نانوایی‌ها رتبه‌بندی می‌شوند

وزارت بازرگانی در راستای اصلاح الگوی مصرف و از بین بردن ضایعات 30 درصدی نان تدابیر ویژه‌ای اتخاذ کرده که یکی از این برنامه‌ها رتبه بندی نانوایی‌ها است.

به گزارش خبرگزاری مهر، سال 88 رو به اتمام است، قانون هدفمند کردن یارانه‌ها به تصویب رسیده است، دولت، امسال هم همچون سنوات گذشته 440 میلیارد ریال بابت یارانه آرد و نان پرداخت کرد و همچنان، 30 درصد این رقم به ضایعات تبدیل می‌شود.

هم اکنون چشم امید مسئولان به اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها است تا شاید بتوان در کنار اقداماتی که برای اصلاح الگوی مصرف نان برنامه ریزی و پیاده سازی شده است، بخشی از این یارانه را آزاد و برای بهسازی نان و نانوایی‌ها هزینه کرد.

براساس آمار یارانه‌هایی که بابت آرد و نان پرداخت می‌شود، حدود 5 هزار میلیارد تومان است، که 30 درصد آن تبدیل به ضایعات می‌شود، ضمن اینکه سالانه بابت 8 میلیون تن آرد یارانه ای، 4 هزار میلیارد تومان یارانه از سوی دولت، پرداخت می‌شود. در این میان، نامگذاری سال 88 به نام «اصلاح الگوی مصرف» اگرچه‌اندکی توجه‌ها را به سمت هدرروی این منبع عظیم مالی سوق داد، اما همچنان برای اصلاح وضعیت موجود، راه درازی در پیش است.

میزان این یارانه آنقدر عظیم است که حتی اگر سالانه ضایعات نان را یک درصد کاهش دهیم، 440 میلیارد ریال کاهش هزینه در کشور را شاهد خواهیم بود، این در حالی است که در سال 88، 440 میلیارد تومان یارانه بابت نان پرداخت شده که نسبت به سال 87، 13 درصد رشد داشته است. بر این اساس، سرانه یارانه نان هر نفر ایرانی در سال 76، 7 هزار و 160 تومان بوده که امسال این رقم به 42 هزار تومان رسیده است.

حمید علیخانی معاون وزیر بازرگانی در گفت‌وگو با مهر در رابطه با اقدامات انجام شده مرتبط با اصلاح الگوی مصرف نان و کالاهای اساسی در کشور می‌گوید: شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران، با توجه به وظایف خود در سطوح مختلف، برنامه ریزی برای اصلاح الگوی مصرف را در بخشهای مختلفی از جمله نان صنعتی، سیلوسازی، بهسازی نانوایی ها، تغییر درصد سبوس گیری آرد، ساماندهی نانوایان آزادپز و پژوهش و آموزش، برنامه ریزی‌هایی را صورت داده است.

رتبه‌بندی کارخانجات آرد
 
معاون وزیر بازرگانی در رابطه با رتبه‌بندی کارخانجات آرد، می‌افزاید: تحقیقات مختلف گویای این واقعیت است که برخی از کارخانجات آرد سازی به دلایل عدیده‌ای از جمله تجهیزات و ماشین آلات فرسوده، مسبب ضایعات فراوان در تبدیل گندم به آرد هستند و بنابراین، نیاز به بازنگری و بازسازی این کارخانجات احساس می‌شد.
 
وی تصریح می‌کند: با دستورالعملهای خاص در این زمینه، رتبه بندی کارخانجات آرد ابلاغ و اجرایی شد. قبل از اجرای این طرح، کارخانجات قابل توجهی در رده 5 قرار داشتند و پس از اجرای این طرح، این کارخانجات از دور حذف شدند و با بازسازی و نوسازی این کارخانه‌ها و تبدیل ماشین آلات فرسوده به سیستم‌های مدرن، استاندارد سازی صورت گرفته است.
 
به گفته علیخانی، درحال حاضر تعداد کارخانه‌های رده ی 4 نیز باحدود 5 درصد از کل کارخانه‌های موجود، در حال حذف شدن هستند و تنها 3 رده استاندارد وجود دارد. با این کار، استاندارد کارخانجات تولید آرد در حد بین المللی قرار گرفته است.
 
