کاری خردمندانه در توسعه مباحث فرهنگی

 در خبرها منتشر شد که " به دستور آقای ضرغامی، شبکه دو تلویزیون برون مرزی سحر به سه زبان انگلیسی، کردی و اردو آغاز به کار کرد"یعنی این که یک شبکه تلویزیونی ماهواره‌ای برای افزایش آگاهی مخاطبان برون مرزی خود از اوضاع منطقه، به پخش برنامه‌ها به زبان کردی را در دستور کار خود قرار داده است.

کردها که طبق برآوردهای رسمی حدود چهار میلیون و غیر رسمی هفت میلیون از جمعیت 70 میلیونی کشور را تشکیل می‌دهند، اکنون غیر از امکان انتشار کتاب و نشریه به زبان مادری خود، کانال کردی و آموزش زبان کردی در دانشگاه‌ها هم در اختیارشان قرار گرفته است که هر کدام تلاشی در جهت رشد و اعتلای فرهنگی منطقه کردنشین ایران و نیز تاثیر بر دیگر مناطق کردنشین در عراق و سوریه و ترکیه خواهد داشت.

پرداختن به موضوع قومیت ها به ویژه کردها در مبارزه انتخاباتی ریاست جمهوری دهم در تبلیغات نامزدها به سوژه ای جالب تبدیل شد و هر کدام از کاندیداها از زاویه دید خود و مشاورانشان به آن می پرداختند که البته برای نخستین بار در سال 1384 یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری در سنندج بنا به رایزنی ریاست جمهوری وقت و شاید بتوان گفت که تلاش های استاندار سابق کردستان، سخنگوی دولت و بهاالدین ادب به طرح این موضوع در آغاز دهه 1380 ، تاثیر به سزایی در رشد و اعتلای این تفکر داشت و بعدها با اعلام پخش اذان برای اهل سنت توسط مقام معظم رهبری در سنندج، اندک اندک به تعدیل نوع نگرش و تحول این منطقه انجامید.

 بعدها دولت حدود یک ماه پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم در تاریخ 27 تیر مصوبه آموزش اختیاری زبان‌های محلی و قومیتی ازجمله زبان کردی را در برخی از دانشگاه‌های کشور ابلاغ کرد. هرچند که بر اساس اصل پانزدهم قانون اساسی ایران استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‏های گروهی و تدریس ادبیات آنان در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است. اما می توان امیدوار بود که زمینه تالیف و انتشار کتب درسی و تخصصی به این زبان هم فراهم شود گرچه پس از انقلاب اسلامی در 1357 ، کتاب های زیادی درباره سبک شناسی، دستور زبان، فرهنگ لغت ، موسیقی ، تئاتر و.... در زمینه کردها انتشار یافت و نمی توان شمار کتابهای تاریخی و ادبی را نیز پشت ویترین کتابفروشی ها از نظر دور داشت و هرگز ممانعتی برای اجرا و انتشار موسیقی کردی هم مطرح نشد .

گرچه در مراحل مختلف نیز بنا به تغییر سیاست ها و نگرش های سیاسی و یا طرح موضوعات امنیتی، در حدود شش ماهنامه و روزنامه دو زبانه به زبان‌های فارسی و کردی در ایران توقیف شد که سرنوشت آینده آنان در گیر و دار مسایل اداری است و بیشتر مسئله عدم رعایت چهارچوب های حرفه ای توسط مسئولان ان نشریه ها در وزارت ارشاد و استانداری کردستان مطرح است که " حدود 4 صاحب نشریه از انتشار آن به عنوان دستاویز تحقق خواسته های شخصی خود سود جستند و اکنون به همان بهانه به کشورهای دیگر پناهنده شدند و... " و گروهی دیگر بر خلاف آن معتقدند " که اعمال نظارت های شدید و .... موجب تعطیلی شد و... " که به هر حال در نشیب و فراز سیر فعالیت ها، می توان به تداوم کار اندیشید که روشنفکران و تلاشگران محلی با تداوم و دور اندیشی به رشد و ارتقای مساله توسعه مباحث فرهنگی در استان کردستان کمک کنند تا کم کم تغییر نگاه ها نسبت به این هویت منطقه ای نهادینه شود و برای رسانه‌های کرد زبان کشور دیگر به هیچ وجه ایجاد محدودیتی رخ ندهد.

 البته این مساله مشارکت طلبی سیاسی کردها و توجه مبذول داشتن به موضوعیت تلاش فرهنگی آنان، نقطه عطف مهمی در آینده سیاسی ایران است.

گرچه در دهه 1940 روس ها برای اعمال فشار به سیاست حکومت مرکزی سعی در تقویت حرکت ناسیونالیسم کردها داشتند و به کمک آنها در 1945حزب دمکرات و جمهوری 11 ماهه مهاباد به سخنگویی قاضی محمد شکل گرفت تا امروز که 55 سال می گذرد حکومت های مرکزی عراق و ایران و سوریه و ترکیه هر کدام جداگانه با سیاست های متفاوت و شاید گاه مشابه نسبت به این جمعیت کشور در مناطق کردنشین عکس العمل نشان دادند که در بررسی های تاریخی حایز اهمیت اند اما ایران در 1960 نخستین کشور بود که به انتشار روزنامه کردی و پخش رادیو کردی اقدام کرد که بعدها عراق و ترکیه آن راه را ادامه دادند و هنوز سوریه هیچ نرمش و تعاملی در این زمینه ندارد و شاید تلاش فرهنگی کردهای ایران و عراق عامل برانگیزنده برای تغییر سیاست حکومت مرکزی ترکیه و سوریه باشد.

به هر حال این اقدام دولت را باید به فال نیک گرفت و اکنون این زمینه مناسب، فرصتی است مغتنم برای روشنفکران و اهل فرهنگ کردستان تا در زمینه رشد و اعتلای ان بکوشند و تداوم ببخشند و این نهال نوپا را قوام دهند و بر اساس رشد فرهنگی به توسعه سیاسی منطقه نیز در دراز مدت بپردازند.

نوشته: عرفان قانعی فرد