قانون کار

 

 
 
تاریخچه

اولین قانون کار ایران در ۱۳۲۵ توسط مجلس شورای ملی تصویب شد. تصویب این قانون در نتیجه مبارزات پیگیر ۳ اتحادیه کارگری در ایران بود که «شورای متحده مرکزی اتحادیه‌های کارگران و زحمتکشان ایران» را تأسیس کرده بودند. دولت لایحه قانون کار را در سال ۱۳۲۳ تصویب و به مجلس فرستاد، اما مجلس دو سال بعد حاضر به بررسی آن شد. شرکت نفت انگلیس حاضر به پذیرش این قانون نشد و در پی آن با اعتصاب کارگران در بخش‌های مختلف صنعت نفت درگیری‌های گسترد‌ه‌ای میان کارگران و پلیس رویداد.

در سال ۱۳۳۷ دولت منوچهر اقبال با مشاوره سازمان بین‌المللی کار قانون کار جدید را تصویب و به مجلس فرستاد. این قانون در ۲۶ اسفند ۱۳۳۷ تصویب و جایگزین قانون قبلی که با تلاش اتحادیه‌های کارگری تصویب شده بود کرد.


قانون کار در جمهوری اسلامی ایران

قانون کار جمهوری اسلامی ایران مشتمل بر ۲۰۳ ماده و ۱۲۱ تبصره در تاریخ ۲۹/۸/۱۳۶۹ با رویکرد تنظیم روابط کار به تصویب نهایی مجمع تشخیص مصلحت نظام و سپس به مجمع ریاست محترم جمهوری واصل شده و جهت اجرا ابلاغ شده است. در این قانون تکالیفی برای شرکاء اجتماعی (کارگر و کارفرما و دولت) تعیین شده است که برابر بررسی‌های موجود ۱۳۰ ماده (۶۴%) به تعاریف، شروط و ... می‌پردازد و ۷۳ ماده دیگر که شامل ۳۰ ماده (۱۵%) برای کارفرما، ۲ ماده (۱%) برای کارگر، ۴ ماده (۲%) برای صندوق بیمه گر، ۲۷ ماده (۳/۱۳%) برای دولت، ۵ ماده (۵/۲%) مشترک برای کارگر وکارفرما و ۵ ماده (۵/۲%) مشترک برای دولت وکارفرما می‌باشد در این قانون صراحتاً تکلیف تعیین کرده است. با این برآورد سهم بیشتر تکالیف مصرح در قانون کار متعلق به کارفرماست.


تعریف کارفرما و تعهداتش در قانون

  تعریف کارفرما در قانون کار و امور اجتماعی به ترتیب زیر است:

 الف: کارفرما شخصی حقیقی یا حقوقی است که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار می‌کند. مدیران و مسئولان و به طور عموم کلیه کسانی که عهده دار اداره کارگاه‌ها هستند، نماینده کارفرما محسوب می‌شوند و کارفرما مسئول کلیه تعهداتی است که نمایندگان مذکور در قبال کارگر به عهده می‌گیرند. در صورتی که نماینده کارفرما خارج از اختیارات خود، متعهد نشود و کارفرما آن را نپذیرد، در مقابل کارفرما ضامن است.

ب: در قانون تامین اجتماعی کارفرما چنین تعریف شده است: کارفرما شخصی حقیقی یا حقوقی است که بیمه شده به دستور یا به حساب او کار می‌کند کلیه کسانی که به عنوان مدیر یا مسئول عهده دار اداره کارگاه‌ها هستند نماینده کارفرما محسوب می‌شوند و کارفرما مسئول انجام کلیه تعهداتی است که نمایندگان مذکور در قبال بیمه شده به عهده می‌گیرند.

با توجه به اصول و بند‌های متعددی از قانون اساسی، از جمله بند شش اصل دوم، بند چهار اصل چهل و سوم و اصول نوزدهم، بیستم و بیست هشتم، اجبار افراد به کار معین و بهره کشی از دیگران ممنوع است و مردم ایران از هر قوم وقبیله که باشند از حقوق مساوی برخوردارند و رنگ، نژاد، زبان و مانند این‌ها سبب امتیاز نخواهد بود. همه افراد اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند و هرکس حق دارد شغلی را که به آن مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست، برگزیند.

با توجه به تبصره ۲ ماده ۳ قانون تامین اجتماعی، ملاک تشخیص سن برای برخورداری از مزایای قانون تامین اجتماعی، شناسنامه‌ای است که در بدو بیمه شدن به سازمان تامین اجتماعی ارایه شده است و یا می‌شود و هرگونه تغییراتی که پس از آن در شناسنامه به عمل آید، برای سازمان یاد شده معتبر نخواهد بود.