مدیرعامل شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران در رابطه با اصلاح الگوی مصرف و رتبه بندی واحدهای نانوایی نیز می‌گوید: طرح رتبه بندی واحدهای تولید نان، هم اکنون در دست اجرا است که این امر سبب ایجاد رقابت بین نانوایان می‌شود و از سوی دیگر، بهبود کیفیت نانهای تولیدی را در پی دارد که خود سبب کاهش ضایعات شده و ارتقاء سطح بهداشت فردی و محیطی را به دنبال دارد.
 
علیخانی می‌افزاید: در این طرح، فاکتورهای مورد نظر در رتبه بندی شامل وضعیت تولید، کیفیت نان تولیدی، وضعیت تهیه خمیر، وضعیت بهداشتی ماشین آلات، لوازم و امکانات ذخیره سازی، وضعیت ارائه نان و دیگر مسائل مرتبط با واحدهای نانوایی مد نظر قرار گرفته است.
 
7 هزار واحد نانوایی آزادپز در انتظار مجوز
 
معاون وزیر بازرگانی، یکی از موارد مرتبط با اصلاح الگوی مصرف آرد و نان در کشور را طرح ایجاد و راه‌اندازی نانوایی‌های آزادپز عنوان و تصریح می‌کند: در پی بررسی‌های صورت گرفته از مشتریان و رضایتمندی آنها از نوع نان تولیدی واحدهای آزادپز صورت گرفته است، مشخص شد تا طرح ایجاد و راه‌اندازی نانوایی‌های آزادپز شروع و در اکثر استانهای کشوراجرایی شود.
 
وی می‌افزاید: این طرح در وهله اول سبب ایجاد رقابت بین واحدهای تولید نان می‌شود که در نهایت، رقابت باعث تولید نان با کیفیت می‌شود. از آنجایی که دراین طرح، حق انتخاب با مشتری است، رضایت قطعی مصرف کنندگان از نوع نان تولیدی که دارای کیفیت بالایی است، حاصل شده که تولیدات این واحدها، ضایعات بسیار کمی دارد و سبب صرفه جویی وکاهش تولید ضایعات شده است.
 
به گفته علیخانی، درحال حاضر نیز با استقبال بسیار خوب از سوی مشتریان، تعداد حدود 6 هزا رو 500 واحد نانوایی آزادپز فعال، در استانهای کشور مشغول فعالیت هستند که استان آذربایجان شرقی و تهران بیشترین واحدهای فعال را دارند. در همین ارتباط، حدود  7 هزار و 361 مورد تقاضای جدید نیز ثبت شده که در این میان، سهم استان تهران 4 هزار و 437 مورد است.
 
بهبود 3 رتبه‌ای درجه استحصال آرد
 
مدیرعامل شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران، اصلاح الگوی مصرف و تغییر درصد سبوس گیری آرد را یکی دیگر از برنامه‌های انجام شده از سوی این شرکت در سال اصلاح الگوی مصرف، عنوان و خاطرنشان می‌کند: پژوهشهای متعددی درخصوص محاسن سبوس بیشتر در نان صورت گرفته است که مبین این امر است که استفاده از نانهایی که از سبوس بیشتر برخوردارند و یا از آرد گندم کامل استفاده می‌کنند، در جلوگیری از بسیاری امراض موثر و مفید است.
 
وی ادامه می‌دهد: درحقیقت سلامتی بیشتر که ازاین راه حاصل خواهد شد که بسیاری از هزینه‌های درمانی خانواده‌ها را کاهش خواهد داد و صرفه جویی اقتصادی آنها را در پی خواهد داشت. به همین جهت تصمیم بر این شد که آردهای استحصالی برای واحدهای نانوایی بربری پز، از درجه استحصال 18 درصد به درجه استحصال 15 درصد تبدیل شود که درحقیقت، سبوس بیشتری در این نوع آرد باقی بماند.
 
علیخانی می‌گوید: در نتیجه این تصمیم، کاهش درصد سبوس گیری سبب سلامتی بیشتر شده و از سوی دیگر، این نوع آرد مختص به تولید نان بربری شده که سبب ماندن آرد در شبکه مجاز و خاص خود شده است و خروج آرد از شبکه مذکور منتفی و مقادیر قابل توجه ریالی صرفه جویی درگندم و آرد حاصل گردیده است.
 
اعتبار 33 میلیارد تومانی برای استانداردسازی نانوایی ها
 
معاون وزیر بازرگانی به خبرنگار مهر عنوان می‌کند: بهسازی نانوایی ها، به نوعی  استانداردسازی محیط‌های تولید نان است. در این راستا، شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران توانسته است تاکنون باجذب اعتباری بالغ بر 33 میلیارد تومان، حدود 11هزار واحد نانوایی را بهره مند از تسهیلات ذکر شده نماید.
 
علیخانی می‌افزاید: این واحدها نیز با لحاظ کردن فاکتورهای مختلف همچون تهیه پالت برای کیسه‌های آرد که به طور حتم میتواند از رطوبت و کپک زدگی این محصول، جلوگیری کند، ضمن اینکه نانوایی‌ها با نصب درب شیشه سیکوریت که هم نمایی زیبا به واحد تولیدی میدهد و هم میتواند از اتلاف انرژی جلوگیری نماید، اقدام کنند.
 
این مقام مسئول در شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران می‌گوید: در نهضت سیلو سازی که خوشبختانه با عزم بخش خصوصی قدم اساسی در رابطه با آن برداشته شده است، این امر که در حد امکان برای تولید گندم وغلات مورد نیاز، فضای ذخیره سازی استاندارد در کشور بوجود آید، در حال شکل گیری است.
 
وی یکی از مهمترین دغدغه‌های مسئولان را نبود فضاهای استاندارد ذخیره سازی غلات و گندم می‌داند و خاطرنشان می‌کند: عدم در اختیار داشتن فضاهای مدرن و مطابق با استانداردهای روز دنیا، هدر رفت گندم را تشدید کرده که با پیگیری این شرکت و ورود بخش خصوصی به این کار، پروژه‌های بسیار بزرگی اقدام و انجام شده است.
 
علیخانی در این رابطه می‌افزاید: در حال حاضر، جمع کل ظرفیت سیلوهای ساخته شده و در دست ساخت کشور اعم از دولتی وخصوصی شامل سیلوهای بتنی استاندارد به ظرفیت حدود 892/2 میلیون تن، سیلوهای فلزی استاندارد به ظرفیت حدود 399/4 میلیون تن و انبارهای مکانیزه استاندارد به ظرفیت حدود 787/1 میلیون تن، در مجموع به 5/6 میلیون تن رسیده است.
 
وی می‌گوید: از سوی دیگر، تا سال 1390 نیز این ظرفیت به حدود 9 میلیون و 78 هزار تن بالغ می‌شود که  یکی از راه‌های اساسی و اصولی کاهش ضایعات گندم در مرحله ذخیره سازی است.
 
تولید 40 درصد نان کشور از طریق صنعتی ها
 
علیخانی همچنین در خصوص آخرین وضعیت واحدهای نان صنعتی در کشور خاطرنشان می‌کند: جوازهای صادره از سوی وزارت صنایع و معادن از ابتدا تا اوایل دیماه سال 88، معادل 646 مورد و طرحهای ارسالی برای تصویب در همین ایام، 140 مورد بوده است، در این میان 41 مورد از این طرحها، مصوب شده است.
 
علیخانی به گشایش اعتبار ورود ماشین آلات برای 4 مورد از این نانوایی‌های صنعتی اشاره و تصریح می‌کند: همچنین 3 مورد قرارداد به منظور گشایش اعتبار صورت گرفته است که به نظر می‌رسد تا پایان سال 93، حدود 40 درصد از ظرفیت تولید نان به روش صنعتی خواهد بود. این درحالی است که دومین واحد تولید نان صنعتی به ظرفیت 50 تن تولید روزانه در سال 88 افتتاح شد.
 
علیخانی به فرهنگ سازی برای اصلاح الگوی مصرف اشاره می‌کند و می‌گوید: به نظر می‌رسد که فرهنگ سازی نقش مهمی در پیشبرد اهداف اصلاح الگوی نان در کشور داشته باشد. بر این اساس، تهیه و تألیف کتاب  آموزش مهارت نانوایی که با همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای جهت استفاده اشخاص شاغل در نانوایی‌های کشور در نظر گرفته شده، سعی دارد تا از این رهگذر، کارگران واحدهای تولید نان با جدید ترین مطالب مؤثر در ارتقای کیفیت نان آشنا کند.
 
وی به چاپ و انتشار 2 سری مجله کودک ساحل برای لایه‌های دانش آموزی مقطع ابتدایی اشاره و تصریح می‌کند: این کتابها قشر مورد نظر با مطالب گندم، آرد و نان و مباحث انواع نان، نانهای برتر، نحوه خرید و حمل و نگهداری نان و راههای صرفه جویی و کاهش ضایعات آشنا می‌کند. همچنین چاپ و انتشار چندین عنوان کتاب و سریال تلویزیونی نیز برای فرهنگ سازی در کشور صورت گرفته است.
 
