نگاهي به سفر مبارك به واشنگتن

روز گذشته، حسنی مبارك، رئیس‌جمهور مصر، راهی آمریکا شد تا پس از پنج‌ سال، بار دیگر با مقامات آمریكایی دیداری تازه كند. مبارك در دور دوم ریاست جمهوری جورج بوش به آمریكا نرفت و این برخلاف برنامه‌هایی بود كه برای وی تدارك دیده شده بود. وی قرار بود، پیش از سفر اوباما به قاهره نیز سفری به آمریكا داشته باشد كه مرگ نوه‌اش او را از این سفر بازداشت.

مبارك فردا با همتای آمریكایی خود دیدار خواهد كرد و قرار است در این دیدار، بنا به گفته وزیر امور خارجه مصر كه مبارك را همراهی می‌كند، موضوعات مهمی چون تشكیل كشور فلسطینی و آینده صلح اعراب و اسرائیل مورد مذاكره قرار گیرد؛ هر چند انتظار می‌رود، موضوعات دیگری نیز در این دیدار بررسی شود؛ اما آنچه مشخص است، در مرحله کنونی، مباحث متعددی به جز آنچه وزیر امور خارجه مصر بر زبان راند، در این سفر قابل اشاره است كه در زیر به برخی از آنها اشاره خواهد شد:

1- اعراب از سیاست اوباما در قبال ایران به شدت ناراحت هستند و از اینكه آمریكا قصد گفت‌وگو با ایران را دارد، احساس انزوا می‌كنند. مبارك مانند عبدالله سعودی و عبدالله اردنی و در راستای هماهنگی‌های انجام گرفته، می‌خواهد اوباما را از ادامه این سیاست باز دارد. مصری‌ها در دولت بوش اعلام آمادگی كرده بودند كه در صورت حمله آمریكا به ایران، كمك‌های لجستیكی به این كشور را تدارك ببینند و حال كه آمریكا مانع از حمله اسرائیل به ایران شده، آنها تلاش می‌كنند تا این مانع را بردارند، چرا كه به باور اعراب، هم‌اکنون ایران خطرناكتر از اسرائیل است.

2- مقامات مصری از اینكه با گسترش نفوذ ایران حتی نمی‌توانند جنبش حماس را به پیروی از خود وادار كنند، به شدت عصبانی بوده و آزادی عمل گروه‌های طرفدار ایران را برنمی‌تابند كه این موضوع به ویژه در عراق و لبنان اهمیت بالایی دارد. مصری‌ها كه در دوره رژیم بعث روابط گسترده‌ای با عراق داشتند، جای خود را به ایران و تركیه و چند كشور دیگر داده‌اند و عملا اعراب از عراق رانده شده‌اند و از این روست كه مبارك از اوباما خواهد خواست ایران را در عراق نیز در فشار گذارد.

3- هم‌اکنون مصر به شدت دچار مسأله جانشینی است. مبارك می‌خواهد تا فرزندش جمال را به جای خود بنشاند و مقدمات این كار را هم فراهم كرده، اما تنها مشكلی كه در این میان می‌ماند، مسأله جامعه جهانی است؛ مبارك می‌خواهد آمریكایی‌ها وی را در این راه همراهی كنند تا جمال بدون دردسر، بر جای پدر تكیه زده و اصولا مسأله‌ای به نام توارث را حل كند.

4- رژیم مبارك به دلیل عملكرد منطقه‌ای خود، دچار فشارهای دوچندانی از درون كشور است. این فشارها كه هر از چندگاهی خود را نمایان می‌كند، بیشتر به خاطر عدم موفقیت‌های داخلی و منطقه‌ای این دولت است. مبارك یكی از اهداف مهم خود را تشكیل كشور فلسطینی می‌داند تا مردم مصر را به بیهوده نبودن رابطه مصر و اسرائیل راضی كند؛ فشار بر اسرائیل یكی دیگر از موارد مورد مذاكره است.

5- آمریكایی‌ها در دو دهه گذشته، حمایت بی‌شایبه‌ای از جدایی‌طلبان جنوب سودان کرده‌اند و بر اثر همین حمایت‌ها، قرار است رفراندمی در سال 2011 در جنوب سودان برگزار شود و اگر مردم این منطقه به جدایی رأی دهند، آنگاه مشكلات مصر آغاز می‌شود. مصر فرزند نیل است و اگر بخواهد كشوری دیگر در مسیر رودخانه نیل ایجاد شود، زندگی مصری‌ها به خطر خواهد افتاد؛ بنابراین، مبارك همه تلاش خود را به كار خواهد بست تا آمریكایی‌ها را راضی به حمایت نکردن از جریان جدایی‌طلب در جنوب سودان كند.