  
تعریف قرارداد کار

قرارداد کارعبارت است از قراردادی کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حق‌السعی کاری رابرای مدت موقت یا مدت غیرموقت برای کارفرما انجام می‌دهد. در کار‌هایی که طبیعت آن‌ها جنبه مستمر دارد درصورتی که مدتی درقرارداد ذکرنشود، قرارداد دائمی تلقی می‌شود، شروط مذکوردر قرارداد کار و یا تغییرات بعدی آن در صورتی نافذ خواهد بود که برای کارگر مزایایی کمتر از امتیازات مقرر درقانون کار منظور ننماید.

 
ویژگی‌های قرارداد کار

برای صحت قرارداد کار در زمان انعقاد قرارداد رعایت شرایط ذیل الزامی است:

مشروعیت مورد قرارداد، معین بودن موضوع قرارداد و  عدم ممنوعیت قانونی و شرعی طرفین در تصرف اموال یا انجام کار مورد نظر

لازم به ذکر است اصل بر صحت کلیه قرارداد‌های کار است مگر آنکه بطلان آن‌ها در مراجع ذیصلاح به اثبات رسد. قرارداد کار علاوه بر مشخصات دقیق طرفین باید حاوی موارد ذیل باشد:

نوع کار یا حرفه یا وظیفه ایکه کارگر باید به آن اشتغال یابد، حقوق یا مزد مبنا و لواحق آن،  ساعات کار، تعطیلات و مرخصی‌ها، محل انجام کار، تاریخ انعقاد قرارداد کار، مدت قرارداد، چنانچه کاربرای مدت معین باشد و موارد دیگری که عرف و عادت شغل یا محل ایجاب کند.

در مواردی که قرارداد کتبی باشد قرارداد در ۴ نسخه تنظیم می‌گردد که یک نسخه از آن به اداره کار محل و یک نسخه نزد کارگر و یک نسخه نزد کارفرما و نسخه دیگر در اختیار شورای اسلامی کار و درکارگاههائیکه فاقد شورا هستند در اختیار نماینده کارگر قرار می‌گیرد.


دوره آزمایشی

طرفین با توافق یکدیگر می‌توانند مدتی را به نام دوره آزمایشی کار تعیین نمایند. در خلال این دوره هر یک از طرفین حق دارد بدون اخطار قبلی و بی آنکه الزام به پرداخت خسارت داشته باشد، رابطه کار را قطع نماید. در صورتی که قطع رابطه کار از طرف کارفرما باشد وی ملزم به پرداخت حقوق تمام دوره آزمایشی خواهد بود و چنانچه کارگر رابطه کار را قطع نماید کارگر فقط مستحق دریافت حقوق مدت انجام کار خواهدبود.

مدت دوره آزمایشی باید در قرارداد کار مشخص شود. حداکثر این مدت برای کارگران ساده و نیمه ماهر یک ماه و برای کارگران ماهر و دارای تخصص سطح بالا سه ماه می‌باشد.


شرایط کار

ساعت کار در هفته ۴۴ ساعت بدون احتساب وقت ناهار و نماز است. در کار‌های سخت و زیان آور و زیرزمینی ساعات کار نباید از ۶ ساعت در روز و ۳۶ ساعت در هفته تجاوز نماید.

در کار نوبتی جمع ساعات کار در ۴ هفته متوالی نباید از ۱۷۶ ساعت تجاوز نماید. مرخصی سالیانه کارگران ۲۶ روز کاری است که فقط ۹ روز آن میتواند در سال ذخیره شود. مرخصی کارگرانی که به کار‌های سخت و زیان آور اشتغال دارند ۵ هفته در سال است.


تعطیلات رسمی

تعطیلات رسمی در سراسر کشور یکسان است و برابر مصوبه شورای انقلاب اسلامی ایران به شرح ذیل میباشد:
ـ تعطیلات عید نوروز از اول فروردین لغایت ۴ فروردین.
ـ ۱۲ فروردین روز جمهوری اسلامی.
ـ ۱۳ فروردین.
ـ ۱۱ اردیبهشت روز کارگر.
ـ ۱۴ و ۱۵ خرداد.
ـ ۲۲ بهمن.
ـ عید مبعث حضرت رسول (۲۷ رجب)
ـ نیمه شعبان (میلاد حضرت قائم)
ـ ۲۱ رمضان (شهادت حضرت امیر (ع))
ـ عید سعید فطر.
ـ عید غدیر.
ـ تاسوعا.
ـ عاشورا.
ـ اربعین حسینی.
ـ ۲۸ صفر (رحلت حضرت رسول اکرم)
ـ میلاد حضرت رسول اکرم (ص)
ـ عید قربان.
ـ ولادت حضرت امیر (ع) (۱۳ رجب)
ـ وفات حضرت امام رضا (ع) (آخرین روز ماه صفر)
ـ وفات حضرت امام جعفر صادق (ع) (۲۵ شوال)


نوبت کاری

کار نوبتی عبارتست از کاری که در طول ماه گردش دارد. به نحوی که نوبت‌های آن در صبح یا عصر یا شب واقع شود.

