آقای وزیر! مگر از مریخ آمده اید؟

وزیر نفت کشورمان خبر داده که وزارت نفت در پیشنهاد خود برای اصلاح قیمت گاز برای سال جاری ، قیمت 100 تومان برای هر متر مکعب گاز خانگی را ارایه داده است .

به گزارش عصر ایران این قیمت پیشنهادی در حالی است که هم اکنون قیمت هر متر مکعب گاز خانگی 10 تومان است و قیمت پیشنهادی در واقع 10 برابر کردن قیمت این ماده حیاتی برای مصارف خانوارهای ایرانی است .

به بیان دیگر اگر این قیمت به تصویب نهایی برسد ، بدان معنی است که قبض گاز مردم در سال جاری 10 برابر می شود و مثلا اگر قبض مصرفی گاز خانه ای در ماه های پر مصرف سال ( به طور طبیعی ) 30 هزار تومان بوده باشد ، از این پس این خانواده باید چشمشان به قبض 300 هزار تومانی روشن باشد !!

ما نمی دانیم که آیا مکانیزم دریافت حقوق مسئولانی که چنین پیشنهادهایی را ارایه می دهند هم مثل بقیه مردم است یا نه ؟ اما چیزی که ما می دانیم این است که 10 برابر شدن قیمت گاز ، در کنار چند برابر شدن قیمت برق و آب و از همه مهم تر چند برابر شدن قیمت بنزین حتی با وجود دریافت یارانه های نقدی ( به ازای هر نفر حداکثر20 هزار تومان ) و درصدی افزایش حقوق ، مساوی است با قتل عام خانوارهای حقوق بگیر و کم درآمد شهری و روستایی  .

در حالی که هدف اصلی از موضوع اصلاح یارانه ها و هدفمند کردن آن " گران " کردن نبوده و نیست بلکه به اذعان مسئولان موافق و حتی منتقدان این طرح ، هدف اصلی از هدفمند کردن یارانه ها اصلاح نظام توزیع کنونی دریافت یارانه ها و از همه مهم تر بهینه کردن مصرف و اصلاح مصرف انرژی است ، که طبیعتا افزایش قیمت ها  یکی از اضلاع این جراحی سخت و دردناک است نه همه آن .

حال باید از مسئولان امر پرسید که به چه میزان  به دیگر اضلاع این جراحی بزرگ توجه نشان داده اند ؟ آیا به اندازه ای که درباره افزایش قیمت انرژی اهتمام دارند به موضوع اصلاح شبکه های توزیع هم توجه دارند ؟

آیا به همان اندازه که به فکر گران کردن هستند به موضوع بهینه کردن مصرف انرژی در خانه ها و استانداردسازی مصرف هم توجه نشان داده اند ؟

البته ادعای ما این نیست که به این امور بی توجهی شده بلکه درست تر این است که بگوییم به جوانب دیگر طرح بزرگ هدفمند کردن یارانه ها کم توجهی شده است .

طبیعتا حاصل این کم توجهی باید از کیسه رفاه شهروندان کم شود و طبیعتا وقتی خانواده ای ماهانه ده ها و صدها هزار تومان بابت قبض های رنگارنگ گاز و برق و آب و نیز پر کردن باک بنزین خودروی خود می پردازد ، باید حتی از نیازهای اولیه انسانی خود نیز بگذرد که دیگر نام چنین وضعیتی را "زندگی" نمی توان نهاد.

ما یقین داریم که اگر وزیر محترم نفت به تبعات پیشنهاد خود می اندیشید چنین پیشنهادی نمی داد و البته از نمایندگان محترم مجلس و دولت محترم هم انتظار طبیعی این است که به تبعات 10 برابر کردن قیمت گاز و دیگر حامل های انرژی اندیشه کرده و سپس در این باره تصمیم بگیرند .

شکی نباید داشت که اگر شیب افزایش قیمت ها بالا باشد ، شاهد از هم گسیختگی قیمت ها ، انفجار اجتماعی و ناآرامی های شدیدی خواهیم بود و برای اجتناب از چنین وضعیتی باید قدم های سنجیده ای برداشت .

به عبارت دیگر دولتمردان ما باید توجه  داشته باشند که طرح هدفمند کردن یارانه ها زمانی موفق خواهد بود که دو بال " اصلاح قیمت " و " اصلاح ، بهینه سازی  یا استاندارد سازی مصرف " همزمان با هم حرکت کنند تا بدین وسیله فشارهای اقتصادی به خانوارها کاهش یابد .

برای نمونه می توان به موضوع لامپ های کم مصرف اشاره کرد و این اقدام مثبت و خوب مسئولان وزارت نیرو با همکاری دیگر دستگاه ها امروز به جایی رسیده  که بنا به اعلام مسئولان  این وزارت خانه ساعات " پیک " مصرف دیگر مثل گذشته در ساعات اولیه شب نیست چرا که خانوارهای ایرانی با خرید لامپ های کم مصرف و استفاده از آنها از روشن شدن ده ها و صدها میلیون چراغ پر مصرف در یک بازه زمانی چند ساعته جلوگیری کرده اند و این امر در نهایت  هم به نفع مردم و هم به نفع اقتصاد کشور تمام شده است .

تجربه موفق این موضوع می تواند در استانداردسازی مصرف در دیگر حامل های انرژی هم مورد توجه قرار گیرد و به نظر می رسد در کنار  اصرار در افزایش چند برابری قیمت ها  باید توجهی خاص و همزمان هم به این بخش داشت . مثلاً  تا زمانی که ساختمان های ما استاندارد لازم برای حفظ گرمایش محیطی را نداشته باشد افزایش قیمت گاز چیزی از هدر رفت گاز نمی کاهد بلکه بر نارضایتی های اجتماعی از دولت خواهد افزود.

طرح هدفمند کردن یارانه ها ، هر چند در اصل ، طرحی ضروری برای اصلاح ساختاری اقتصاد ملی است اما شتابزدگی در اجرای آن و تمسک به طرح های عجیب و غریبی مانند 10 برابر کردن یکباره قیمت گاز ، کوچکترین همخوانی واقعیت های اقتصادی جامعه ما ندارد.
مسوولان این موضوع ساده را درک کنند که بسیاری از مردم در پرداخت همین رقم های کنونی نیز مشکل دارند چه برسد به این که آقایان شاهکارهای جدید خلق کنند و به طرفه العینی قیمت ها را چند برابر کنند و بعد هم خیال کنند که با مبالغ ناچیز یارانه های نقدی ، توازن اقتصادی خانوارها برقرار می شود.
مثلاً همین فیش 30 هزار تومانی گاز را در نظر بگیرید که برای یک خانواده 5 نفره آمده است.
اگر این خانواده ماهانه 100 هزار تومان یارانه نقدی بگیرد ، در دو ماه 200 هزار تومان می گیرد ولی تنهاقبض گاز آنها ، در دوره دو ماهه 300 هزار تومان می شود و البته بماند سایر اقلامی که دچار جهش فوق العاده قیمت ها خواهند شد.

گاهی اوقات برخی مسوولان حرف هایی می زنند که انسان با خود می گوید نکند اینها از مریخ آمده اند و خبر از جامعه ندارند.