بنبست ترافيك در بزرگراه گردشگري
«همشهری» در گزارشی نوشت:
اگر ساكن غرب تهران باشيد يا اگر به كوهنوردي و تفريح در پارك جنگلي علاقه داشته باشيد، حتماً روزهاي تعطيل، فكر گذراندن وقت در پارك كوهسار و جاده سولقان به سرتان ميزند، چون اين محل بهترين گزينهاي است كه ميشود براي يك روز تعطيل انتخاب كرد.
ما هم همين كار را كرديم؛ البته نه براي تفريح، بلكه براي تهيه گزارشي كه شهروندان محله شهران و كن از ما خواسته بودند. در اين گزارش ميتوانيد مشكلات ريز و درشت محله شهران را در روزهاي تعطيل بخوانيد كه يكي از تبعات حضور بسياري از گردشگران و البته، برخي مخربان محيط زيست است.
بزرگراههاي نيايش و همت از مسيرهاي اصلي ارتباطي منطقه شهران و مركز شهر هستند كه با انتخاب يكي از آنها ميتوان به سادگي به پارك كوهسار دسترسي پيدا كرد. براي رسيدن به پارك كوهسار كه يكي از بزرگترين پروژههاي گردشگري تهران است، مسير چندان پيچ در پيچي پيش رو نداريد.
براي اين كار كافي است از خروجي همت يا انتهاي بزرگراه نيايش به سمت بلوار كوهسار برويد و از آنجا در يك خط مستقيم برانيد. در حالت عادي، بعد از 5 دقيقه به پاسگاه كن ميرسيد و از آنجا ميتوانيد انتخاب كنيد كه وارد باغهاي كن شويد يا به مسيرتان ادامه دهيد و به پارك جنگلي كوهسار برويد.
البته، كساني هم كه ميخواهند همزمان سياحت و زيارت كنند بايد مسير مستقيم را ادامه بدهند و وارد جاده سولقان شوند. در مسير جاده سولقان تا امامزاده داود (ع) انواع و اقسام جاذبههاي گردشگري وجود دارد كه ازجمله آنها بايد به باغچه رستورانها، قهوهخانههاي بين راهي، آبشارهاي طبيعي، مسيرهاي كوهپيمايي، اماكن مذهبي مانند امامزادهها و روستاهايي اشاره كرد كه هر كدامشان براي خود حكايت و قصهاي جداگانه دارند.
همچنين، ارتفاعات شمال شهران و وجود پيست مخصوص و محوطهاي باز كه با وزش ملايم و دائمي باد همراه است، محل مناسبي براي علاقهمندان ورزشهاي هوايي و موتورسواري است.
در يك نگاه كلي، ميتوان فهميد كه اين منطقه تا چه حد داراي خاصيت جذب گردشگر است كه علاوه بر رونق اقتصاد محلي، به ايجاد روحيه نشاط و شادابي شهروندان تهران كمك ميكند. اما موضوع به همين سادگيها نيست. ورود تعداد زيادي از گردشگران به اين منطقه مشكلات ترافيكي و امنيتي خاصي را براي ساكنان صبور محله به وجود آورده است و در روزهاي تعطيل، گرههاي كور متعددي در تقاطعهاي شهران و كن به وجود ميآورد.
«حسين صابري» از ساكنان 14 متري قائم، ميگويد: «روزهاي تعطيل براي رفت و آمد در اين منطقه مشكل زيادي داريم. در فلكه شهران كه بزرگراه آبشناسان را قطع ميكند، يك گره كور ترافيكي به وجود ميآيد كه ادامه آن گاهي تا چهارراه جنتآباد هم كشيده ميشود. اما ترافيك به همينجا ختم نميشود. ت
مام تقاطعهاي اين محدوده مثل پاركينگي از ماشينها ميشود كه حركت در آنها به كندي صورت ميگيرد. باور كنيد اگر بگويند روزهاي تعطيل در اين منطقه ماشين رفت و آمد نكند و مردم هر جا خواستند ماشينشان را پارك كنند و بعد پياده به كوهسار بروند، خيلي بهتر و راحتتر است.»
