صيانت از نوروز ايراني

mosenpak@yahoo.com

چند ماه قبل سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه "روز بین المللی نوروز" ؛ عید نوروز را به عنوان يك مناسبت بین المللی به رسمیت شناخت. در بند نخست و دوم این قطعنامه بر شناسایی اول فروردین ( 21 مارس ) به عنوان روز بین المللی نوروز تاكيد شده است.

قطعنامه نوروز به ابتکار و با مديريت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد و با با حضور هفت کشور ایران، هند، جمهوری آذربایجان، ازبکستان، قزاقستان، پاکستان و ترکیه به ثبت رسید.

غیبت دو کشور فارس زبان تاجیکستان و افغانستان در هنگام ثبت جهانی نوروز سئوالاتي را مطرح كرد چرا كه مراسم نوروز در اين كشورها نیز برگزار می‌شود.علت اين غيبت به مشكلات عضويت اين دو كشور در كنوانسيون ميراث ناملموس جهاني گره زده شد، اما برخي تحليل ها از نوعي تلاش مشكوك براي ايجاد مناقشه درباره ثبت جهانی نوروز ایرانی حكايت دارد.گويا برخی از کشورهای همسایه متمايل به مصادره این میراث هزاران ساله ایران هستند.

شايان ذكر است كه تا قبل از سال 2000 ميلادى، جشن هاى نوروزى به دليل مغايرت با ناسيوناليزم تركى در تركيه ممنوع بوده و افغانستان و تاجیکستان و دیگر کشورهای همسایه که این روزها هویت مستقلی یافته اند در گذشته های تاریخ و هم زمان با نوروز جزئی از خاک ایران به شمار می رفته اند.

بی ترديد ايران خاستگاه اصلي نوروزاست و ثبت نوروز به‌عنوان يك ميراث معنوي از سوي يونسكو و به رسميت شناختن آن از سوي سازمان ملل براي قاطبه ايرانيان و تمام كساني كه نوروز را جشن مي‌گيرند، خبر شيريني است. اين آيين كهن بخشي از تمدن ايران  و عامل وحدت ملي ايرانيان در طول قرون و اعصار بوده و به عبارتي نوروز يك واقعيت و هويت ثابت و اصيل فرهنگي  است که بايد درصیانت آن بکوشيم و آن را به نسل هاي بعد تحویل دهیم.

صيانت از نوروز به عنوان میراث گران نیاکان ما، كه مورد تائيد اسلام هم قرار گرفته، قطعا با‌ برگزاري مراسم و جشن هاي معمولي ممكن نخواهد شد .در اين مسير بايد با يك عزم ملي حركت كرد و دستگاه هاي فرهنگي بخصوص متوليان اين فعاليت ها در خارج از كشور،عمليات هماهنگ و دقيقي را براي معرفي و سياست از اين آئين ملي در دستوركار قرار دهند.

اعزام حدود چهل گروه هنري به كشورهاي مختلف در ايام نوروز كه از سوي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و مشاركت شوراي عالي ايرانيان خارج از كشور ساماندهي شده، اقدام شايسته اي است كه بايد استمرار يابد. رسانه هاي گروهي و بخصوص صدا‌وسيما  نيز بايد در اين عرصه نقش آفريني كرده و با ساخت مستندهاي تلويزيوني و معرفي نوروز ايراني در شبكه‌هاي بين‌المللي جهاني، پيوند نوروز با فرهنگ ايران به جهانيان نشان دهند. برگزاري ضيافت به مناسبت جشن نوروز در سفارتخانه‌هاي ايران و با حضور مدعوين خارجي و برگزاري سالانه‌ مراسم نوروز در سازمان ملل و نمايندگي يونسكو در پاريس نيز مي تواند مد نظر مسئولين باشد.

البته برخي از كشورهاي مستقلي كه در مجاورت ما هستند، در حوزه‌ فرهنگ ايران رشد كرده اند، اين كشورها امروز مستقل و محترم به ‌شمار مي‌روند و همين كه برگزاري جشن نوروز در آن مناطق نيز رخ مي‌دهد، به معناي تقويت تمدن ايران است. قطعا آنها نيز به صيانت از نوروز علاقمندند و براي استفاده از اين فرصت مي توان از آنان نيز براي معرفي و صيانت از نوروز دعوت نمود.

نوروز ايراني، فرصتي براي تقويت صلح و دوستي و امنيت در منطقه است.بايد از اين ظرفيت نوروز استفاده شود و چه بهتر كه ايران اسلامي يعني صاحب نوروز،پيشقراول اين اقدام باشد.علاوه بر ايرانيان، مردم تاجيكستان، افغانستان، بخش‌هايي از تركيه، هند، چين، قزاقستان و پاكستان مراسم و آيين نوروز را مي‌شناسند  و بايد از اين ظرفيت بنحو مطلوب استفاده نمود.

برگزاري هم انديشي منطقه اي و حتي فرا منطقه اي در شهرهاي تاريخي وبا حضور فرهيختگان كشورهاي مورد نظر و چاپ كتاب و نشريه در مورد تاريخچه‌ نوروز و به زبان‌هاي مختلف، ترجيحا از سوي يونسكو، مي‌تواند از اقدامات كاربردي باشد. طبعا رايزن‌هاي فرهنگي ايران در كشورهاي ديگر و بخصوص در چند كشوري كه نوروز را ثبت كرده‌اند، نيز مي‌توانند نقش برجسته اي در اين مهم داشته و با معرفي و پاسداشت نوروز ايراني ،اجازه سوء استفاده از اين عيد ايراني را به اغيار ندهند.