«وطن امروز» چگونه خود را به آن راه می زند؟

در واکنش به انتشار مطلبی در سایت تابناک تحت عنوان «وقتی یک روزنامه 190 روز در خواب به سر می برد» روزنامه وطن امروز پاسخ زیر را برای تابناک ارسال کرده است. متن این پاسخ همراه با توضیحات تابناک در زیر می آید:

مدیر مسئول محترم سایت تابناک
با سلام؛
احتراما در پی انتشار یادداشتی با عنوان «کاش دشمن را شاد نکرده بودید» در تاریخ 8 اسفندماه در روزنامه «وطن‌امروز»، سایت محترم تابناک ذیل عنوان «وقتی یک روزنامه 190 روز در خواب به سر می برد!» واکنشی «عجیب» و به دور از اخلاق رسانه‌ای به این مطلب نشان داد که وفق قانون، این جوابیه جهت انتشار در آن سایت خبری ارائه می‌شود:

به شعور مخاطب توهین نکنید!

1- در یادداشت «وطن‌امروز» نه‌تنها اشاره‌ای به حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد مطهری نشده که حتی نام سایت منتشرکننده یادداشت مورد نقد نیز ذکر نشد و تنها برخی طرق استدلال درباره رویدادهای پس از انتخابات مورد نقد قرار گرفت. ضمن اینکه در این مسیر دقت فراوان شد تا کلام، کمترین انحرافی به سوی عدم رعایت شأن دکتر مطهری نداشته باشد. با این وجود، واکنش آن سایت محترم به این یادداشت که در آن به شکل غیرقابل باوری گونه‌های متفاوتی از توهین و افترا و فحاشی علیه «وطن‌امروز» منتشر شد که به هیچ‌وجه قابل باور نبود. تناسب واکنش تابناک به یادداشت «وطن‌امروز» گویی به واکنش یکی از فعالان بسیار درآمدزای یکی از محصولات دخانی به افشاگری‌های یک رسانه نسبت به رفتارهای غیرقانونی این فعال دخانی می‌ماند! بنابر این رفتار اهانت‌آمیز و به دور از شأن رسانه‌ای به نقد «وطن‌امروز» که در آن نه نامی از فرد یا سایتی ذکر شد و ادبیاتی محترمانه نیز داشته است، تنها می‌تواند واکنشی عصبی به برخی موضوعات خارج از حیطه رسانه‌ای (دوستان نباید از فهم این موضوع عاجز باشند) تفسیر شود.

2- اهانت‌ها و افتراهای سایت محترم البته خود نیز بسیار جالب و با عرض پوزش نمایانگر میزان خردورزی، منطق و اخلاق‌گرایی دوستان تصمیم‌گیر در این سایت است. به‌عنوان نمونه تابناک مدعی شده یادداشت «وطن‌امروز» اهانت‌آمیز بوده است و این ادعا در حالی مطرح می‌شود که این سایت هیچ استنادی برای این ادعای خود نمی‌آورد یعنی در حالی که لینک یادداشت دکتر مطهری را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد، نه‌تنها یادداشت «وطن‌امروز» را منتشر نمی‌کند بلکه حتی گوشه‌هایی از این یادداشت که این سایت مدعی شده اهانت‌آمیز بوده را هم در اختیار مخاطبان قرار نمی‌دهد!

همین موضوع نشان از «عجز» آن سایت در استناد دارد و دلیلی است بر «دروغگویی». البته این سایت با ارتکاب این دروغ، مرتکب جرم نابخشودنی توهین به مخاطبان و تلاش برای انحراف افکار آنان نیز شده است!