به گفته علیخانی، برنامه ریزی اصولی در زمینه ارائه خدمات بازرگانی و تاسیسات مربوط به کالاهای اساسی، حساس و ضروری و تسریع در ارائه خدمات و انجام وظایف محوله و گسترش این خدمات درسطح کشور، به منظور بهبود امورتوزیع، نگهداری، بسته بندی و رضایت خاطر مصرف کنندگان و تشویق و ترغیب بخش خصوصی به سرمایه گذاری درامور بازرگانی ازجمله اهداف مهم شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران است.
 
وی می‌گوید: نقش و جایگاه شرکت در اجرای سیاستهای تنظیم بازار و ساماندهی تصدی گری دولت در امور بازرگانی حائز اهمیت می‌باشد ؛ چرا که این شرکت با توجه به ابلاغ سیاستهای اصل 44 قانون اساسی از سوی رهبر معظم انقلاب همچون سایر دستگاههای اجرایی نقش مهم و راهبردی در این زمینه دارد.
 
علیخانی تصریح می‌کند: از آنجا که شرکت بازرگانی دولتی ایران در حوزه ستادی عمدتاً امور سیاستگذاری در زمینه خرید، نگهداری و توزیع کالاهای اساسی، حساس و ضروری و توامان راهبری شرکت‌های تابعه خود را به منظور انجام عملیات اجرایی و نهایتا واگذاری از طریق بورس برعهده دارد. این شرکت ضمن مشارکت جدی در اجرای سیاست‌های تنظیم بازار و ساماندهی تصدی گری دولت، متولی اجرای مصوبه‌های شورای خرید با توجه به تصمیمات متخذه در شورای اقتصاد است.
 
به گفته علیخانی، برنامه زمانبندی خرید، نگهداری و توزیع کالاهای اساسی ازجمله گندم، آرد و نان، برنج، روغن خام، شکر خام، قند و شکر سفید از منابع داخلی و خارجی نیز توسط این شرکت انجام می‌گیرد وچنانچه ضرورت ایجاب کند، این شرکت در بازار کالاهایی که شورای خرید به صورت تکلیفی برای شرکت معین می‌کند نیز وارد می‌شود.
 
وی می‌افزاید: با انجام تحقیق و پژوهش در باب معضلات و مشکلات حمل و نقل، شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران توانسته از حمل و نقل مضاعف جلوگیری کرده و صرفه جویی قابل توجهی در این زمینه داشته باشد.
 
معاون وزیر بازرگانی می‌گوید: شرکت بازرگانی دولتی ایران، هر سال حداقل حدود 10 میلیون تن گندم خریداری می‌کند، گندم‌های خریداری شده در سنوات گذشته حدود 3 برابر تناژ خریداری شده، مسئله حمل و نقل را به خود اختصاص می‌داد. به نحویکه برخی مواقع، مسیرهای اضافی به مقاصد اولیه حمل و سپس مجدداً مقداری از گندم‌ها به جهت رفع نیاز به مبادی اولیه بازگردانده می‌شد.، پس از آن حمل به کارخانجات آرد صورت می‌گرفت و تا آخر این روال تکرار می‌شد.
 
وی ادامه می‌دهد: با شناسایی نیازهای هر منطقه و اختصاص مراکز خرید به نزدیکترین محل‌های زیر کشت و یا اختصاص مراکزی که دسترسی تا حدودی متعادل و مساوی را برای کشاورزان داشته باشد و در نهایت ارسال گندم به مقدار نیاز واقعی برای برخی استانها، از حمل مضاعف جلوگیری بعمل آمده است.
 
به گفته علیخانی، در این زمینه با راه‌اندازی سیستم جامع حمل و نقل توانسته ایم صرفه جویی قابل توجهی درخصوص نیروی انسانی، کاستن از مکاتبات اداری و کاهش بارهای سرقتی از 8 درصد به 1 درصد درسال جاری را شاهد باشیم و نیز با برنامه ریزی دقیق و نصب تابلو الکترونیکی اعلام بار در سایت‌های حمل و نقل، سبب حذف مسیرهای بدون بار برای کامیونها شده ایم و دریک مورد دیگر اینکه با استفاده از ناوگان خود مالک تحت پیمان، کاهش هزینه خرید ناوگان و بهره وری از سرمایه اشخاص ثالث را بهبود بخشیده ایم.
 
وی اظهار می‌کند: همچنین شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران نسبت به آموزش کارکنان در رابطه با اصلاح الگوی مصرف نیز کار بسیاری صورت داده است.