری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی.


سازمان بازرسی کل کشور


گستردگی دستگاه اداری دولت و کارگزاران آن، همواره این خطر را به دنبال دارد که گاهی در بخشی از آن، مقررات قانونی نادیده گرفته شوند و تخلفاتی صورت گیردو با توجه به این که نظارت برحسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه اداری از جمله وظائف قوه قضاییه است، سازمان‌های بازرسی کل کشور به عنوان یکی از سازمان‌های اصلی قوه قضاییه این مهم را به انجام می‌رساند.

اصل ۱۷۴ قانون اساسی در همین خصوص اشعار می‌دارد: ((براساس حق نظارت قوه قضاییه نسبت به حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاه‌های اداری، سازمانی به نام ((سازمان بازرسی کل کشور))زیر نظر رئیس قوه قضاییه تشکیل می‌گردد. حدود اختیارات وظایف این سازمان را قانون تعیین می‌کند.

 

قوه قضاییه

برچسب: قوه قضاییه
مرور روزنامه‌های یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ماه؛
از طریق جلسه هماهنگی سران سه قوه را دارد باید... اسرائیل است وظیفه اول دولت مجلس و قوه قضائیه و... عنوان سخنی با رئیس قوه قضاییه نوشت بالاترین مقام مسئول... در هر قوه اعم از مجریه مقننه و قضائیه رئیس...
کد خبر: ۹۰۰۱۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۹


رئیس قوه قضائیه خبر داد:
رئیس قوه قضاییه با تاکید بر ضرورت اتقان و دقت... بحق جامعه اسلامی مردم و مقام معظم رهبری از قوه... قضاییه تراز انقلاب و نظام مقدس جمهوری اسلامی این است... اطمینان بخش باشد رئیس قوه قضاییه ادامه داد همه ما...
کد خبر: ۹۰۰۰۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۸


رئیس قوه قضائیه در پایان نشست با دانشجویان ضمن تاکید... تابناک» به نقل از مرکز رسانه قوه قضائیه آیت الله... نیز مطرح هستند رئیس قوه قضائیه با اشاره به ضرورت... قوه قضائیه با اشاره به موضوع سلامت قوه قضائیه اظهار...
کد خبر: ۸۹۹۵۶۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۶


رئیس قوه قضاییه گفت برای ایجاد این تحول به همفکری... های مختلف دانشجویی با حضور در حوزه ریاست قوه قضاییه... خداوند است رئیس قوه قضاییه با بیان اینکه مقام ربانی... خداخواهی رئیس قوه قضاییه افزود خداوند به ما توفیق دهد...
کد خبر: ۸۹۹۵۰۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۵


دنبال اعلام روز دوشنبه « قوه قضاییه ایران» مبنی بر... قضیه خبر داد به گفته سخنگوی قوه قضاییه فرد دستگیر...
کد خبر: ۸۹۹۲۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۵


شهردار تهران از دیدار خود با رئیس قوه قضاییه خبر... با رئیس قوه قضائیه اشاره و بیان کرد به تازگی...
کد خبر: ۸۹۹۰۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۴


رئیس قوه قضائیه برای ارائه لایحه منع خشونت علیه زنان... مشترک عصر یکشنبه مجلس و قوه قضائیه گفت در این... علیه زنان از رئیس قوه قضائیه سوال کرد که ایشان... مطرح بوده در حال رسیدگی در قوه قضائیه است و...
کد خبر: ۸۹۸۷۷۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۲


فوتو نیوز؛
کد خبر: ۸۹۸۳۹۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۱


خارجه وزارت کشور قوه قضائیه دادستانی کل و سازمان زندان...
کد خبر: ۸۹۸۰۰۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۰


حجت الاسلام و المسلمین رئیسی رئیس قوه قضاییه شامگاه چهارشنبه... به گزارش « تابناک» به نقل از ایسنا رئیس قوه... قضاییه با بیان اینکه ترجیح دادیم تا شب دوم ماه... رئیس قوه قضاییه با بیان اینکه شما نوجوانان عزیز دل...
کد خبر: ۸۹۷۷۶۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۹


اعتماد نوشت ریاست آیت الله رییسی بر قوه قضاییه در... دوران را خطیر می دانم که قوه قضاییه در زمان... های گذشته این قوه از لحاظ نرم افزاری و تجهیز... واقعیت این است که قوه قضاییه نتوانسته از لحاظ نرم...
کد خبر: ۸۹۷۵۰۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۸


غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضاییه امروز صبح در دومین نشست... دومین نشست خبری غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضاییه در مجتمع... قضایی امام خمینی ره برگزار شد سخنگوی قوه قضاییه در... دار واقعی باشیم در این ماه مبارک سخنگوی قوه قضائیه...
کد خبر: ۸۹۷۳۵۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۷


سخنگوی قوه قضاییه از شهروندان خواست که حرمت ماه رمضان... قوه قضائیه عنوان کرد توصیه دوم به بانوان محترم به... قوه قضائیه و دادگستری در سال ۱۳۸۳ به ریاست وقت... العمل قوه قضائیه متولی رسیدگی به امور شهروندی است این...
کد خبر: ۸۹۷۳۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۷


به سمت ریاست قوه قضائیه را مصداق بارز فتح باب... تقدیم الافاضل در قوه قضاییه می دانم بحمدلله سخنان و... مواضع سنجیده ایشان در مقام رئیس قوه قضائیه نیز موید... ترجیح می دهد در جلسه مسئولان قوه قضائیه بر روی...
کد خبر: ۸۹۷۱۳۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۶


رئیس قوه قضاییه با تاکید بر انجام تکالیف قانونی دستگاه... خواست که پیش از ورود قوه قضاییه به وظایف قانونی... با یک نرخ جدید مواجه شوند رئیس قوه قضاییه دگرخواهی... شود جلوگیری کنند و قطعا قوه قضاییه نیز همانند گذشته...
کد خبر: ۸۹۷۰۶۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۶


درخواست یک نماینده از دستگاه‌های اطلاعاتی و قضایی
دخالت دستگاه های اطلاعاتی - امنیتی و قوه قضاییه در... کنند و قوه قضاییه نیز با تشکیل شعبه ویژه «...
کد خبر: ۸۹۶۶۷۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۵


لاریجانی رئیس سابق قوه قصائیه به سمت دادستان تهران منصوب... کرد سرانجام با حکم آیت الله رییسی رییس قوه قضاییه...
کد خبر: ۸۹۶۴۴۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۴


واکنش سخنگوی قوه قضاییه به بازداشت فروزان و همسرش واکنش... نشان داد به گزارش تابناک ورزشی غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه... قضاییه درخصوص شرط بندی و فعالیت سایت های شرط بندی... اما بعد از قطعیت اطلاع رسانی خواهیم کرد سخنگوی قوه...
کد خبر: ۸۹۵۹۳۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۱


رئیس قوه قضاییه:
رئیس قوه قضاییه با بیان اینکه امروز حفظ ارزش پول... رئیس قوه قضاییه سوق دادن حجم بالای نقدینگی در کشور... می افتد رئیس قوه قضاییه با بیان اینکه اقدامات نظام... نیست بلکه مصداق تقصیر است رئیس قوه قضاییه همچنین حفظ...
کد خبر: ۸۹۵۷۸۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۰


قوه قضاییه از ۴۰۰ هزار تا یک میلیون و ۸۰۰... رئیس قوه قضاییه خواهند داشت ...
کد خبر: ۸۹۵۵۸۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۰


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv