نمایندگان ملت و رکن چهارم دموکراسی

سرویس فرهنگی ـ در بين نمايندگان مجلس قريب به 100 نماينده داراي سايت شخصي هستند كه محتواي اين سايت‌ها معمولا سخنراني‌هاي ميان دستور، مصاحبه‌هايشان در رسانه‌هاي ديگر، تذكرهايشان در صحن علني يا گزارش ديدارهايشان با مقامات كشور  است. كمتر نماينده‌اي پيدا مي‌شود كه سايت شخصي‌اش محل تحليل‌ها و يادداشت‌هاي شخصي باشد.

در گزارشی همشهری‌آنلاین نوشته است:

تقريبا 2ماه پس از گشايش مجلس هشتم، خدمات ويژه‌اي در اختيار نمايندگان مجلس قرار گرفت تا برگزيدگان ملت اهم فعاليت‌ها، تحليل‌ها، يادداشت‌ها و حرف‌هايشان را كه در صحن علني مجال مطرح كردنش كمتر پيش مي‌آيد از طريق فضاي مجازي به مخاطبان و طرفدارانشان برسانند.

اين تجربه، تجربه ناموفقي بود؛ چرا كه با گذشت بيش از 2سال از فعاليت مجلس هشتم تنها 10 نماينده در دامنه parliran - كه قرار بود وبلاگ‌هاي رسمي نمايندگان مجلس روي آن قرار بگيرد- وبلاگ دارند. نمايندگان «رسانه‌اي» مجلس انگشت شمار نيستند؛ قريب به نيمي از 290 نماينده مجلس داراي نشريه، سايت و در كمترين حالت وبلاگ هستند. اما در واقع بخش اصلي مطالب وبلاگ‌ها و سايت‌هاي نمايندگان مجلس همان اخبار و گفت‌وگوهايي است كه از آنها در خبرگزاري‌ها و سايت‌هاي ديگر منتشر شده است. كمتر نماينده‌اي يادداشت‌ها و تحليل‌هاي خود را مدام روي سايت يا وبلاگش منتشر مي‌كند. اگر گذري به اين سايت‌ها و وبلاگ‌ها داشته باشيد كمتر به روز هستند.

اين جمله معروف ادموند بورك را شايد همه شنيده باشيم كه در پارلمان انگليس رو به خبرنگاران كرد و فرياد زد: «آقايان! شما  ركن چهارم دمكراسي هستيد». در سال 1970 «پير شفه»، مدلي از ارتباطات جمعي را ارائه داد كه در آن مدل، او 2 قطر از 4 زاويه ذوزنقه‌اي ترسيم كرد؛ يكي از قطرها را به اصحاب رسانه (روزنامه‌نگاران، نويسندگان و خبرنگاران) اختصاص داد و قطر ديگر را به صاحبان قدرت(دولت).

 در واقع «شِفه» با اين مدل قصد داشت نقش صاحبان قدرت در وسايل ارتباط جمعي را در شكل‌دهي به معادلات سياسي- اجتماعي تشريح كند. در تمام دنيا در كنار رسانه‌هاي منتقد دولت، رسانه‌هايي هم هستند كه همراه با دولت مراقب هستند تا موازنه قدرت به هم نخورد و نقدهاي منتقدان قدرت را نقد مي‌كنند. اما روزنامه‌نگاري سايبر، گسترش روز افزون وبلاگ‌ها و نياز به كمترين مقدمات براي راه‌اندازي سايت، اين امكان را فراهم آورده است كه سياستمداران خود روزنامه نگار خود باشند.
 
معروف‌ترين بلاگر ايران كه در روستاهاي ايران هم مي‌شناسندش محمود احمدي‌نژاد است. وبلاگش شايد بسيار كمتر از وبلاگ علي اكبر جوانفكر، مشاور مطبوعاتي‌‌اش به روز مي‌شود اما در هر صورت رئيس‌جمهوري بارها از طريق همين وبلاگ به شايعات و گاه انتقاداتي كه در مورد دولت وجود دارد پاسخ داده است. وبلاگ احمدي‌نژاد از زمان تشكيل دولت دهم تاكنون به روز نشده است. پيشتر كه رئيس‌جمهوري كمتر فرصت حضور در تلويزيون را مي‌يافت بيشتر وبلاگش به روز مي‌شد شايد اين از آن جهت باشد كه احمدي‌نژاد محور برنامه‌هاي اخير تلويزيوني‌‌اش را بر توضيح درباره هدفمند‌كردن يارانه‌ها گذارده بود و ترجيح آن بود كه از رسانه‌اي با بعد انتشار بالاتر استفاده كند.

در بين نمايندگان مجلس قريب به 100 نماينده داراي سايت شخصي هستند كه محتواي اين سايت‌ها معمولا سخنراني‌هاي ميان دستور، مصاحبه‌هايشان در رسانه‌هاي ديگر، تذكرهايشان در صحن علني يا گزارش ديدارهايشان با مقامات كشور  است. كمتر نماينده‌اي پيدا مي‌شود كه سايت شخصي‌اش محل تحليل‌ها و يادداشت‌هاي شخصي باشد. حميد رسايي، عضو فراكسيون انقلاب مجلس از همان معدود نماينده‌هاي مجلس است كه علاوه بر انتشار مصاحبه‌ها و گفت‌وگو و سخنراني هايش در مجلس، يادداشت و تحليل‌هاي خود را از اتفاقات حاشيه‌اي مجلس در سايتش منعكس مي‌كند.

غالب اين تحليل‌ها البته آينه اختلاف نظرهاي فراكسيون انقلاب مجلس- اصلي‌ترين فراكسيون حامي دولت- با علي لاريجاني است كه رياست مجلس و رياست فراكسيون اصولگرايان- اصلي‌ترين و تأثيرگذارترين فراكسيون مجلس هشتم- را به‌عهده دارد. در بين نماينده‌هاي شاخص مجلس، حسين فدايي، دبير كل جمعيت ايثارگران هم داراي سايت است. سايت فدايي معمولا به روز است و در كنار نطق‌ها و اخبار سياسي كشور، تحليل‌ها و يادداشت‌هايش را در اين سايت منعكس مي‌كند. پرويز سروري، نماينده مردم تهران و عضو كميسيون امنيت ملي مجلس نيز بنر سايت خود را طرح رزمندگاني گذاشته است كه در حال اعزام به جبهه هستند.

 
در بين 8 نماينده زن مجلس تنها زهره الهيان، نماينده مردم تهران و عضو كميسيون امنيت ملي مجلس سايت شخصي دارد. الهيان سايتش را به روز نگه‌مي‌دارد. يادداشت خود را مي‌نويسد و در كنار اخبار سياسي كشور، سخنراني و مصاحبه‌هايش را در اين سايت مي‌آورد.  اما در بين اعضاي هيأت رئيسه مجلس به غيراز اميدوار رضايي، نماينده مسجد سليمان و جاسم ساعدي، نماينده شوش و دانيال بقيه اعضا سايت ندارند. البته محمد دهقان كه در سال دوم فعاليت مجلس به عضويت هيأت رئيسه درآمد روي دامنه parliran وبلاگش را به روز مي‌كند.

اميدوار رضايي همچون برادرش محسن( دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام)، سايتش را مدام به روز مي‌كند. نكته جالب آنكه اميدوار رضايي در بخش پيوندهاي اين سايت 4 سايت مجمع تشخيص مصلحت نظام، خانه ملت، تابناك و سايت محسن رضايي را با سركليشه و عنوان «خودماني ها» لينك داده است. شايد انتظار اين بود كه اين عضو هيأت مديره باشگاه استقلال سايت رسمي باشگاه آبي پوشان پايتخت را نيز زير عنوان «خودماني ها» لينك دهد كه نداده است. بر خلاف اميدوار رضايي، سايت جاسم ساعد آخرين بار 28 بهمن سال 88 به روز شده است.


اگر از علي لاريجاني كه بالطبع در جايگاه رئيس قوه قانونگذاري كشور از حمايت برخي سايت‌ها و گاه خبرگزاري‌ها نظير خبرگزاري خانه ملت برخوردار است و طبيعتا چندان نيازي به سايت شخصي احساس نمي‌كند، بگذريم و محمدرضا باهنر را هم در جرگه نمايندگاني حساب كنيم كه بنا به شخصيت تأثيرگذارشان در معادلات صحن علني و البته معادلات سياسي كشور سخنانشان بازخورد رسانه‌اي بالايي پيدا مي‌كند، بايد بگوييم در بين رئيس و نواب رئيس مجلس شوراي اسلامي محمد حسن ابوترابي فرد تنها كسي است كه نه وبلاگي دارد، نه سايتي و نه مشخصا از حمايت رسانه خاصي برخوردار است.

شايد اين به‌دليل روحيات شخصي ابوترابي است كه معمولا سعي دارد چندان در معادلات سياسي خود را درگير نكند و بيشتر نقش چهره ميانجي و مستقل مي‌گيرد و كمتر اهل مناقشه و بحث و جدل است. در بين 44نماينده روحاني مجلس نيز انگشت شمار هستند روحانيوني كه اهل رسانه باشند. اگر از روح‌الله حسينيان كه سايت مركز اسناد انقلاب اسلامي را اداره مي‌كند چشم بپوشيم، به‌نظر شاخص‌ترين روحاني‌اي كه خود را رسانه‌اي فرض مي‌كند، حميدرسايي است و در كنار او مرتضي آقاتهراني را مي‌توان نام برد.


 نمايندگان مجلس از طريق سايت‌هاي خبري خود گاه مهم‌ترين اتفاقات را در كشور رقم زده‌اند. در ماجراي مدرك تحصيلي مرحوم كردان، وزير پيشين كشور، سايت «الف» وابسته به احمد توكلي، رئيس مركز پژوهش‌هاي مجلس بيشترين نقش را بازي مي‌كرد. در آن زمان اين سايت با يافتن مصاديق مشابه در كشورهاي مختلف و انتشار آن باعث شد بالاخره مجلس به استيضاح كردان رأي دهد. در آن ماجرا البته سايت «جهان نيوز» وابسته به عليرضا زاكاني، نماينده مردم تهران كاملا هماهنگ و همپاي «الف» حركت مي‌كرد. اين دو سايت كه متعلق به 2 نماينده از طيف منتقدان دولت است هم‌اكنون در ماجراي پرونده «فساد اقتصادي خيابان فاطمي» استراتژي مشابهي را در پيش گرفته‌اند.

در كنار اين دو، روح‌الله حسينيان، رئيس فراكسيون انقلاب اسلامي كه اصلي‌ترين فراكسيون حامي دولت است، سايت مركز اسناد انقلاب اسلامي را در اختيار دارد؛ سايتي كه محور اصلي محتوايش انتشار اسناد انقلاب و انعكاس گزارش‌هايي از مناسبت‌هاي تاريخي كشور است اما در كنار آن بعد خبري- تحليلي نيز به‌خود گرفته است.

 
بسياري از نمايندگان مجلس در حوزه انتخابيه يا استان خود داراي يك نشريه هستند. دوره انتشار اين نشريات متفاوت است؛ بعضي هفته‌نامه، بعضي 2هفته‌نامه و بعضي ماهنامه هستند. البته مصطفي كواكبيان كه روزنامه سراسري مردمسالاري را دارد، در سمنان و درحوزه انتخابيه خود نيز روزنامه راه مردم را منتشر مي‌كند.

محمدرضا تابش، دبير فراكسيون اقليت مجلس 2هفته‌نامه روز دوم را در يزد منتشر مي‌كند. داريوش قنبري، ديگر نماينده طيف اقليت مجلس نيز درخواست مجوز انتشار هفته‌نامه اميد ايلام را داده است. ترابي، نماينده گرمسار ماهنامه آواي حبل رود را در دست انتشار دارد.

 تعداد هفته نامه و ماهنامه‌هاي نمايندگان زياد است، اما انگشت‌شمارند نمايندگاني كه صاحب روزنامه هستند. به غير از محمدرضا باهنر، نايب رئيس مجلس كه بعد از تشكيل فراكسيون پيشرفت و عدالت قصد داشت روزنامه‌اي نيز به همين نام منتشر كند و مصطفي كواكبيان كه روزنامه مردمسالاري را دارد، بيژن نوباوه روزنامه ايرانيان را منتشر مي‌كند.

در كنار اينها البته عليرضا زاكاني كه سايت جهان نيوز را در اختيار دارد هفته‌نامه «پنجره» را با شكل و شمايلي مخاطب‌پسند منتشر مي‌كند. از بين نمايندگان روزنامه‌نگار نيز مي‌توان به حشمت‌الله فلاحت پيشه اشاره كرد كه هم‌اكنون عضو هيأت امناي روزنامه رسالت است.

با وجود اين و در حالي كه نمايندگان ملت خود صاحب سايت و رسانه هستند معمولا تنها كسي كه بيشترين تذكرات را در صحن علني درباره توقيف يا وضعيت رسانه‌ها مي‌‌دهد مصطفي كواكبيان است.