غلتغلتان در خم چوگان عشق
هفتم مهر، تولد مولانا بوده و سواركاران چوگانباز براي بزرگداشت اين روز به ميدان رفتند.اين بازيها را فدراسيون چوگان و با حضور 4 تيم باشگاهي در ميدان چوگان باشگاه قصر فيروزه تهران برگزار كرد. ورزش چوگان يكي از قديميترين ورزشهاي جهان است و امروزه حتي صحبت از بازگشت آن به بازيهاي المپيك در محافل ورزشي مطرح است.
به نوشته تهران امروز؛ چوگان از بازيهاي خاص ايراني است و به عنوان نخستين ورزش دسته جمعي (تيم به تيم) شناخته شده است. ورزشي كه در آن برعكس ورزشهاي زمان پيدايش آنها در عهد كهن نبرد انسانها عليه يكديگر نبوده بلكه نبرد بر سر توپ يا گوي صورت گرفته است.
بسياري از قوانيني كه در شاهنامه فردوسي در مسابقه چوگان آمده هنوز به قوت خود باقي است. در ضمن در تاريخ هيچ مسابقهاي پيش از مسابقه سياوش با تيم ايراني در برابر تيم توران ديده نميشود. باستانيترين ميدان چوگان با استانداردهاي جهاني، هنوز در اصفهان چون نقشي بر جهان هستي، ميدرخشد و زيباترين آثار تاريخي را گرداگرد خود برپا ميبيند.
ميدان نقش جهان اصفهان، كه زيباترين ميدان تاريخي جهان محسوب ميشود و از جمله ميراث جهاني ارزشمند است، روزگاري ميزبان ماهرترين سواركاراني بوده است كه گوي را به ضربه چوگان خود از جلوي ورودي مسجد بيهمتاي جامع عباسي تا نزديكي سردر باشكوه بازار قيصريه و برعكس به حركت درميآوردند.
سلاطين صفوي، بزرگان و مهمانان خارجي از ايوان عمارت زيباي عالي قاپو -شاهكار معماري ايران- به نظاره پرسرعتترين ورزش ميپرداختند. چوگان كه از سال 1900 در بازيهاي المپيك اجرا شده، در طول سالهاي زندگاني المپيكي تا پيش از ظهور فوتبال بيشترين تعداد تماشاگر را به خود جلب كرده بود.
در المپيك 1936 برلين در ديدار پاياني آن پنجاههزار تماشاگر حضور يافت. بعد از جنگ جهاني دوم اما به دليل شرايط خاص اجتماعي آن دوران و مشكل انتقال اسبها چوگان از المپيك حذف شد اما اين ورزش دوباره در حال رونق گرفتن جهاني است و تلاشهايي براي بازگرداندن آن به المپيك صورت گرفته است.
مسابقات چهار جانبه مولانا
ورزش چوگان يك ورزش صددرصد ايراني است. اسب و چوب و گوي اسباب سرگرمي ايرانيان باستان بوده كه تاريخ گواهي ميدهد اين رشته از آن ايرانيان است. آخر هفته گذشته هم جامي تحت عنوان جام مولانا در ميدان سواركاري «قصر فيروزه» برگزار شد.
مسابقاتي چهار جانبه با حضور چهار تيم برتر چوگان كشور. كانون چوگان، خرگوشدره، قصر فيروزه و نيروي زميني ارتش چهار تيمي بودند كه ظرف دو روز به مصاف هم رفتند تا جدا از بحث رقابت ياد و خاطره مولانا را زنده نگه دارند.
اين رقابتها با برگزاري چهار ديدار به پايان رسيد و در روز نخست اين رقابتها تيمهاي قصرفيروزه و خرگوشدره به مصاف هم رفتند كه تيم قصرفيروزه، 4 بر 3/5 به برتري دست يافت و در مصاف كانون چوگان و نزاجا هم نيروي زميني ارتش 4 بر 2 حريف خود را مغلوب كرده تا تيمهاي بازنده به ديدار ردهبندي و برندهها به فينال راه يابند.
از چوگان بيشتر بدانيد
شايد برايتان جالب باشد اگر بدانيد در مسابقه چوگان چيزي به نام نيمه يا گيم يا وقت اول نداريم. بلكه عبارت «چوكه» همان مفهوم را در بر دارد. چوگان داراي چهار چوكه هفت دقيقهاي است كه در حد فاصل چوكه اول و دوم سه دقيقه، بين چوكه دوم و سوم پنج دقيقه و بين چوكه سوم و چهارم سه دقيقه وقت استراحت براي شركتكنندگان در نظر گرفته شده است.
همچنين از ديگر نكات جالب اين رشته استفاده هر چوگانباز از 4 اسب براي حضور در اين رقابت است. به اين ترتيب كه هر شركتكننده با يك اسب تازهنفس در چوكهها حاضر ميشود. زمين برگزاري چوگان چيزي در حدود شش برابر زمين فوتبال است. زمين چوگان 146 در 270 متر يعني به مساحت 39 هزار و 420 متر است. در شرايطي كه زمين فوتبال 110 در 60 متر يعني شش هزار و 600 متر مساحت دارد.