«اعظم رحماني» هم از ديگر شهرونداني است كه از گره كور ترافيكي در محلهاش گله ميكند. او كه ساكن خيابان شهيد عسكري است، ترافيك بهاري و تابستاني اين محله را در 2 سال اخير چنين توصيف ميكند: «حدود 2 سال است كه پارك كوهسار زياد شلوغ ميشود. از همه جاي ايران هم فكر كنم سراغ اين پارك ميآيند، از بس كه ماشين زياد است.
يكسري آدم بيحوصله كه براي عبور و مرور مردم ارزشي قائل نيستند راهبندان و ترافيك سنگيني به وجود ميآورند. واي به آن روزي كه يك تصادف كوچك اتفاق بيفتد؛ در شهران و خيابانهاي اطرافش راهبندان ميشود. به نظرم، مردم بايد خودشان ملاحظه رفت وآمد را بكنند. اگر منظم حركت كنند، هيچوقت ترافيك اين منطقه زياد نميشود. بالاخره هر كس ميخواهد دنبال كار خودش برود.»
محله برو و بيا
درست است كه پارك كوهسار جاذبه گردشگري مهمي است و روزهاي تعطيل پذيراي بسياري از شهرونداني كه به اين منطقه ميآيند و بعدازظهر خارج ميشوند، اما تأمين امنيت اين منطقه به اين سادگيها نيست. پوشش دادن حدود 6 هزار هكتار از كوههاي اين منطقه كه در اين چند سال تبديل به پارك جنگلي شدهاند، روز به روز كار مأموران امنيتي و نيروي انتظامي را سختتر ميكند.
«حسين سادات» از ساكنان شهرك بهاران، ميگويد: «حدود 4 ـ 5 سال پيش، اگر خبرهاي روزنامهها را ميخوانديد، دره فرحزاد يكي از مكانهاي جرمخيز بود.» او كه كارشناس علوم اجتماعي است، ادامه ميدهد: «تأمين امنيت مراكز گردشگري به اين سادگيها نيست. عوامل متعددي بايد دست به دست هم بدهند تا يك منطقه گردشگري از لحاظ امنيتي مناسب باشد.
در علوم اجتماعي، ميزان گرايش مردم به مكانهاي تفريحي با ميزان امنيت آن سنجيده ميشود، يعني هر چقدر شلوغتر باشد ميزان امنيت بالاتر است.» دبير شوراياري محله شهران شمالي «امير قاسمي» كه يكي از شوراياران فعال منطقه است، با ما در پيگيري و شناسايي مشكلات محله كوهسار همراه ميشود. او كه خود ساكن محله شهران شمالي است، از وجود ترافيك در اين محله بسيار گله دارد.
ميگويد: «من كه ساكن اين منطقهام، روزهاي تعطيل گاهي 40 ـ 50 دقيقه در يك مسير كوتاه در ترافيك ميمانم.» وقتي از او در مورد گره اصلي اين مشكل ميپرسيم، ميگويد: «مشكل اصلي شهران بنبست بودن آن است. يعني شما در يك روز ترافيكي اگر از بالا به محله نگاه كنيد، ميبينيد كه همه خيابانها و كوچه پسكوچهها ترافيك است اين منطقه بايد از بنبست بودن دربيايد تا رفت وآمدها آسان شود.»
وقتي از او در مورد پيشنهادهايش براي حل اين مشكل ميپرسيم، پاسخ ميدهد: «اگر كسي در اين محله زندگي نكند، نميتواند به ميزان مشكل ما پي ببرد. من خيلي تلاش كردم كه مسئولان شهرداري را قانع كنم ميدان شهران را بردارند، چون اولين گرهي است كه ما را با مشكل مواجه ميكند.
دوستان شهرداري هم نظر كارشناسي خودشان را دارند كه تا حدي هم قابل قبول است، اما اين ميدان كه ترافيك را به تمام چهارراهها و تقاطعهاي منطقه پس ميزند، الان مشكلزا شده.»
گذشته از اين، دسترسي نداشتن نقاط شمالي شهران به بزرگراههاي منطقه اين مشكل را دوچندان كرده است. البته، معاونت عمران شهرداري از وصل كردن بزرگراه باكري به محله لوركان و پارك كوهسار داده است، اما تا برطرف شدن موانع اجرايي اين پروژه بايد به فكر راه حل مناسبي براي حل مشكل بود.
