کدام کشورها در کاهش صادرات کالاهای غیرنفتی ما سهیم بوده اند؟

اوضاع صادرات کالاهای غیرنفتی کشورمان در سال جاری مناسب نبوده و در هشت ماهه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته صادرات غیرنفتی به لحاظ وزنی و به لحاظ ارزشی به ترتیب 7.62 و 1.22 درصد کاهش داشته است. با نگاهی به 50 کشور مقصد صادراتی کالاهای غیرنفتی ایران به این نکته پی خواهیم برد که صادرات کالاهای غیرنفتی ما به برخی کشورها نسبت به مدت مشابه سال قبل به شدت کاهش یافته است.

به گزارش تابناک اقتصادی، به تازگی گمرک جمهوری اسلامی ایران کارنامه تجارت در هشت ماهه نخست سال جاری را منتشر نموده است. این کارنامه نشان می دهد که به مانند ماه های گذشته همچنان وضعیت تجارت در کشور ما مناسب نیست و در مقایسه با مدت مشابه سال کذشته با افت مواجه می باشد.

مطابق با این گزارش در هشت ماهه نخست سال 1396، میزان صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی بالغ بر 78 میلیون و 812 هزار تن و به ارزش 28.4 میلیارد دلار بوده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به ترتیب کاهشی 7.62 درصدی در وزن و 1.21 درصدی در ارزش دلاری را تجربه نموده است. همچنین میزان واردات کشور در این مدت نسبت به مدت مشابه سال گذشته، با افزایشی 8.21 درصدی در وزن به 23 میلیون و 569 هزار تن و با افزایشی 17.52 درصدی در ارزش دلاری به 32.4 میلیارد دلار رسیده است. با پیش افتادن میزان واردات از صادرات کالاهای غیرنفتی به لحاظ ارزش دلاری، تراز تجاری کشورمان در هشت ماهه نخست سال جاری منفی بوده است.

هر چند که هنوز چهار ماه تا پایان سال 96 باقی مانده است اما آمار مربوط به صادرات غیرنفتی در هشت ماهه نخست سال جاری ما را به این نکته خواهد رساند که میزان صادرات غیرنفتی در این مدت با آنچه در قانون برنامه ششم توسعه برای صادرات غیرنفتی برای سال اول هدف گذاری شده است فاصله بسیار دارد. مطابق با قانون برنامه ششم توسعه میزان رشد متوسط صادرات غیرنفتی کالا و خدمات به صورت سالانه باید 21.7 درصد باشد که این یعنی در سال اول اجرا شدن این قانون (سال 96) میزان صادرات غیرنفتی کالا و خدمات باید به 53 میلیارد دلار برسد.

با نگاهی به 50 کشور مقصد صادراتی کالاهای غیرنفتی ایران به این نکته پی خواهیم برد که صادرات کالاهای غیرنفتی ما به برخی کشورها به شدت کاهش یافته است. این کشورها عبارتند از: ترکیه، امارات متحده عربی و ژاپن.

جدول زیر که توسط اتاق بازرگانی تهران تهیه و منتشر شده است به خوبی این موضوع را نشان می دهد.

همان گونه که ملاحظه می شود در ستون سهم کشورها در رشد صادرات کالاهای غیرنفتی، سهم کشورهای ترکیه، امارات متحده عربی و ژاپن به ترتیب 4.16 درصد، 3.11 درصد و 1.62 درصد کاهش یافته است.

به گفته برخی کارشناسان کشور امارات متحده عربی نسبت به سایر کشورها، نقش پررنگ تری را در کاهش صادرات کالاهای غیرنفتی ایران داشته است. کشور امارات متحده عربی برای کشور ما به عنوان دروازه صادراتی محسوب می شود و با توجه به مناقشات سیاسی عربستان با ایران و حمایت امارات متحده عربی از کشور عربستان، به نوعی دروازه صادراتی به روی کشورمان بسته شده است.

برخی دیگر از کارشناسان معتقدند که واقعی نبودن نرخ ارز و همچنین مناقشات سیاسی منطقه باعث شده است تا صادرات کالاهای غیرنفتی ما کاهش یابد.

البته تمام موارد فوق می تواند از دلایل کاهش صادرات کالاهای غیرنفتی ایران طی سال جاری باشد اما باید این نکته را نیز فراموش نکرد که هزینه تولید کالاهای ایرانی به دلیل آنچه سخت بودن محیط کسب و کار خوانده می شود، بسیار بالاست و همین عامل باعث شده است تا تولیدکننده ایرانی برای کاهش هزینه های خود یا از کیفیت کالاها بکاهد و یا اینکه کالا را با قیمت بسیار بالاتری از مشابه خارجی آن تولید کند که در هر دو صورت، رفته رفته کالای ایرانی در بازارهای جهانی متقاضیان خود را از دست می دهد و همین عامل باعث کاهش صادرات کالاهای ایرانی به سایر کشورها خواهد شد.