چگونه ميتوان رئيس شد؟
عدم راهيابي تيم ملي به جامجهاني دلايل متعددي دارد كه از بالا تا پايين فوتبال ما را دربرميگيرد. عدم مديريت صحيح، نداشتن باشگاههاي حرفهاي، تصميمگيري و قانونگذاري لحظهاي، توجه نكردن به پرورش اصولي بازيكنان نوجوان و جوان، كمبود امكانات و عدم صداقت در جامعه فوتبال، از مهمترين عوامل سقوط فوتبال كشورمان است. اينكه تمام نمايندههاي فوتبال ايران در ليگ قهرمانان باشگاههاي آسيا حذف ميشوند، آيينهاي تمام عيار از وضعيت فوتبال ماست.
به نوشته جام جم؛ اگر واقعبين باشيم، بايد بگوييم بيشتر باشگاههاي ما مديراني ورزشي ندارند، شايد مهمترين كاري كه ما براي رساندن فوتبال خود به كشورهايي كه در هر دوره براحتي به جام جهاني ميروند، بايد به انجام برسانيم، تربيت و پرورش مديران حرفهاي و كاردان در مقوله ورزش باشد.
***
از جامجهاني 1998 كه بعد از 20 سال توانستيم به جامجهاني راه يابيم تا به امروز ماجراهاي بسياري بر فوتبال ما گذشته است كه متاسفانه از هيچيك از آنها درس نگرفتهايم. تحولات بسيار در تمام اركان فوتبال از فدراسيون گرفته تا باشگاهها به امري عادي مبدل شده است.
در اين ميان تعجبي ندارد كه بعد از جامجهاني 1998، دوازده مربي را طي 11 سال به عنوان سرمربي تيم ملي بزرگسالان معرفي كنيم و بعد از معجزه جامجهاني 1998، فقط و فقط در جامجهاني 2006 حاضر باشيم. ناكامي مطلق در عرصه رقابتهاي قارهاي اعم از جام ملتهاي آسيا و ليگ قهرمانان باشگاههاي آسيا، نشان از عدم مديريت صحيح و عدم كارايي برنامههاي ما براي رسيدن به موفقيت است. تيم ملي المپيك ايران از سال 1976 تا به حال طعم حضور در المپيك را نچشيده و تيمهاي ملي جوانان و نوجوانان ايران هم هرچند سال يكبار به صورت جرقهاي در سطح آسيا درخشيدهاند. حال آنكه تيم ملي جوانان كرهجنوبي 11 بار قهرمان آسيا شده است.
براي آنكه تفاوتهاي آشكار فوتبال ايران را با كشورهاي صاحب فوتبال بيشتر متوجه شويم، لازم نيست بحثهاي تكراري و بيفايده قبلي را تكرار كنيم. كافي است نگاهي به خود و آنچه در ساليان گذشته انجام دادهايم بيندازيم و آنگاه عملكرد كشورهاي صاحب فوتبال را نيز مورد ارزيابي قرار دهيم.
اينكه كشورهاي موفق در فوتبال جهان براي پست حساس رياست فدراسيون خود چه افرادي را انتخاب ميكنند، ميتواند نكات بسياري را در دل خود داشته باشد. فراموش نكنيم گزينش رئيس فدراسيون تمام كشورها، طبق دستور فيفا بايد براساس انتخابات باشد و به هيچوجه انتصابي نيست.
دهمين رئيس تاريخ
رئيس فدراسيون فوتبال آلمان تئو زوانسيگر نام دارد. او كه اكنون 64 ساله است، در جواني بازيكني آماتور بوده كه 3 سال در تيم محلي آلتنديز كه تيم زادگاهش بوده، بازي كرده است.
زوانسيگر سال 1975 به عنوان بازيكن از فوتبال كنار رفته و در شهر ماينس مشغول تحصيل در رشته قانون شده است. او بين سالهاي 1980 تا 1985 به عنوان قاضي در كوبلنز كار كرده و سپس در ايالت راين لند در زمينه سياسي فعال بوده است.
آغاز فعاليت مديريتي او در زمينه فوتبال به سال 1992 برميگردد كه به عنوان يكي از اعضاي هيات مديره فدراسيون فوتبال آلمان مشغول به كار شده است.
يكي از مهمترين تصميماتي كه هيات مديره فدراسيون فوتبال آلمان گرفت، اجازه تشكيل اتحاديه فوتبال آلمان در سال 2001 بود. گفته ميشود زوانسيگر يكي از مهمترين افرادي بود كه در اين تصميمگيري تاثيرگذار بود.
به سبب قابليتهاي مديريتي آشكار، زوانسيگر در سال 2003 نايب رئيس فدراسيون فوتبال آلمان شد. 2 سال بعد او به دليل آنچه براي اعتلاي فوتبال آلمان انجام داده بود، نشان ويژه لياقت دريافت كرد. در سال 2006 او در كنار گرهارد مايرفورفلدر كه از سال 2000 رئيس فدراسيون فوتبال اين كشور بود، رياست مشترك را عهدهدار شد.
دليل انتخاب مشترك رئيس فدراسيون فوتبال آلمان اين بود كه قرار بود ماير فورفلدر در سال 2007 نايب رئيس يوفا شود. در حقيقت آلمانها با گزينش زوانسيگر به مرور اختيارات فورفلور را كم كردند تا زوانسيگر زمام امور را به دست گيرد. تئوزوانسيگر دهمين رئيس فدراسيون فوتبال آلمان از زمان تاسيس آن در سال 1900 است!
عضو تيم چهارم جهان
فوتبال كرواسي در دو دهه گذشته كمابيش موفق بوده است. آنها افتخارات كشورهايي چون ايتاليا، آلمان و فرانسه را كه از قطبهاي صنعتي اروپا هستند به دست نياوردهاند، اما همواره در جامهاي معتبر سبك خاص فوتبال خود را به بهترين شكل به تصوير كشيدهاند از آن مهمتر مربيان كروات هستند كه از صادرات بزرگ اين كشور به ساير نقاط جهان و بخصوص ايران به شمار ميروند.
ولاديمير ولاتكو ماركوويچ رئيس 72 ساله فدراسيون فوتبال كرواسي است. او اصليتي بوسنيايي دارد. پدر وي از فعالان سياسي يوگسلاوي بود و 15 سال را در زندان به سر برد. او بين سالهاي 1957 تا 1968 بازيكن حرفهاي بوده و سابقه بازي در تيمهاي زنيكا، ديناموزاگرب، خنت بلژيك و چند تيم ديگر را دارد. او شانزده بازي ملي هم انجام داد و در سال 1962 با يوگسلاوي در جامجهاني، مقام چهارم را كسب كرد. ماركوويچ بعد از بازنشستگي وارد كلاسهاي مربيگري شد و به مدت 20 سال در تيمهاي معتبري چون هايدوك اشپليت، نيس، استاندارد ليز، رابيدوين و ديناموزاگرب مربيگري كرد.
ولاتكو ماركوويچ 3 سال بعد از استقلال كرواسي از يوگسلاوي سابق مربيگري تيم ملي كشورش را پذيرفت، ولي يك سال بعد اين سمت را به ميروسلاو بلاژويچ سپرد. در سال 1999 ماركوويچ جانشين برانكو ميكشا رئيس فدراسيون قبلي كرواسي شد. او در سالهاي 2002 و 2006 نيز با اكثريت آرا به كارش در اين سمت ادامه داد.