3- تابناک در ادامه عقده‌گشایی‌های خود از «وطن‌امروز»- که البته هر بیننده‌ای در همان ابتدا متوجه مرتبه خشمناکی نویسنده هتاک این سایت می‌شود- در نقد یادداشت «وطن‌امروز» یک «کشف تاریخی» در عرصه رسانه را ارائه کرد و آن اینکه چون مدت زمانی از انتشار یادداشت دکتر مطهری سپری شده، بنابراین کسی حق ندارد به آن یادداشت و نقد آن بپردازد! این در حالی است که که این سایت حتی به یک جمله از متن یادداشت «وطن‌امروز» هم اشاره نکرد و در نقد محتوای این یادداشت کلمه‌ای ننوشته است که البته این موضوع یا حاکی از عدم مطالعه این یادداشت یا عدم برداشت درست از آن شده است. به هر حال این رفتار سایت محترم که متاسفانه به هجو نیز کشیده شد، نشانگر جایگاه منطق و عقلانیت در مدیریت این سایت است.

4- در حالی که قریب به 17 ماه از انتشار «وطن‌امروز» می‌گذرد به نظر می‌رسد سایت محترم که بدیهی‌ترین اصل خبری یعنی رصد اخبار و درک خاستگاه و هدف آن را باید مورد توجه قرار دهد، هنوز از استنباط جهت‌گیری‌های «وطن‌امروز» عاجز مانده است! جهت اطلاع مدیران این سایت باید گفت جهت‌گیری کلان «وطن‌امروز» دفاع از جمهوری اسلامی و تلاش برای تقویت نظام و ولایت‌فقیه است به‌عنوان مثال در فتنه پس از انتخابات که برخی گستاخی‌ها در برای انقلاب، امام (ره) و رهبر انقلاب آشکار شد، تکلیف‌گرایی «وطن‌امروز» بر همگان آشکار شد. در همین مسیر بعضا ورودهای نابهنگام برخی افراد که عملا موجب تقویت فتنه شد سبب شد «وطن‌امروز» ،«دوستان» فتنه‌گران را نیز مورد شماتت قرار دهد یا در پاره‌ای موارد دیگر ورودهای نابهنگام برخی افراد همانند ماجرای نامه به رهبری سبب طرح برخی انتقادهای «وطن‌امروز» شد. به نظر می‌رسد در این مسیر تقابل «وطن‌امروز» با جریان فتنه، بعضا آزرده‌خاطری سایت وابسته به دکتر محسن رضایی را نیز موجب شده باشد. العاقل یکفی بالاشاره!

5- واکنش عجولانه و غیراخلاقی به یادداشت «وطن‌امروز» اگرچه در کنار- مثلا- عقده‌گشایی درصدد القای جانبداری از دکتر محمد مطهری صورت گرفت اما به نظر می‌رسد در صورت اندکی تامل در این واکنش هتاکانه، رصد آسیب‌ها و هزینه‌های این سایت برای دکتر محمد مطهری چندان دشوار نباشد. «وطن‌امروز» معتقد است اگر این سایت مدعی حمایت از محمد مطهری است باید سلوک رسانه‌ای خود را به گونه‌ای تدوین کند که «گزندی» به شأن این استاد گرانقدر وارد نشود، نه اینکه فحاشی‌ها، اهانت‌ها و تهمت‌های این سایت موجب ایجاد هزینه برای دکتر مطهری که مناسباتی با این سایت ندارد، شود! به نظر می‌رسد این شیوه واکنش پیش از هر چیز اهانت به شأن دکتر محمد مطهری است!
روابط عمومی وطن امروز

توضیحات تابناک

1. برادران "وطن امروز" متاسفانه باز هم از روشی مغالطه آمیز یعنی «تغییر و تحریف موضوع» و سپس «پاسخ به مسالۀ خودساخته» بهره برده اند. استدلال یادداشت تابناک این نبود که چرا مطلبی که شش ماه قبل نوشته شده، «اکنون» مورد نقد واقع می شود. بله، امروز هم می توان مطلب چند هزار سال قبل مانند آرای فلاسفه یونان را مورد نقد و بررسی قرار داد. مسأله این است که مطلب صفحه اول هر روزنامه همواره به مهمترین موضوعات روز می پردازد و اینکه روزنامه ای موضوع صفحه اول خود (یا مطلبی به جای سرمقاله) را در صفحه اول به مقاله ای که شش ماه پیش منتشر شده اختصاص دهد و  تیتر مطلب خود در صفحه اول را هم مستقیما خطاب به نویسنده آن مقاله شش ماه پیش قرار دهد ابداعی غریب در عرصه رسانه ای است که به نام «وطن امروز» ثبت شد و خواب 190 روزه اشاره به این کار عجیب و غریب بود.

بررسی و نقد این مقاله اگر آن طور که وطن امروز ادعا کرده است   صرفا یک بررسی علمی پژوهشی در عرصۀ گفتمان سیاسی می بود جای آن در صفحات داخلی و در بخش های علمی سیاسی روزنامه می بود نه در صفحه اول و با تیتر «کاش دشمن را شاد نکرده بودید» که صراحتا - و آن هم پس از شش ماه - نویسنده مقالۀ «کاش دشمن را زودتر شاد کرده بودیم» مخاطب قرار می دهد.  خوانندگان قضاوت خواهند کرد که چه کسی «به شعور مخاطب توهین کرده است».   

2. بسیار جالب است که وطن امروز تابناک را به دلیل اینکه گفته بود «نویسنده در گوشه هایی از آن اهانت هایی را چاشنی مطلب خود کرده»، دروغگو خوانده است و به ضرس قاطع ادعا کرده که یادداشت آقای امیر شریفی پور نویسنده یادداشت مزبور، اساسا توهینی به نویسندۀ مقاله آقای دکتر محمد مطهری در بر نداشته است!  این در حالی است که در پاراگراف اول، نویسندۀ مذکور آقای مطهری را «منکر بدیهی» – که در منطق ملازم "معاند" یا "شیرین عقل" است – خوانده  و در پاراگراف دوم وی را از زمرۀ «خواص ناآگاه» می شمرد و در پاراگراف ششم مطهری را "بدفهم" و در چندین پاراگراف «ساده اندیش» می نامد. حال این قسمت از جوابیه وطن امروز را دوباره می خوانیم: «یاددداشت وطن امروز ادبیاتی محترمانه داشته است» و« دقت فراوان شد تا کلام، کمترین انحرافی به سوی عدم رعایت شأن دکتر مطهری نداشته باشد». خدا را شکر که این دقت فقط فراوان بوده و "بسیار فراوان" نبوده است!

3. بعید نیست برادران وطن امروز دوباره تجاهل کنند که چون نام "محمد مطهری" در یادداشت «کاش دشمن را شاد نکرده بودید» نیامده بود توهینی متوجه ایشان نشده است. مقاله دکتر مطهری تحت عنوان «کاش دشمن را زودتر شاد کرده بودیم» تنها در سایت تابناک بیش از شصت هزار خواننده داشت و حداقل در پنج روزنامه منتشر شد و در سطح وسیعی مورد توجه قرار گرفت و وطن امروز نیز همان تیتر را با اختلاف ناچیز و خطاب به نویسنده - که البته خالی از کنایه نبود - برای یادداشت خود انتخاب کرد. حال چگونه تجاهل کرده و مدعی شده اند که کسی جز خودشان متوجه نشده که نویسنده مقاله چه کسی بوده است؟! 

4. گله کرده اند که چرا به محتوای یادداشت وطن امروز در نقد تابناک اشاره نشده است و سرخوشانه  آن را ناشی از قوت نوشته خود انگاشته اند. اینجا دیگر تجاهل دو جانبه کرده اند.  بحث تابناک اساسا محتوایی نبود که لازم باشد بخش هایی از متن و یا لینک مطلب مورد بحث را بیاورد. نقد مزبور صرفا متوجه این نکته بود که چرا در صفحه اول روزنامه که در همه جای جهان به اخبار مهم روز اختصاص دارد نویسنده مقالۀ شش ماه پیش را مورد خطاب قرار می دهید؟

این عمل بی سابقه و جذاب! در عرصه کار مطبوعاتی ایران و بلکه جهان، مانند این است که یک مقام مسئول در میان پاسخهایش به خبرنگاران یک دفعه فرد مجهولی را با عنوان «شما» مورد خطاب قرار داده و پاسخی بدهد و بعد که حاضران هاج و واج بپرسند که این پاسخ در جواب کدام سوال بود، بگوید در جواب سوالی بود که یکی از خبرنگاران غایب،  چهار جلسه پیش مطرح کرده بود و مگر ایرادی دارد انسان به مطلب چند ماه پیش پاسخ دهد!؟ ایرادی ندارد ولی اگر در وسط مصاحبه چنین کاری صورت بگیرد معلوم است که گوینده چنان از چهار جلسه پیش تا کنون به فکر آن سوال بوده که بی توجه به اوضاع یکدفعه آن را در جای نامتناسب مطرح کرده است.

 بنابراین این حرکت وطن امروز سزاوار نقد مستقل بود و دلیلی نداشت که به نقد مطلب هم پرداخته شود. نقد وطن امروز، قوی بود یا ضعیف، تغییری در مسأله ایجاد نمی کرد. پس نه لازم بود به محتوای نقد پرداخته شود و نه این عدم پرداخت، نشان از قوت آن نقد داشت. حال باید از دوستان وطن امروز پرسید که شما که بحثتان محتوایی بود چرا از انتشار متن مقاله آقای محمد مطهری هم در آن زمان و هم هنگام نقد خودداری کرده و به حافظۀ شش ماه پیش خوانندگانتان از سایتها و روزنامه های دیگر اکتفا کردید؟! دلیل آن روشن است، چون در این صورت باتوجه به توضیحاتی که در بند 8 می آید ارزش نقد وطن امروز هویدا می شد.

5. از اینکه عزیزان وطن امروز تابناک را به "خردورزی، منطق و اخلاق گرایی" سفارش کرده اند سپاسگزاریم. انسان همواره نیازمند تذکر است، حتی از جانب کسانی که خود به تذکرشان عمل نمی کنند. البته بر اینکه تابناک را در همین جوابیه با الفاظ از قبیل "عاجز، دروغگو، هتاک، غیر اخلاقی، عقده گشا، تهمت زن" نواخته اند هم نباید خرده گرفت زیرا همچنانکه خود در جوابیه شان متذکر شده اند وطن امروز کاملا "تکلیف گرا"ست البته بدین معنی که برای دیگران تکلیف تعیین می کند و خود از عمل بدان معذور است. اما این شجاعت در ما هست که اگر نقد ما برادران را آزرده از آنان دلجویی کنیم.

6. خواندنی ترین نکته جوابیه وطن امروز، ابراز نگرانی در مورد شأن دکتر محمد مطهری است. برای آنکه باطن این سخن آشکار شود از خوانندگان عزیز دعوت می کنیم که مقالۀ «نقد مشفقانه به شیوۀ وطن امروز» را - که در نقد یادداشت دیگری است که حدود چهار روز قبل از یادداشت «کاش دشمن را شاد کرده بودید» در صفحه اول وطن امروز چاپ شد - در ستون یادداشت سایت تابناک بخوانند تا بالعیان ببینند که وطن امروز که شدیدا نگران حفظ شأن دکتر مطهری است، چگونه با بی مروتی به تحریف آشکار مصاحبۀ ایشان با خبرگزاری مهر پرداخته و سپس آن را به نقد کشیده است! (همین روش دقیقا در جوابیه وطن امروز به تابناک نیز در پیش گرفته شده است آنجا که با تجاهل و تحریف می گوید: «تابناک عقیده دارد چون مدت زمانی از انتشار مقالۀ دکتر مطهری سپری شده، بنابراین کسی حق ندارد به این مقاله و نقد آن بپردازد!».)

7. وطن امروز نتوانسته است که از این "فرصت حضور در تابناک" از اشاره به مسائل نامربوط - که در جای خود بدانها پرداخته شده و خواهد شد – خودداری کند.  خوانندگان با مرور دوباره بند چهارم جوابیه وطن امروز بهتر قضاوت خواهند کرد که «عقده گشایی»  به تابناک نسبت داده اند زیبنده چه کسانی است.

8. خوانندگان، خود قضاوت خواهند کرد که چاپ یک یادداشت طولانی تحریف آمیزدر صفحه اول در نقد مصاحبه دکتر محمد مطهری با عنوان "نقد مشفقانه" در 4 اسفند،  انتشار مطلب "کاش دشمن را شاد نکرده بودید" در نقد مطلب شش ماه قبل وی باز هم در صفحه اول تنها 4 روز بعد یعنی در 8 اسفند، انتشار مطلب "سلام جناب مطهری" باز هم در صفحه اول خطاب به دکتر علی مطهری تنها یک روز بعد در تاریخ 9 اسفند، علاوه بر هجوها و طنزها و دل نوشت های مکرر وطن امروز در نقد (بخوانید توهین به) دکتر علی مطهری (اساسا وطن امروز و رفقایش انگار نمی توانند بدون توهین به دکتر علی مطهری مطلبی دربارۀ انتخابات و حوادث پس از آن بنویسند) آیا نشان از درستی سخن تابناک نیست آنجا که گفته ایم: وطن امروز علاقۀ وافری به حمله به فرزندان شهید مطهری دارد! شاید هم با یادداشت طنزآمیز تابناک پروژه ای به هم خورده است که اینقدر آشفتگی برادرانمان را به همراه داشته است.

از آنجا که بعید می دانیم این روزنامه از مشی خویش دست بردارد، لینک  مقالات سیزده گانه سال پیش دکتر محمد مطهری در تابناک را برای سهولت دسترسی برادران وطن امروز درنقد مشفقانه! و  مودبانه! آنها  در پایین مطلب می آوریم.

9. ظاهرا وطن امروزیهای عزیز باورشان آمده که نقدشان بر مقالۀ دکتر مطهری از قوتی برخوردار است.  برای خارج کردن برادران از این تصور تنها  به برخی ضعفهای آشکار یادداشت مزبور از آقای امیر شریفی پور تحت عنوان «کاش دشمن را شاد نکرده بودید» اشاره می شود:

الف) نویسنده در پاراگراف اول سخن آقای محمد مطهری را مبنی بر اینکه شاد شدن دشمن از یک اقدام، لزوما دلیل نادرست بودن آن اقدام نیست انکار «بدیهی» دانسته است. سپس در پاراگراف دوم می گوید "البته استثنائاتی در اینجا وجود دارد". اینکه یک امر هم «بدیهی» باشد و هم «استثنا» داشته باشد از ابداعات فکری نویسنده است.

ب)   نویسنده به قصد نقد و رد سخن دکتر مطهری قلم به دست گرفته و پس از تلاش بسیار به این نتیجه رسیده که: «رفتار دشمن تنها عامل موثر در تحلیل رفتارها نیست اما یکی از مهمترین آنهاست».  در واقع همان سخن دکتر مطهری در مقالۀ «کاش دشمن را زودتر شادکرده بودیم» را تکرار کرده  و ناخواسته برسخن ایشان صحه گذاشته است. در آن مقاله مطهری گفته بود:  « چون این روزها نه تنها با کمرنگ شدن اخلاق رسانه‌اي بلکه بعضا با فقدان حياي رسانه‌اي و بلکه با نوعي رذالت رسانه‌اي مواجهيم لازم است نکاتي را تاکيد کنم. هشدارهاي امام و رهبر انقلاب درباره توجه به عکس العمل دشمن کاملا صحيح و راهگشاست و يک «هشدار» بازدارنده است براي دوستداران انقلاب که ناخواسته در خدمت دشمن قرار نگيرند. اما بدين معنا نيست که هرگاه دشمن از اقدامي اظهار شادي کند «قطعا» آن کار نادرست است (گر چه در موارد بسياري چنين است)...»

ج) نویسنده مزبور نوشته است: «آیا ابتنای بحث بر استثنائات شیوه خردمندان است؟». وی توجه نکرده که مقاله به دنبال اثبات یک «اصل کلی» نبوده تا تکیه بر استثنائات ایراد داشته باشد بلکه برعکس، لب مقاله این است که ما یک «اصل کلی» نداریم که شادی دشمن از یک کار همیشه مساوی غلط بودن آن اقدام است و برای رد کلیت یک اصل آوردن مثالهای نقض ضروری است و جالب اینکه خود ناقد هم به وجود موارد نقض اذعان کرده است!

د) یادداشت مزبور نه تنها اصل استدلال مقاله را نیاورده بلکه موارد بسیاری از موارد نقض از جمله استناد به قرآن و روایات را بی پاسخ گذاشته است و مواردی که به زعم خود پاسخ گفته یا مغالطه کرده و یا سوء تفسیر، مانند مواردی که در بندهای بعدی می آید.

 ه) از جمله معنای اینکه استاد مطهری روحانیت را درخت آفت زده خواند تحریف کرده و چنین نوشته است: «نویسنده اصلا اشاره نکرده است که عتاب استاد شهید اصولا با آن بخشی از روحانیت بود که با جریان امام و انقلاب مخالف بودند و تکالیف سیاسی – اجتماعی در اسلام را منکر می‌شدند». این عبارت که یک تفسیر به رای است نشان می دهد که نویسنده حتی در حد عنوان مطلب هم به نقدهای استاد توجه نکرده و یا اطلاع نداشته است. مطلب استاد ناظر به ساختار روحانیت است نه گروهی خاص و به همین دلیل در عنوان آن از کلمه «سازمان» استفاده شده است:  «مشکل اساسی در سازمان روحانیت».

و) آقای ناقد می نویسد: «مخالفت شهید مطهری با گروهک منافقین در واقع ضربه‌ای استراتژیک به برنامه‌های دشمن بود که سعی داشت گروهکی با تفکر التقاطی را به عنوان مبارزان بدلی در جبهه انقلابیون تثبیت کند. بنابراین استاد مطهری موجب اختلاف میان مبارزان نشد، بلکه شفاف کردن جبهه مبارزان حقیقی را هدف‌گیری کرد».  ناقد محترم باز با حدس و گمان چیزی را گفته است. مواضع قاطع استاد حتی میان او و برخی همرزمانش اختلاف ایجاد کرده و برای بسیاری کسانی که هیچ تعلقی به گروههای التقاطی نداشتند مشکل آفرین شده بود.

ز) ناقد مزبور قاطعانه می گوید:  «دشمن از تایید کهریزک توسط نظام خوشحال نشده است و شادی دشمن در این گونه موارد پیش از برخورد نظام است». گمان بر این است که اکثر  خوانندگان موافق باشند این ادعا  - در کنار برخی مثالهای دیگر - ظاهرا نیاز به صرف وقت نداشته باشد که البته در صورت درخواست ناقد محترم به آنها نیز پرداخته خواهد شد.

در پایان، به برادران عزیز وطن امروز توصیه می کنیم که با توجه به دید تیزبین و نقادانه بسیاری از مردم،  نقدها و یادداشتهای پخته تری منتشر کنند و جمع آوری مطالب از وبلاگهای رفقا – و لو اینکه به درد منافع جناحی بخورد – منبع اصلی مقالات خود قرار ندهند و در درجه اول به فکر اعتبار روزنامه خود باشند. البته اگر از مواضع جناحی دست برداشته و موضع عقلانی، معتدل، منطقی  و قاطع در دفاع از انقلاب و نظام و رهبر معظم انقلاب پیش گیرند قطعا نویسندگانی که مطالب مستدلی می نویسند با انان همکاری خواهند کرد.