معضلات رستورانها
وجود باغهاي ممتد در حاشيه شمالي اين منطقه و روند تخريب و تجاوز به دامنه شمالي البرز لزوم حفاظت از منابع را در اين منطقه دوچندان ميكند. طرح جامعه توسعه و احياي منابع محيطي اراضي غرب تهران كه طرح پارك كوهسار نيز شامل آن بود، در سال 81 در شهرداري منطقه 5 تهران به منظور حفاظت از اراضي دامنه جنوبي البرز، توسعه فضاهاي سبز و ايجاد مجموعه تفرجگاهي و اكوتوريستي آغاز شد.
كارشناسان شهرداري طرح پارك كوهسار را با چند هدف دنبال ميكنند كه توسعه فضاهاي تفريحي ـ گردشگري، بهرهگيري مطلوب از امكانات محيطي نزديك به عرصههاي شهري، توسعه و احياي پوشش گياهي، بهرهگيري متعادل از منابع آب و خاك، و ايمنسازي عرصههاي زيستي در مقابل سيلابها از جمله آنها هستند.
اما محدود شدن خدماترساني شهرداري تا انتهاي شهرك بهاران لزوم همكاري دهياري و شهرداري را بيشتر ميكند، چرا كه آغاز جاده سولقان درست جايي است كه دهياري بايد وارد عرصه شود و چون امكانات مالي و منابع بودجهايشان زياد نيست، امكان خدماترساني و نظارت بر محدوده كاري خود را ندارند.
«حسن آزاد» از رستورانداران جاده سولقان ميگويد: «ما سالهاست كه اينجا رستوران داريم و مجوز هم داريم. بهداشت را رعايت ميكنيم و به نظافت رودخانه هم اهميت ميدهيم، اما واقعاً نظارت دهياري بر كار رستورانها خيلي كم است. الان اگر كسي اين اطراف ملك داشته باشد، ميتواند به حريم رودخانه تجاوز كند و براحتي يك باغچه رستوران بزند كه گاهي محل جمع شدن خيلي از اراذل و اوباش باشد.
كاش ميشد شهرداري وارد اين محدوده ميشد و فعاليتهاي باغچه رستورانها را كنترل ميكرد.» مشكلات بعد از نقطه صفر مرزي با آغاز روزهاي گرم سال، مسئله ديگري بر مسائل گردشگري كن، كوهسار و جاده سولقان افزوده ميشود. در روزهاي گرم سال، اين نقاط آب و هواي خنكي دارند كه با وزش باد همراه است.
همين قضيه و وجود 15 امامزاده در اين منطقه مورد توجه گردشگران قرار ميگيرد. «غلامحسين محمدخاني» دبير شوراياري محله كن ميگويد: «تابستان پارسال واقعاً مشكل داشتيم. خيلي از گردشگراني كه توي ترافيك كوهسار ميمانند وارد كن ميشوند. براي همين، ايستگاه يخچال و جاده كن ترافيك عجيبي پيدا ميكند.
مشكل اصلي هم از آنجا ناشي ميشود كه 4 ـ 5 سال پيش، دقيقاً از زماني كه پل احمد كاشاني زده شد، جاده بالاي كن بنبست شد، جادهاي كه بيشتر از هزار سال سابقه در تردد اهالي كن دارد. بسته شدن اين خيابان باعث شد كه ترافيك شهران به داخل كن پس بخورد.» وي به وجود رستورانها در مسير جاده سولقان اشاره ميكند و ميگويد: «اغلب اين رستورانها هم آب رودخانه كن را كه به باغها ميرود، آلوده ميكنند و هم جلويش را ميگيرند.
در ضمن، جاده سولقان مشكلات عمراني دارد. پارسال، نماينده وزير راه را آورديم و مشكلات را برايش توضيح داديم، اما متأسفانه كاري از پيش نبرديم. اگر شهرداري بتواند بعد از نقطه مرزي، دهياري را هم پوشش بدهد، مشكلات كمتر ميشود. چون سيستم دولتي خيلي عريض و طويل است، ما نميدانيم از كجا بايد پيگير اين مسئله باشيم.»