۱ ـ درصورتیکه نوبت کار کارگر در صبح و عصر واقع شود ۱۰% حقوق ماهانه خود را علاوه بر حقوق به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد.
۲ ـ درصورتیکه نوبت کار کارگر در صبح و عصر و شب واقع شود ۱۵% حقوق ماهانه خود را علاوه بر حقوق به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد.
۳ ـ درصورتیکه نوبت کار کارگر در صبح و شب واقع شود ۵/۲۲% حقوق ماهانه خود را علاوه بر حقوق به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد.


اضافه کاری

۱ ـهرکارگر میتواند روزانه تا ۴ ساعت اضافه کار انجام دهد.

۲ ـ اضافه کار باید با توافق طرفین باشد.

۳ ـ میزان فوق العاده اضافه کار ۴۰% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی میباشد.
نحوه محاسبه اضافه کار: ۱ ـ. حقوق ماهانه تقسیم بر ۳۰ مساوی است با مزد روزانه ۲ ـ. مزد روزانه تقسیم بر ۳۳/۷ مساویست با مزد یکساعت کار عادی ۳ ـ. مزد یکساعت کار عادی × ۴/۱ = مزد یکساعت اضافه کاری

طبقه بندی مشاغل

کلیه کارگاه‌هایی که دارای حداقل ۵۰ نفر کارگر دائم و یا بیشتر مشمول قانون کار هستند ملزم به اجرای قانون طبقه بندی مشاغل هستند و تاریخ مشمول آنان برای تهیه طرح برای ۵۰ تا ۳۰۰ نفر از ۱/۴/۷۵ و برای کارگاه‌های بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ نفر از ۱/۴/۷۲ و بالای ۵۰۰ نفر از ۱۷/۱۰/۶۹ میباشد. ضمناً کلیه کارگاه‌هایی که کارکنان دائم نداشته و یا تعداد آنان کمتر از ۵۰ نفر بوده و لی با احتساب کارکنان موقت در مجموع دارای بیش از ۵۰ نفر کارگر اعم از دائم و موقت باشند از تاریخ ۱/۴/۷۶ در مشمول اجرای طرح طبقه بندی قرار گرفته اند.

کارگران موقت نیز مشمول اجرای طرح میباشند. چنانچه در کارگاهی طبقه بندی مشاغل اجرا شود کلیه کارکنان مشمول قانون کار اعم از دائم و موقت مشمول اجرای طبقه بندی مشاغل خواهند بود. اگر کارفرمایی از اجرای طبقه بندی خودداری کند کارکنان ذیربط بایستی مراتب را به اداره کار اعلام نمایند تا مورد رسیدگی واقع شود.

اعتبار طرح‌های تهیه شده که به تصویب اداره کار رسیده باشد محدودیتی از نظر اعتبار نداشته و تجدید نظر در آن منوط به موافقت مدیریت میباشد.

طرح‌های طبقه بندی مشاغل که به تصویب رسیده و به مورد اجرا گذارده میشود از لحاظ زمانی مدت مشخصی برای اعتبار آنان درنظر گرفته نشده و محدودیت زمانی ندارند ولی چنانچه تغییراتی در کارگاه از نظر وضعیت تولیدی و اقتصادی و بهره صورت گیرد که موجب تغییرات در ماهیت مشاغل و شرح وظایف آنان گردد، مدیریت بایستی نسبت به لحاظ نمودن این دو طرح با همکاری اداره کار اقدام نماید، در غیر این حالت انجام اصلاحات و تغییرات در طرح طبقه بندی و یا تهیه طرح جدید منوط به موافقت مدیریت کارگاه خواهد بود.

 بهره وری
 
برای ایجاد انگیزه افزایش بهره وری نیروی کار طبق آئین نامه نحوه انعقاد قرارداد‌های مربوط به چگونگی تعیین و پرداخت پاداش افزایش تولید، کارگاه‌ها میتوانند نسبت به انعقاد قرارداد پاداش افزایش تولید بصورت توافق میان مدیریت و نمایندگان کارکنان اقدام نمایند. مدت قرارداد‌های منعقده حداکثر برای مدت یکسال بوده و پس از پایان دوره قرارداد، انعقاد قرارداد جدید موکول به توافق مجدد بین مدیریت و نمایندگان کارکنان خواهد بود.
 

