آمار درآمد و هزينه خانوارها واقعي نيست
حسين راغفر، تحليلگر اقتصادي در قانون نوشت:
از 30 سال گذشته تا كنون هيچگاه آمار دقيقي از ميزان درآمد و هزينه خانوارها در كشور منتشر نشده و همين اتفاق بسياري از تصميمگيريهاي دولت در حوزه اقتصاد و معيشت خانوادهها را تحت تاثير خود قرار داده است. در چند روز گذشته نيز بانك مركزي در آخرين گزارش سالانه خود در خصوص ميزان درآمد و هزينه خانوارها ارقامي را عنوان كرده است كه جاي تامل دارد. نكته مهم اينجاست؛ به دليل اينكه بانك مركزي گزارشهاي اينچنيني خود را بر پايه اطلاعات مركز آمار منتشر ميكند، اين دادههاي آماري چندان واقعي نخواهند بود. نكتهاي كه وجود دارد اين است كه بانك مركزي گزارش خود را بر اساس آمارهاي هزينه و درآمد خانوارها كه توسط مركز آمار جمع آوري ميشود سوال كرده است.
روش به دست آوردن اطلاعات به اين صورت است كه مركز آمار از خانوادهها در خصوص ميزان مصرف دوازده گروه كالايي كه در هرگروه نيز چندين قلم كالا وجود دارد سوال ميكند . در نهايت از خانوارها سوال ميشود كه ميزان درآمد شما چقدر است؟ از آنجايي كه موضوع درآمد افراد بسيار شخصياست و همچنين نگراني از دريافت ماليات براي مردم وجود دارد همواره يك نوع كم اظهاري در پاسخ به اين پرسش صورت ميگيرد. هيچ رابطه و معياري براي درست و يا غلط بودن اظهارات گوينده وجود ندارد. در انتها ميپرسند ميزان درآمد شما چقدر است و خانوادهها يك رقمي اعلام ميكنند.
در كشورهاي صنعتي پيشرفته دستيابي به اطلاعات درآمد خانوارها از ميزان مالياتي كه آنها پرداخت ميكنند ممكن ميشود. اما در ايران نه تنها نظام صحيح و كارآمد مالياتي وجود ندارد كه راه فرار از پرداخت ماليات نيز بسيار هموار است.