نمونه پنج ستاره
براي فوتبالي كه همواره در زمره قدرتهاي برتر جهان بوده است، چه مديري بايد انتخاب كرد؟ ريكاردو تراتيكسيرا 62 ساله و رئيس فدراسيون فوتبال كشور 5 ستاره برزيل است. او يكي از افرادي است كه شايد به دلايل غيرفوتبالي رئيس فدراسيون فوتبال كشورش شده است. او در جواني با دختر ژوائو هاوهلانژ رئيس سابق فيفا ازدواج كرد و خيليها ميگويند دليل اصلي انتخابش در سال 1989 به سمت رياست فدراسيون فوتبال همين موضوع بوده است. تيكسيرا با 20 سال فعاليت در اين پست يكي از باتجربهترين روساي فدراسيونهاي جهان محسوب ميشود.
قهرماني در جامهاي جهاني 1994 و 2002 در دوران فعاليت تيكسيرا حاصل شده است. يكي از مهمترين دستاوردهاي تيكسيرا، كسب امتياز ميزباني جام جهاني 2014 است، چون برزيليها بارها و بارها در كسب ميزباني اين رويداد بزرگ شكست خورده بودند. نكته جالب در مورد تيكسيرا اين است كه پسر او ريكاردو برخلاف رسم برزيليها ادامه نام مادرش را كه هاوهلانژ بود براي خود برگزيد. تيكسيرا و دختر ژائو هاوهلانژ در سال 1997 از هم جدا شدند.
40 سال رياست
خوليو گروندونا يكي از مسنترين روساي فدراسيونهاي جهان است. او 77 سال دارد و از سال 1979 رئيس فدراسيون فوتبال آرژانتين است. گروندونا به عنوان بازيكن مدتي در ريورپلاته بازي كرد، اما هرگز به تيم اول اين باشگاه راه نيافت. در دهه 1950 او و برادرش پايهگذار تيم آرسنال دسوراندي آرژانتين شدند. اولين تجربه مديريتي او در همان تيم آرسنال دسوراندي بود.
در دهه 1970 گروندونا رئيس باشگاه ايندپندينته شد كه از بزرگترين تيمهاي آرژانتيني است. چند ماه بعد از جام جهاني 1978 كه با اولين قهرماني آرژانتين در تاريخ جام جهاني همراه بود، گروندونا جايگزين ديويد براكوتو رئيس فدراسيون وقت كشورش شد. با مديريت و كارداني گروندونا آرژانتين در جام جهاني 1986 قهرمان و در سال 1990 نايبقهرمان شد. نايبقهرماني در المپيك 1996 و قهرماني در المپيكهاي 2004 و 2008 و نيز 6 قهرماني جوانان جهان در سالهاي 1979، 1995، 1997، 2001، 2005 و 2008 نشان از توجه ويژه گروندونا به ردههاي سني دارد.
نمونه ثروتمند
استراليا براي دومين بار پياپي به جام جهاني راه يافت. رئيس فدراسيون فوتبال اين كشور فرانك لاوي است كه يك شخص چندمليتي و بسيار ثروتمند است. او 79 سال دارد و در چكسلواكي سابق متولد شده و بزرگ شده كشور مجارستان است. در سال 1953 لاوي و خانوادهاش به استراليا مهاجرت كردند و مشغول كسب و كار شدند. او همچون رومن آبراموويچ در تجارت فوقالعاده موفق بود و هماكنون با 3/6 ميليارد دلار ثروت، متمولترين مرد استرالياست.
بعد از تغييراتي كه در فوتبال استراليا انجام شد و فدراسيون فوتبال، جاي كميته فوتبال استراليا را گرفت، لاوي به دليل ثروت و موفقيتش در تجارت، با اكثريت آرا، رئيس فدراسيون تازه پا گرفته شد. او تغييرات زيادي در نحوه برگزاري ليگ استراليا به وجود آورد و A-league را راهاندازي كرد.
پيوستن به كنفدراسيون فوتبال آسيا نيز در دوران او انجام شد. در سال 2008 لاوي به عضويت برد بينالمللي فيفا درآمد.
