چقدر نيكوكاريم؟
داود ميرزايي مقدم، يكي از بينندگان «تابناك» در پيامي نوشت: تا آنجا كه در تاريخ حيات اجتماعي انسانها ثبت شده، ايرانيان انسانهاي عاطفي و با احساسي بودهاند و هيچگاه حس انساندوستي و همدلي با همگنان را از خويش دور نكردهاند؛ اين ويژگي مشترك به عللي فراز و فرودهايي داشته، اما هيچوقت از دست نرفته است.
نيك ميدانيم كه چهاردهم اسفند ماه، روز احسان و نيكوكاري و آغازين روز هفتهاي است كه به توسط آن هر كس هرقدر ميتواند به همنوعان بيبضاعت خويش ياري ميرساند و درست در همين روز در سال 1357 حضرت امام خميني (ره) فرمان تشكيل كميته امداد را صادر فرمودند و پايه مؤسسهاي را براي خدمت به محرومان و مستضعفان پي ريختند، چراكه خداوند بزرگ در سوره مبارکه انسان آيه 8 و 9 ميفرمايد: «و به دوستي خدا به فقير و اسير و طفل يتيم طعام ميدهند و گويند ما تنها براي رضاي خدا به شما طعام ميدهيم و از شما هيچ پاداش و سپاسي نميخواهيم.»
مردم مهربان و نيکوکار کشورما همزمان با هفته احسان و نيکوکاري در چهاردهم اسفند در همايشي عظيم که تبلور نوعدوستي، نيکوکاري و مهرورزي آنان است، دستهاي پر محبت و عاطفه خويش را بر سر خانوادههاي نيازمند و کودکانشان ميکشند. هيچ مهم نيست چقدر، مهم اين است كه در اين همايش اجتماعي شركت ميجويند. در اين همايش اجتماعي، صرفنظر از هدايايي که تجميع ميشود به لحاظ معنوي، اجتماعي و فرهنگي کارکردهاي ويژهاي به نمايش گذاشته ميشود. گسترش و تقويت هرچه بيشتر فرهنگ احسان و انفاق، کمک به همنوع، انسجام اجتماعي و تقويت سرمايه اجتماعي برون گروهي نمونههايي از آن است.
نوعدوستي و کمک به همنوع از ديدگاه آيين الهي و جهاني اسلام، امري ذاتي و فطري است. در واقع خداي متعال تمايل به کمک کردن به همنوعان را به صورت يک شناخت در قلب هر بشري الهام کرده است. به اين اعتبار، عمل نيکوکاري به صورت نور الهي در قلب و سرشت انسان وجود دارد.
در حديثي از امام صادق(ع) است که ميفرمايد: آيهاي در قرآن است که عموميت و شمول کامل دارد، خداوند متعال ميفرمايد: «هَل جَـزاء ُالاِحسان الاّ الإحسان» و هر کس به او نيکي شود، بايد جبران کند و راه جبران اين نيست که به اندازه او نيکي کنيد، بلکه بايد بيش از آن باشد، زيرا اگر همانند آن باشد نيکي او برتر است، چرا که او آغازگر بوده است. بر پايه همين استدلال، حضرت امام صادق(ع) پاداش الهي در قيامت نيز بيش از عمل انسان در دنيا خواهد بود.
حتما هنگامي كه كاري نيكويي براي انسان ديگري انجام دادهايد، در وجود خود احساس شور و شعف خاصي كردهايد، زيرا احسان و انفاق، سازنده انسان و تقويتکننده روحيه از خود گذشتگي و مقدمه و فراهمکننده فضيلت ايثار در انسان است، احساس تعاون، همياري و همگرايي را در او برميانگيزد و اين بسي ارزشمند است و هر کس را ياراي آن نيست، انشاءالله خداوند متعال انگيزهاي خداخواهانه و انديشهاي حقيقتبين به او دهد.
در ميان ما شيعيان، مولاي متقيان اميرالمومنين علي(ع) و اهل بيت معظمش (ع)، برترين اسوه احسان و ايثار هستند که با وجود روزهداري، غذاي خويش را به مسکين و يتيم و اسير ميبخشند و مگر نه اين است كه الگوي زندگي مسلمانان، ائمه معصومين (ع) هستند؟
برخي گمان ميكنند اگر بخواهند احسان و نيكوكاري كنند، بايد مبالغ مادي را از مخارج زندگيشان هزينه كنند. اما اينگونه نيست. ما ميتوانيم با هديه اجناس و اقلام اضافهاي كه در سال حتي يك بار هم از آنها استفاده نميكنيم، به نيازمنداني كه ميشناسيم، در همايش خودجوش نوعدوستي مشاركت كنيم و چقدر زيباست كه اين كارمان را با نيت الهي و دور از خودنمايي انجام دهيم و اين ويژگي را در عمل در روح فرزندانمان نهادينه كنيم.
راستي ما چقدر نيكوكاريم؟ بياييد همان گونه كه تاكنون اينگونه بودهايم، باز هم وقتي پيرمرد يا پيرزن سالخوردهاي را ميبينيم كه نميتواند از عرض خيابان بگذرد، به كمكش بشتابيم. در اتوبوسهاي عمومي و مترو جايمان را به پيشكسوتان بدهيم و بيترديد روزي ميرسد كه ما نيز نيازمند كمك (معنوي) ديگران شويم. اگر روشندلي در حال گذر از معبري است، دست او را بگيريم و چند گام با او همكلام شويم. اينها اعمالي است كه به نهادينه شدن كمالات اخلاقي در ما كمك ميكند و هزينه مالي نيز ندارد. در كاري كه به ما واگذار شده با جديت تلاش كنيم و هميشه گمان كنيم ما آن طرف ميز هستيم و همانطور كه دوست داريم با ما برخورد شود، با ديگران برخورد كنيم. چرا فكر ميكنيم هميشه مشكلات و ناملايمات براي همسايگان ما رخ دهد و هيچ روزي نميرسد كه ما نيز نيازمند كمك ديگران شويم يا آن سوي ميز قرار گيريم؟
بدون شك با همين اعمال به ظاهر كوچك ولي در باطن بزرگ، به خودمان درس عدالت، نوعدوستي و مهرورزي به ديگران ميدهيم و با كمك هم جامعهاي شاداب را درست ميكنيم و بدون شك، شادابي جامعه، شادابي ما و خانواده ماست. به راستي در ايام آغاز سال نو و در شرايط تورم قابل توجه كنوني كشور كمك به نيازمندان از هر وقت ديگري لازمتر است.
الهي چنين بادا.