قانون کار

برچسب: قانون کار
دانستنی های حقوقی:
نظر به اینکه قرارداد کار مبنای بسیاری از روابط را... در کلیه قراردادها اصل بر شمول قانون کار نسبت به... آنهاست بنابراین در مواردی که قانون دیگری از نیروی کار... تابع حمایت نمی کند لزوماً فرد تحت پوشش قانون کار...
نظر به اینکه قرارداد کار مبنای بسیاری از روابط را... در کلیه قراردادها اصل بر شمول قانون کار نسبت به... آنهاست بنابراین در مواردی که قانون دیگری از نیروی کار... تابع حمایت نمی کند لزوماً فرد تحت پوشش قانون کار...
کد خبر: ۹۱۷۸۴۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۵/۲۳


قانون سازمان کار جهانی اعلام کرده ساعات کاری در هفته... نیست که نباید بیش از ۴۸ ساعت کار کرد بلکه... این میزان متوسط ساعت کاری در نظر گرفته شده است... میزان ساعات کاری در کشور های مختلف منتشر شده که...
کد خبر: ۹۱۳۱۳۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۳۱


شورای عالی کار تاکنون تعیین بیش از یک بار در... سال حداقل مزد کارگران نبوده اما با توجه به معیارهای... ماده ۴۱ قانون کار و لزوم تامین زندگی یک خانواده... کار تعیین حداقل حقوق به صورت بیش از یک بار...
کد خبر: ۹۱۱۲۲۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۲


دانستنی‌های حقوقی؛
نیروی کار آنان از دیرباز در جوامع بشری معمول بوده... نشأت گرفته از قانون اساسی و نیز همگام با اهداف...
نیروی کار آنان از دیرباز در جوامع بشری معمول بوده... نشأت گرفته از قانون اساسی و نیز همگام با اهداف... پیوند عمیقی خورده است به گزارش « تابناک» در قانون... حق تملک داشته و به موجب قانون مدنی زن دارای...
کد خبر: ۹۰۶۸۱۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۳۱


کارگران مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی در حالی از... ۲۵ سال گذشته از شمول قانون کار خارج شدند و... که علاوه بر موج انتقاد درباره ناکارآمدی این مناطق در... توسعه اقتصادی کشور مخالفت فعالان صنفی کارگری را نیز در...
کد خبر: ۸۹۷۹۶۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۰


با چند ماه کار کردن و پس انداز می توان... در ایران یعنی پراید مدل ۱۳۱ انباشت حقوق حداقل قانون... کار برای بیش از نوزده ماه نیاز بوده چون قیمت... آن روز پراید قیمت کارخانه حدود ۲۱ میلیون و ۳۰۰...
کد خبر: ۸۹۶۱۸۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۲


کارگران مشمول قانون کار ۱۱ اردیبهشت سال جاری به مناسبت... روز جهانی کارگر هم مانند سال های گذشته تعطیل هستند... ۶۳ قانون کار جمهوری اسلامی ایران روز ۱۱ اردیبهشت ماه... هر سال به مناسبت روز جهانی کارگر ثبت شده است...
کد خبر: ۸۹۵۱۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۰۸


دبیرکل کانون عالی انجمن های صنفی کارگران درباره آخرین وضعیت... حق مسکن کارگران گفت هنوز این مصوبه از سوی دولت... است امیدواریم در آستانه روز کارگر این مصوبه ابلاغ شود... و دل کارگران خوش شود به گزارش « تابناک» هادی...
کد خبر: ۸۹۴۹۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۰۷


توجه به عدم شمول قانون کار نسبت به کارمندان قرارداد... انجام کار معین مشخص و ضوابط جداگانه پرداخت حقوق و... مزایا درباره کارکنان مذکور کسر حق بیمه یا کسور بازنشستگی... از مبلغ اضافه کار به صورت مستمر این کارمندان که...
کد خبر: ۸۹۲۴۵۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۱/۲۸


در کمیسیون اقتصادی دولت اتفاق افتاد
کار و رفاه اجتماعی برای افزایش کمک هزینه کارگران به... اقتصاد هیئت دولت پیشنهاد وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی... برای افزایش کمک هزینه کارگران به تصویب رسید براساس این... دارایی کمک هزینه مسکن کارگران مشمول قانون کار از ابتدای...
کد خبر: ۸۹۲۳۷۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۱/۲۷


وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی بخشنامه دستمزد سال آینده... کارگران و کارکنان مشمول قانون کار را برای اجرا ابلاغ... کرد به گزارش خبرگزاری مهر محمد شریعتمداری وزیر تعاون کار... دومین نشست شورایعالی کار بخشنامه دستمزد سال ۱۳۹۸ را به...
کد خبر: ۸۸۶۸۱۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۸


مرور روزنامه‌های سه‌شنبه ۲۸ اسفندماه؛
مهر تأیید مراجع بر کارنامه ظریف ولیعهد عربستان کنار گذاشته...
مهر تأیید مراجع بر کارنامه ظریف ولیعهد عربستان کنار گذاشته... رسانه در شماره امروز ایران منتشر شده نوشت کارآمدی الزاماً... را پاسخگو سازند اما آیا این سازوکار های پاسخگویی به... ارتقای کارآمدی انجامیده است بخشی از کارکرد این سازوکار پاسخگویی...
کد خبر: ۸۸۶۶۳۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۸


دو میلیون تومان، حداقل حقوق کارگران در سال ٩٨
اعضای شورای عالی کار دقایقی قبل با افزایش ۳۶ ۵... درصدی حداقل دستمزد کارگران موافقت کرده و پایه حقوق کارگران... قبل پایان یافت و اعضای شورای عالی کار با افزایش... کارگران از فروردین ماه سال آینده با افزایش ۴۰۰ هزار...
کد خبر: ۸۸۶۶۲۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۸


با نزدیک شدن به روز های پایان سال کارگران ساعتی... پایان سال خود را دارند و به کرم کارفرمایانشان امیدوارند... وجود آنکه پرداخت عیدی و پاداش آخر سال کارگران به... کارفرما با تاخیر همراه می شود و این تاخیر گاهی...
کد خبر: ۸۸۶۳۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۶


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
و کار رسانه فرهنگ و هنر خانواده نشاط و سرگرمی...
باورنکردنی در مورد کارمندان در جهان وزیر ارتباطات اسیر شدیم...
کد خبر: ۸۸۶۱۷۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۶


چانه زنی کارگران برای حداقل دستمزد سال آینده؛
تعیین حقوق و دستمزد کارگران برای سال آینده داغ شده... است تاکنون تنها یک جلسه شورای عالی کار جهت تعیین... حقوق و دستمزد کارگران برگزار شده و قرار است در... کار نیز باشد پیش بینی ها حکایت از آن دارد...
تعیین حقوق و دستمزد کارگران برای سال آینده داغ شده... است تاکنون تنها یک جلسه شورای عالی کار جهت تعیین... حقوق و دستمزد کارگران برگزار شده و قرار است در... کار نیز باشد پیش بینی ها حکایت از آن دارد...
کد خبر: ۸۸۴۲۲۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۱۸


نشست شورای عالی کار برای تعیین دستمزد سال آینده یکشنبه... نشست شورای عالی کار با دستور کار « تعیین حداقل... دستمزد ۹۸» کارگران یکشنبه هفته آینده ۵ اسفند ۹۷ در... محل وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی با حضور نمایندگان...
کد خبر: ۸۷۹۷۶۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۳۰


مبلغ سبد معیشت کارگران ۳ میلیون و ۷۵۹ هزار و... کارگری کارفرمایی و دولت رقم 3 میلیون و 759 هزار... و 200 تومان به عنوان سبد معیشت خانوار کارگری با... کارگران نیست بلکه به عنوان ورودی مذاکرات مزدی و موضوع...
کد خبر: ۸۷۸۲۲۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۲۴


سابقه ای که باید به افزایش دریافتی افراد کارکشته و... به حقوق کارگران نیز سرایت داده شده ...
تغییری که سال گذشته در افزایش حداقل دستمزد کارگری رخ... حداقل دستمزد کارگری شود به گزارش « تابناک» با برگزاری... نمایندگان کارفرمایان همراه بود خبر رسید که چارچوب حقوق و... دستمزد کارگری تعیین و برخی پیشنهادها پیرامون آن ها هم...
کد خبر: ۸۷۸۱۳۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۲۴


هزار تومانی شورای عالی کار در اسفند ماه سال گذشته... حداقل عیدی امسال کارگران دو میلیون و ۲۲۲ هزار تومان... مبنای تعیین عیدی پایان سال همه کارگران مشمول قانون کار... کار است و کارفرمایان باید دو ماه پایه حقوق را...
کد خبر: ۸۷۷۹۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۲۴


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv