جادههاي بيمجوز؛ اين بار درمنطقه ارسباران!
جاده جانانلو به كليبر درحالي از داخل امنترين زون جنگل بكر ارسباران در حال احداث است كه به گفته مسؤولان سازمان حفاظت محيط زيست، اين جاده نه تنها فاقد هرگونه مجوز ارزيابي زيستمحيطي است، بلكه مجريان پروژه بدون مجوز سازمان حفاظت محيط زيست وارد منطقه حفاظت شده ارسباران شده اقدام به انفجار براي احداث اين مسير كردهاند.
به گزارش ايسنا، موضوع احداث جاده جانانلو به كليبر حدود سال 1375 مطرح شد كه در آن زمان به دليل نبود اعتبارات لازم، عمليات اجرايي جاده آغاز نشد.
اما از حدود 3 سال گذشته احداث اين جاده عليرغم عبور از منطقه حفاظت شده ارسباران كه به عنوان يكي از ذخيرهگاههاي زيستكره جهاني تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست است، بدون هماهنگي و مدنظر قرار دادن ملاحظات زيست محيطي آغاز شد.
هر چند كه مسؤولان سازمان محيط زيست در نامههاي متعددي خواستار جلوگيري و تغيير 5 كيلومتر از اين مسير شدند، اما اصرارهاي موجود، موجب شد كه اين اقدامات بياثر شود؛ به شكلي به عنوان مثال عليرغم نامه معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيط زيست براي جلوگيري از احداث مسير طي هفتههاي گذشته، احداث جاده همچنان به صورت غيرقانوني ادامه داشت.
گزارشهاي رسيده حاكيست مجريان پروژه با تاكيدات و پيگيريهاي سازمان محيط زيست، از يك مشاور براي گزارش ارزيابي خود استفاده كردند و مشاور نيز نظر سازمان محيط زيست را تاييد كرد، اما مجريان، به عمليات خود ادامه دادند.
عليرغم پيشرفت فيزيكي پروژه بدون اخذ مجوزهاي مربوطه در حد 5 كيلومتر از ابتدا و انتهاي مسير و صرف هزينه مربوطه، سازمان حفاظت محيط زيست در جهت تعامل با مجريان پروژه پيشنهاد اصلاح مسير را بعد از ملحوظ كردن مسير اجراي پروژه مطرح كرده است. اما مجريان طرح تنها به تك گزينه مدنظر و پيشنهادي خود اصرار داشته و بدون ملاحظات زيست محيطي و بدون اخذ مجوز سازمان حفاظت محيط زيست در منطقه تحت مديريت ارسباران فعاليت راهسازي را ادامه دادند.
جاده جانانلو به كليبر كه از داخل امنترين نقطه منطقه حفاظت شده ارسباران عبور ميكند، به گفته كارشناسان محيط زيست موجب قطع كريدور گدار و مهاجرت حيات وحش، افزايش تخلفات شكار، تغيير كاربري اراضي مجاور مسير و ... ميشود.
از سوي ديگر با توجه به مسير فعلي مورد نظر وزارت راه و ترابري زيستگاههاي حساس و آسيب پذير پيراموني مناطق امن منطقه حفاظت شده ارسباران و مناطق آزاد پيراموني دچار آسيبهاي جدي و جبران ناپذير خواهد شد كه اين امر افت ارزشهاي زيستگاهي منطقه را به دنبال خواهد داشت.
چندي پيش نيز يكي از نمايندگان استان در نامهاي به رييسجمهوري با اشاره به اين كه احداث اين جاده جزء مصوبات استاني بوده است، خواستار پيگيري اين امر شده بود، اين درحاليست كه به گفته مسؤولان سازمان حفاظت محيط زيست اين جاده به هيچ وجه جزء مصوبات استاني هيأت دولت نبوده است.
به گزارش ايسنا، عمليات احداث مسير هماكنون از 2 جبهه يكي از حوزه كليبر و ديگري از نوار مرزي منطقه در حال انجام است و انفجارهاي متعدد براي بازگشايي مسير و عبور از كنار رودخانه موجب شده كه جنگلهاي بكر ارسباران و حيات وحش منطقه در معرض نابودي قرار گيرند.
دكتر دلاور نجفي، معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست در اين خصوص با اشاره به اين كه احداث جاده جانانلو به كليبر هماكنون متوقف شده است، افزود: مسؤولان پروژه گزارش ارزيابي زيستمحيطي اين مسير را به سازمان حفاظت محيط زيست ارايه كردهاند، اما هنوز اين گزارش در دست بررسي است و تأييد نشده است.
گفتني است منطقه حفاظت شده ارسباران با وسعت حدود 80 هزار هکتار در کنارههاى جنوبى رود ارس در شهرستان کليبر واقع شده و به عنوان مکان ذخيره بيوسفر در يونسکو به ثبت رسيده است و از ارزشهاى خاص گياهى و جانورى برخوردار است.
جنگلهاي ارسباران در شمال آذربايجان و اردبيل داراي ويژگي هاي منحصر به فردي است که مجموعهاي از عناصر هيرکاني و قفقازي و خصوصيات ديگر مناطق گياهي کشور را در خود جاي داده است.
افزون بر تنوع عظيم گياهي، عمدهترين گونههاي پستانداران و پرندگان حمايت شده يا کمياب را نيز در چتر حمايت خود دارند. تودههاي کوهستاني آرارات در مناطق شمالي آذربايجان شرقي، نفوذ گستردهاي داشته و قوچ و ميش از شاخصترين عناصر اين مجموعه است.
اين منطقه حفاظت شده با وسعت 80 هزار و 654 هکتار در شمال غربي آذربايجان شرقي ميان 3 رودخانه مهم «ارس» در شمال، «ايلگنه چاي» در غرب و «کليبرچاي» در شرق واقع شده و از جنوب به ارتفاعات «سايگرام» متصل است. اين منطقه به دليل برخورداري از طبيعت دل انگيز و زيبايي هاي طبيعي، زيستگاه يکي از نادرترين پرندگان جهان به نام « قره خروس» به شمار مي رود. منطقه حفاظت شده ارسباران از نظر تنوع گونهاي جانوري نيز در سطح جهان کمنظير است.
تاکنون 215 گونه پرنده، 29 گونه خزنده، 5 گونه دوزيست، 48 گونه پستاندار و 17 گونه ماهي در مناطق مختلف ارسباران شناخته شده، اما کارشناسان اعتقاد دارند برخي ديگر از گونه هاي جانوري در اين جنگل ها به دلايل مختلف ناشناخته مانده اند. جالبترين ويژگي طبيعي اين منطقه که راز تنوع گياهي و جانوري آن را نيز در خود نهفته دارد اين است که سطح ارتفاع در اين جنگل ها به فاصله کمتر از 15 کيلومتر، از صفر به 3 هزار متر مي رسد، به همين دليل نيز در طول 15 کيلومتر به راحتي انواع گياهان و جانوران مربوط به ارتفاعات مختلف جغرافيايي را مي توان مشاهده کرد.
